Luật Dầu khí (sửa đổi) quy định phạm vi điều chỉnh đối với hoạt động điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí trên đất liền, hải đảo và vùng biển Việt Nam. Đối tượng áp dụng bao gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài có liên quan. Một trong những điểm đáng chú ý là Nhà nước khuyến khích tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài đầu tư tiến hành điều tra cơ bản và hoạt động dầu khí nhằm gia tăng tài nguyên, trữ lượng và sản lượng khai thác, nhất là tại các khu vực tiềm năng, vùng nước sâu, xa bờ.

Chính sách này được kỳ vọng tạo thêm động lực thu hút nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm quốc tế vào những khu vực có điều kiện khai thác khó khăn, qua đó góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy phát triển kinh tế. Đồng thời, Nhà nước bảo đảm quyền sở hữu đối với vốn đầu tư, tài sản và các quyền, lợi ích hợp pháp khác của tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài tham gia điều tra cơ bản và hoạt động dầu khí tại Việt Nam.

Một điểm mới khác là Nhà nước không thu tiền sử dụng khu vực biển đối với hoạt động điều tra cơ bản về dầu khí, hoạt động dầu khí và xử lý, vận chuyển tài nguyên dầu khí bằng đường ống về bờ. Chính sách này cũng áp dụng đối với các công trình, hệ thống đường ống phục vụ thu giữ, vận chuyển và lưu trữ CO2.

Luật Dầu khí (sửa đổi) thiết lập chính sách ưu đãi đầu tư đối với các dự án dầu khí theo lô, mỏ nhằm khuyến khích tìm kiếm, thăm dò và phát triển những nguồn tài nguyên có điều kiện khai thác phức tạp. Các đối tượng được ưu tiên gồm lô, mỏ dầu khí tại vùng nước sâu, xa bờ; khu vực có điều kiện địa lý đặc biệt khó khăn, địa chất phức tạp; mỏ dầu khí cận biên và các dự án áp dụng giải pháp, công nghệ nhằm nâng cao hệ số thu hồi dầu khí.

Nhà nước cũng khuyến khích tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài chia sẻ, tiếp cận và sử dụng cơ sở hạ tầng, công trình dầu khí để phục vụ điều tra cơ bản và hoạt động dầu khí. Việc tận dụng cơ sở hạ tầng, thông tin và dữ liệu hiện có của ngành dầu khí cũng được khuyến khích nhằm phục vụ phát triển kinh tế biển.

Bên cạnh đó, Luật khuyến khích sử dụng hàng hóa, dịch vụ của các nhà cung cấp trong nước trong quá trình triển khai điều tra cơ bản và hoạt động dầu khí, qua đó tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của ngành.

Một nội dung đáng chú ý của Luật Dầu khí (sửa đổi) là cơ chế phân loại giữa ưu đãi đầu tư và ưu đãi đầu tư đặc biệt, tùy thuộc vào mức độ khó khăn và tiềm năng của từng lô, mỏ dầu khí. Lô, mỏ dầu khí có thể được hưởng chính sách ưu đãi đầu tư nếu nằm tại vùng nước sâu, xa bờ, khu vực có điều kiện địa lý khó khăn hoặc địa chất phức tạp; đấu thầu nhưng không có nhà thầu, nhà đầu tư tham gia; được hình thành từ diện tích hoàn trả hoặc được nhà thầu trả lại trước thời hạn hợp đồng.

Các mỏ dầu khí cận biên thuộc lô dầu khí thông thường của hợp đồng đang có hiệu lực cũng nằm trong nhóm được xem xét hưởng ưu đãi. Chính sách này còn được áp dụng với một số mỏ có thể tiếp tục khai thác sau khi hợp đồng dầu khí kết thúc nhưng không đạt hiệu quả đầu tư tối thiểu theo các điều kiện kinh tế, kỹ thuật ban đầu.

Đối với những khu vực khó khăn hơn, Luật quy định chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt. Đối tượng bao gồm các lô dầu khí tại vùng nước sâu, xa bờ, khu vực có điều kiện địa lý đặc biệt khó khăn, địa chất phức tạp; các lô đã đấu thầu theo điều kiện ưu đãi nhưng không có nhà đầu tư tham gia và một số trường hợp hình thành từ diện tích hoàn trả.

Các mỏ dầu khí cận biên thuộc lô dầu khí thông thường hoặc lô được hưởng ưu đãi đầu tư cũng có thể thuộc diện áp dụng chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt. Để nâng cao sức hấp dẫn của các dự án dầu khí có mức độ rủi ro cao, Luật Dầu khí (sửa đổi) quy định các mức ưu đãi cụ thể về thuế và thu hồi chi phí.

Đối với lô, mỏ dầu khí được hưởng chính sách ưu đãi đầu tư, hợp đồng dầu khí được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 32%, thuế suất thuế xuất khẩu dầu thô 10% và mức thu hồi chi phí tối đa 70% sản lượng dầu khí khai thác trong năm.

Với lô, mỏ được hưởng chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt, thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp giảm xuống 25%, thuế suất thuế xuất khẩu dầu thô còn 5% và mức thu hồi chi phí tối đa được nâng lên 80% sản lượng dầu khí khai thác trong năm.

Trong trường hợp cần khuyến khích phát triển các dự án dầu khí đặc biệt quan trọng, Thủ tướng Chính phủ có thể quyết định áp dụng các ưu đãi đầu tư khác theo quy định. Đáng chú ý, chính sách cũng dành ưu đãi cho các giải pháp nâng cao hệ số thu hồi dầu khí. Nếu nhà thầu áp dụng công nghệ hoặc giải pháp phù hợp, nhà thầu có thể đề xuất tăng mức thu hồi chi phí tối đa không quá 10% so với mức đang áp dụng trong hợp đồng dầu khí.

Phần tăng thêm này được sử dụng để thu hồi chi phí cho hoạt động nâng cao hệ số thu hồi dầu khí kể từ thời điểm kế hoạch phát triển mỏ điều chỉnh được phê duyệt. Sau khi thu hồi đầy đủ các khoản chi phí này, mức thu hồi chi phí sẽ trở lại theo quy định của hợp đồng dầu khí.

Với hệ thống chính sách theo hướng ưu đãi có trọng tâm, Luật Dầu khí (sửa đổi) được kỳ vọng tạo môi trường đầu tư hấp dẫn hơn, đặc biệt đối với các dự án có rủi ro cao, chi phí lớn và điều kiện khai thác phức tạp. Qua đó, Việt Nam có thêm cơ sở để huy động nguồn lực xã hội, công nghệ và vốn quốc tế nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng dầu khí, đồng thời củng cố an ninh năng lượng trong dài hạn.