Tại hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tháng 10/2026, tổ chức chiều 20/10, ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), cho biết kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 17,2 tỷ USD. Trong 9 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này ước đạt 13,43 tỷ USD, tăng 7,3% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả cho thấy nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp trong duy trì sản xuất, tìm kiếm đơn hàng và thích ứng với những biến động của thị trường quốc tế.

Đáng chú ý, nhiều thị trường tại châu Âu đang mở ra cơ hội mới cho sản phẩm gỗ Việt Nam. Bà Võ Thị Ngọc Diệp, Tham tán thương mại Việt Nam tại Hà Lan, cho biết trong 9 tháng đầu năm, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam sang Hà Lan đạt 138 triệu USD, tăng 86% so với cùng kỳ năm trước.

Tại Tây Ban Nha, ông Lưu Vạn Khang, Tham tán thương mại Việt Nam tại Tây Ban Nha, thông tin kim ngạch nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ từ Việt Nam trong 7 tháng đầu năm đạt 9,38 triệu USD, cao hơn đáng kể so với mức 3,94 triệu USD của năm 2025 và 1,8 triệu USD năm 2024.

Dù vậy, đây cũng là thị trường có mức độ cạnh tranh cao, khi Trung Quốc chiếm 30,3% thị phần nhập khẩu nội thất. Điều này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam cần tạo dựng lợi thế riêng về thiết kế, chất lượng, công năng và khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng, thay vì chủ yếu cạnh tranh bằng giá bán.

Các phân khúc được đánh giá có tiềm năng gồm nội thất gia đình, nội thất ngoài trời, sản phẩm kết hợp gỗ với mây tre và vật liệu tự nhiên, cùng các dòng nội thất phục vụ khách sạn, nhà hàng và những dự án theo hợp đồng. Việc lựa chọn đúng phân khúc, nắm bắt thị hiếu và xây dựng mối quan hệ bền vững với nhà nhập khẩu sẽ góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Ở Australia, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm đạt 125,4 triệu USD, tăng hơn 7% so với cùng kỳ. Theo bà Trần Thị Thanh Mỹ, Tham tán thương mại Việt Nam tại Australia, nội thất gỗ, nội thất bọc đệm và ván ép công nghiệp phục vụ các dự án là những nhóm hàng có triển vọng phát triển tại thị trường này.

Trong khi đó, Mỹ vẫn giữ vai trò quan trọng đối với ngành gỗ Việt Nam, dù doanh nghiệp đang phải đối mặt với nhiều áp lực. Ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST), cho rằng doanh nghiệp không nên vì những khó khăn trước mắt mà rời bỏ thị trường này.

Mỹ không chỉ là một trong những đầu ra quan trọng của ngành gỗ mà còn là thị trường được nhiều doanh nghiệp Việt Nam đầu tư trong thời gian dài để xây dựng quan hệ với nhà mua hàng, hệ thống phân phối và khách hàng quốc tế. Vì vậy, bên cạnh việc thích ứng với các rào cản, doanh nghiệp cần tiếp tục củng cố quan hệ đối tác, nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu nhập khẩu và chủ động tìm kiếm những cơ hội kinh doanh mới.

Trong bối cảnh các thị trường truyền thống xuất hiện thêm nhiều thách thức, mở rộng mạng lưới khách hàng và đa dạng hóa đầu ra đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với ngành gỗ. Ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (HAWA), cho biết thời gian qua, nhiều khách hàng từ UAE, Ấn Độ, Mexico, Kuwait, Pakistan và một số thị trường khác đã đến Việt Nam tìm hiểu các nhà máy sản xuất, chế biến gỗ.

Sự quan tâm này cho thấy doanh nghiệp Việt Nam vẫn có nhiều cơ hội tiếp cận các nhà mua hàng mới. Tuy nhiên, từ những chuyến khảo sát ban đầu đến hợp đồng thương mại cụ thể vẫn cần một quá trình kết nối bài bản, có trọng tâm và được theo dõi thường xuyên.

Theo đó, hoạt động xúc tiến thương mại cần đi sâu hơn vào nhu cầu thực tế của từng thị trường, từ chủng loại sản phẩm, phân khúc khách hàng, kênh phân phối đến các yêu cầu nhập khẩu. Việc cung cấp thông tin chính xác, kết nối đúng đối tác và duy trì trao đổi sau các chương trình xúc tiến sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng chuyển hóa cơ hội thành đơn hàng.

Về dài hạn, ông Lưu Vạn Khang đề xuất xây dựng mô hình khu trưng bày chung của Việt Nam tại các hội chợ chuyên ngành, với sự phối hợp giữa Thương vụ Việt Nam, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM cùng liên minh các doanh nghiệp Việt Nam, châu Âu và Anh.

Thay vì tham gia riêng lẻ, các doanh nghiệp có thể cùng hiện diện trong một không gian mang nhận diện Việt Nam thống nhất. Mô hình này không chỉ tạo điều kiện quảng bá sản phẩm mà còn giúp giới thiệu năng lực sản xuất, chế biến và cung ứng của toàn ngành gỗ, qua đó nâng cao hình ảnh và sức cạnh tranh của nội thất Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Trong hành trình mở rộng thị trường, mỗi quốc gia đều có đặc điểm riêng về thị hiếu, phân khúc và yêu cầu nhập khẩu. Bởi vậy, bên cạnh việc giữ vững những thị trường chủ lực, ngành gỗ Việt Nam cần chủ động khai phá các thị trường tiềm năng, nâng cao chất lượng xúc tiến thương mại và xây dựng chiến lược tiếp cận phù hợp. Đây sẽ là nền tảng để doanh nghiệp mở rộng tệp khách hàng, giảm phụ thuộc vào một số thị trường và tạo dư địa tăng trưởng bền vững trong thời gian tới.