Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Văn bản số 10747/VPCP-CN ngày 21/10/2026, truyền đạt chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc hoàn thiện dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu cùng các nghị định sửa đổi, bổ sung liên quan.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các Bộ: Tài chính, Tư pháp, Xây dựng, Công an, Thanh tra Chính phủ và các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị định, bảo đảm thực hiện đầy đủ, thực chất các chỉ đạo tại Thông báo số 488/TB-VPCP ngày 17/9/2026.

Một trong những yêu cầu trọng tâm là tái cơ cấu thị trường, giảm số lượng thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, đồng thời nâng cao năng lực tạo nguồn, dự trữ và trách nhiệm bảo đảm nguồn cung. Quá trình triển khai cần có lộ trình phù hợp, khả thi, tránh gây xáo trộn thị trường và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Cùng với đó, dự thảo cần hướng tới cắt giảm thực chất các khâu trung gian không cần thiết, khắc phục tình trạng mua bán xăng dầu qua nhiều tầng nấc, qua đó giảm chi phí lưu thông. Hệ thống phân phối xăng dầu được định hướng tổ chức theo hướng tinh gọn, minh bạch và hiệu quả hơn.

Đối với cơ chế điều hành giá, Thủ tướng yêu cầu đổi mới theo nguyên tắc thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Cơ chế mới phải bảo đảm cơ quan quản lý kiểm soát, giám sát được các yếu tố hình thành giá và giá bán xăng dầu, đồng thời có đầy đủ công cụ điều tiết, bình ổn thị trường, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, thao túng và tăng giá bất hợp lý.

Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an và Thanh tra Chính phủ rà soát, khắc phục những bất cập, sơ hở trong cơ chế, chính sách kinh doanh xăng dầu được phát hiện qua công tác thanh tra. Mục tiêu là ngăn chặn việc lợi dụng chính sách để trục lợi, gây thất thoát và lãng phí.

Đáng chú ý, Bộ Công Thương phải khẩn trương lấy ý kiến các bộ, cơ quan liên quan đối với dự thảo Nghị định và những kiến nghị tại Tờ trình số 8153/TTr-BCT ngày 8/10/2026; tiếp thu, giải trình đầy đủ để hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ chậm nhất trước ngày 10/11/2026. Bộ trưởng Bộ Công Thương chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về chất lượng và tiến độ thực hiện.

Song song với việc hoàn thiện khung pháp lý, Bộ Công Thương được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan chủ động xây dựng và triển khai phương án bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong mọi tình huống. Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu tuyệt đối không để xảy ra thiếu hụt, đứt gãy nguồn cung, bảo đảm đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Theo Bộ Công Thương, việc xây dựng Nghị định mới nhằm hoàn thiện khung pháp lý về kinh doanh xăng dầu, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy thị trường vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Dự thảo được xây dựng trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung những nội dung đã bộc lộ bất cập trong thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường trong giai đoạn mới.

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là đổi mới cơ chế điều hành giá theo hướng tăng quyền chủ động cho doanh nghiệp, đi đôi với việc nâng cao trách nhiệm và tăng cường giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.

Theo phương án được Bộ Công Thương đề xuất, Nhà nước sẽ không công bố giá cơ sở định kỳ như hiện nay. Thay vào đó, thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối được quyền tự quyết định, công bố giá bán lẻ trong hệ thống phân phối của mình trên cơ sở công thức tính giá được quy định tại Nghị định.

Sau mỗi lần điều chỉnh giá, thương nhân có trách nhiệm kê khai giá và gửi thông báo đến cơ quan quản lý để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát. Cách tiếp cận này hướng tới tăng tính linh hoạt trong hoạt động kinh doanh, đồng thời duy trì vai trò quản lý của Nhà nước đối với thị trường xăng dầu.

Việc hoàn thiện và ban hành Nghị định mới được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở pháp lý đồng bộ hơn cho hoạt động kinh doanh xăng dầu, nâng cao tính minh bạch, giảm chi phí trung gian và củng cố khả năng bảo đảm nguồn cung, qua đó góp phần ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.