Hợp tác xã sâm núi Dành Đức Hạnh: Nâng tầm giá trị sâm núi Dành trên quê hương Bắc Ninh
Trên vùng đất núi Dành, xã Tân Yên, tỉnh Bắc Ninh, Hợp tác xã sâm núi Dành Đức Hạnh (HTX) đang từng bước phát triển vùng nguyên liệu sâm rộng 5 ha theo hướng ứng dụng kỹ thuật, sản xuất bền vững và chế biến sâu. Từ một cây dược liệu bản địa, sâm Núi Dành đang được nâng tầm thành nhiều sản phẩm có giá trị, mở ra hướng phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với xây dựng thương hiệu và gìn giữ sản vật quê hương.
Giữa vùng đất núi Dành, những vườn sâm xanh tốt đang được chăm sóc từng ngày bằng sự kiên trì, tỉ mỉ và tâm huyết của những người gắn bó với cây dược liệu bản địa. Trên diện tích 5 ha, HTX, dưới sự điều hành của ông Trần Văn Khiển – Tổng Giám đốc, đang từng bước xây dựng hướng phát triển bài bản cho cây sâm, từ vùng nguyên liệu đến chế biến và đưa sản phẩm ra thị trường.
Với một loại cây có giá trị như sâm, việc trồng và chăm sóc không đơn thuần là gieo trồng rồi chờ đến ngày thu hoạch. Mỗi giai đoạn sinh trưởng của cây đều đòi hỏi sự theo dõi kỹ lưỡng, từ điều kiện đất đai, nguồn nước đến thời tiết và sự phát triển của thân, lá, hoa.
Theo ông Trần Văn Khiển, cây sâm muốn phát triển tốt cần được chăm sóc bằng sự kiên trì và kinh nghiệm. Người trồng không thể áp dụng phương thức chăm sóc đại trà mà phải thường xuyên theo dõi, quan sát để có những biện pháp phù hợp trong từng giai đoạn.
Tại HTX, việc chăm sóc vùng nguyên liệu được thực hiện theo hướng ứng dụng kỹ thuật và từng bước giảm sức lao động thủ công. Hệ thống tưới tiêu được hỗ trợ bằng máy móc, giúp bảo đảm nguồn nước phù hợp cho cây trồng. Bên cạnh đó, HTX chú trọng sử dụng các loại phế phẩm sinh học trong quá trình chăm sóc và cải tạo đất. Sử dụng các loại thảo mộc để phun phòng, không giải pháp hóa học. Những cách làm này cho thấy sự quan tâm của đơn vị đối với yếu tố bền vững trong quá trình phát triển vùng nguyên liệu.
Từ những vườn sâm trên đất núi Dành, HTX đang từng bước mở rộng giá trị của cây sâm bằng hướng đi đa dạng hóa sản phẩm. Thay vì chỉ bán nguyên liệu thô, hợp tác xã đã phát triển nhiều sản phẩm phục vụ thị trường như rượu sâm, mật ong hoa vải ngâm củ sâm, hoa sâm sấy khô, cao sâm, củ sâm sấy khô, trà lá sâm và sâm hòa tan. Trong chuỗi sản phẩm của HTX, hoa sâm là một trong những sản phẩm có giá trị kinh tế đáng chú ý. Mỗi vụ, vùng nguyên liệu của hợp tác xã có thể đạt khoảng 15 tấn hoa tươi, sau khi sấy cho khoảng 1,5 tấn hoa khô.
Hiện hoa sâm khô được bán với giá từ 700.000 đến 800.000 đồng/kg. Trong khi đó, củ sâm có giá khoảng 1,5 triệu đồng/kg. Giá trị của hoa, củ cùng các sản phẩm chế biến cho thấy tiềm năng lớn của cây sâm nếu được đầu tư bài bản và phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa. Điều HTX hướng tới không chỉ là tạo ra những sản phẩm riêng lẻ, mà từng bước hình thành chuỗi giá trị từ vùng nguyên liệu, chăm sóc, thu hoạch, chế biến đến thương mại.
Đây cũng là hướng đi quan trọng của nông nghiệp hiện đại. Khi thị trường ngày càng cạnh tranh, giá trị của một sản phẩm không còn chỉ nằm ở sản lượng, mà phụ thuộc rất lớn vào chất lượng, khả năng chế biến và sức mạnh của thương hiệu.
Các sản phẩm của HTX hiện đã đạt tiêu chuẩn sản phẩm 3 sao. Đây là sự ghi nhận đối với những nỗ lực trong việc chuẩn hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng và từng bước xây dựng chỗ đứng trên thị trường. Điều quan trọng là tiếp tục đầu tư cho chất lượng, hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao năng lực chế biến, cải tiến bao bì và đẩy mạnh hoạt động quảng bá thương hiệu.
Từ củ, hoa đến lá sâm, mỗi bộ phận của cây đều có thể được nghiên cứu và phát triển thành những sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường. Đây chính là con đường giúp gia tăng giá trị cho cây trồng, nâng cao hiệu quả sản xuất và tạo ra hướng phát triển bền vững hơn.
Hành trình xây dựng thương hiệu sâm núi Dành chắc chắn không thể hoàn thành trong ngày một ngày hai. Nhưng từ những vườn sâm xanh tốt trên vùng đất quê hương, từ những bông hoa được chăm sóc và thu hái tỉ mỉ đến các sản phẩm đang dần hiện diện trên thị trường, một câu chuyện mới về sản vật bản địa đang từng bước được viết nên.
Với hướng đi ứng dụng kỹ thuật, chú trọng sản xuất bền vững, đa dạng hóa sản phẩm và xây dựng thương hiệu, HTX đang góp phần đánh thức những giá trị vốn có của sâm núi Dành. Và trên hành trình ấy, ông Trần Văn Khiển cùng các thành viên HTX vẫn đang bền bỉ vun trồng từng cây sâm, với mong muốn không chỉ để những vườn sâm xanh tốt trên vùng đất núi Dành, mà còn để sản vật quê hương từng bước vươn xa, trở thành niềm tự hào và một sản phẩm đặc trưng của Bắc Ninh.






