Những ngày gần đây, giá nhiều loại ớt tại TPHCM tăng mạnh do nguồn cung hạn chế sau các đợt mưa lớn kéo dài. Tại một số điểm bán lẻ, giá ớt hiểm xanh phổ biến ở mức 150.000-170.000 đồng/kg, thậm chí ớt xiêm xanh có nơi được bán tới 240.000 đồng/kg.

Chị Mai Lan, kinh doanh mì Quảng trên đường Quốc lộ 13, phường Hiệp Bình, TPHCM, cho biết giá ớt hiểm xanh tăng cao đang làm gia tăng chi phí nguyên liệu. Đây là loại gia vị không thể thiếu để tạo vị cay nồng, đậm đà cho món mì Quảng chị phục vụ khách hàng. Trước đây, chị thường mua ớt hiểm xanh với giá khoảng 100.000-120.000 đồng/kg. Tuy nhiên, thời gian gần đây, giá loại ớt này đã tăng lên khoảng 150.000 đồng/kg, khiến chi phí kinh doanh bị ảnh hưởng.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại các sạp rau, củ. Chị Ba, tiểu thương bán rau trên đường số 1, khu phố 16, phường Tam Bình, TPHCM, cho biết nhiều loại ớt tăng giá đáng kể do thời tiết bất lợi. Theo chị Ba, mưa lớn liên tục khiến lượng ớt nhập về có tỷ lệ dập nát cao. Các vựa phải loại bỏ nhiều hàng hư hỏng, làm tăng chi phí và giảm lượng hàng có thể đưa ra thị trường. Hiện giá ớt hiểm tại sạp dao động khoảng 150.000-170.000 đồng/kg tùy ngày, cao hơn khoảng 50-60% so với thời điểm đầu năm.

Tại các hệ thống siêu thị ở TPHCM, giá ớt hiểm cũng đang ở mức cao. Một số nơi bán ớt hiểm đỏ với giá 6.000 đồng/gói 50g, tương đương 120.000 đồng/kg; ớt hiểm xanh có giá 4.900 đồng/gói 50g, tương đương 98.000 đồng/kg. Trong khi đó, tại một hệ thống siêu thị chuyên kinh doanh thực phẩm, ớt hiểm đóng gói 50g được bán với giá 9.900 đồng, quy đổi gần 200.000 đồng/kg. Đáng chú ý, ớt xiêm xanh có giá 12.000 đồng/gói 50g, tương đương 240.000 đồng/kg.

Bên cạnh yếu tố nguồn cung, các sản phẩm chế biến từ ớt hiểm như ớt muối, ớt dằm cũng thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội, góp phần thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ. Tuy nhiên, nguyên nhân chính khiến giá ớt tăng mạnh trong thời gian qua vẫn là ảnh hưởng của thời tiết và sản lượng giảm tại nhiều vùng trồng.

Ông Lâm Văn Tròn, Chủ tịch HĐQT HTX Nông nghiệp Lộc Tím Farm, phường Hiệp Thành, Cà Mau, cho biết ớt xiêm, còn gọi là ớt hiểm, phổ biến với hai loại là ớt xiêm xanh và ớt xiêm đỏ. Ớt xiêm xanh có độ cay đậm ngay cả khi trái còn xanh, trong khi ớt xiêm đỏ cần chờ quả chín mới đạt độ cay đậm đặc trưng. Đây cũng là nhóm ớt thường có giá cao hơn các loại như ớt sừng, ớt chỉ thiên.

Theo ông Tròn, cây ớt hiểm cho trái nhỏ, sản lượng không cao nhưng tốn nhiều công thu hoạch. Trong khi đó, thị trường tiêu thụ chưa ổn định, chủ yếu phục vụ nhu cầu trong nước tại các quán ăn, nhà hàng và hộ gia đình. Vì vậy, không nhiều hợp tác xã và nông dân mạnh dạn đầu tư trồng loại ớt này trên diện tích lớn do lo ngại rủi ro đầu ra.

Không chỉ hạn chế về quy mô vùng trồng, thời tiết bất lợi còn trực tiếp gây thiệt hại cho hoạt động sản xuất. Những đợt mưa lớn vừa qua khiến khoảng 100.000 cây ớt giống của HTX Lộc Tím Farm bị hư hỏng trước khi giao cho nông dân, ảnh hưởng đáng kể đến kế hoạch sản xuất của đơn vị.

Theo kế hoạch ban đầu, HTX dự kiến xuống giống sớm để thu hoạch vào khoảng tháng 11-12, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ tăng cao dịp Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, thiệt hại cây giống buộc đơn vị phải tính toán lại lịch sản xuất. Nếu trồng lại không đúng thời điểm, ớt có thể cho thu hoạch sau Tết, khi giá bán thường giảm. Do đó, HTX dự kiến điều chỉnh thời vụ, hướng tới thu hoạch vào khoảng tháng 3-4 để cải thiện hiệu quả kinh tế. Với những thiệt hại hiện tại, đơn vị dự kiến không đủ sản lượng ớt cung ứng trong dịp Tết như kế hoạch ban đầu.

Ông Tròn cho biết thêm, năm nay mùa mưa đến sớm khiến năng suất ớt thấp hơn. Độ ẩm cao cũng tạo điều kiện cho các bệnh như thán thư, héo xanh và thối trái phát sinh, lây lan nhanh, làm tăng nguy cơ mất mùa. Đáng chú ý, dù sản lượng giảm, giá một số loại ớt phục vụ xuất khẩu lại thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Hiện ớt sừng vàng có giá khoảng 25.000-30.000 đồng/kg, trong khi cùng thời điểm năm ngoái có lúc lên tới 60.000-70.000 đồng/kg.

Riêng với ớt xiêm xanh, HTX Lộc Tím Farm chưa tổ chức trồng do nhu cầu thu mua chưa lớn và chưa có đầu ra ổn định. Loại cây này cũng khó trồng, thời gian thu hoạch dài hơn so với ớt chỉ thiên và ớt sừng, khiến việc mở rộng sản xuất cần được tính toán thận trọng.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trần Ngọc, đại diện Công ty TNHH Aurora Valley, xã Đông Thạnh, TPHCM, cho biết giá ớt tăng mạnh trong những ngày qua do nhiều vùng nguyên liệu bị ảnh hưởng bởi thời tiết bất lợi.

Mưa lớn kéo dài khiến các vùng trồng ớt tại Gia Lai, Bình Thuận, Đồng Nai và một số địa phương khác không thể thu hoạch theo kế hoạch. Lượng ớt nguyên liệu doanh nghiệp thu mua vì thế giảm tới 70%. Nguồn cung sụt giảm không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh trong nước mà còn gây khó khăn cho việc thực hiện các đơn hàng xuất khẩu. Khi nguyên liệu không đủ đáp ứng nhu cầu chế biến, doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực duy trì tiến độ giao hàng và bảo đảm nguồn cung ổn định cho đối tác.

Tình trạng thiếu hụt nguyên liệu diễn ra trong bối cảnh xuất khẩu ớt Việt Nam đang ghi nhận tín hiệu tích cực, với nhu cầu tăng tại hầu hết các thị trường. Điều này càng cho thấy sự cần thiết phải chủ động tổ chức sản xuất, nâng cao khả năng thích ứng trước biến động thời tiết và xây dựng vùng nguyên liệu ổn định.

Trong ngắn hạn, giá ớt có thể tiếp tục chịu áp lực khi nguồn cung chưa phục hồi. Về lâu dài, việc phát triển vùng trồng phù hợp, tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, đồng thời có kế hoạch sản xuất linh hoạt theo mùa vụ sẽ là những yếu tố quan trọng giúp ổn định nguồn cung, hạn chế biến động giá và nâng cao hiệu quả cho ngành hàng ớt Việt Nam.