Canada là một trong những thị trường tiêu thụ cà phê lớn trên thế giới, song sự hiện diện của cà phê Việt Nam tại quốc gia Bắc Mỹ này vẫn còn hạn chế. Bên cạnh hướng xuất khẩu nguyên liệu truyền thống, việc tiếp cận các chuỗi cà phê nhượng quyền đang mở ra cơ hội mới để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng đầu ra, nâng cao giá trị gia tăng và đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng quốc tế.

Sau khi Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực, kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam sang Canada đã tăng khoảng 300%, từ 10 triệu USD lên gần 40 triệu USD. Tuy nhiên, thị phần cà phê Việt Nam tại thị trường này vẫn chưa đạt 2%, chưa tương xứng với vị thế của Việt Nam trong ngành cà phê thế giới.

Khoảng cách giữa tiềm năng xuất khẩu và mức độ hiện diện trên thị trường cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn còn đáng kể. Để khai thác hiệu quả cơ hội này, doanh nghiệp Việt Nam cần từng bước chuyển từ cung cấp nguyên liệu sang tham gia sâu hơn vào các kênh phân phối, phát triển sản phẩm và xây dựng thương hiệu.

Thị hiếu tiêu dùng tại Canada đang có những thay đổi đáng chú ý khi khách hàng ngày càng quan tâm đến cà phê chất lượng cao, có nguồn gốc rõ ràng, hương vị đa dạng và đáp ứng các yêu cầu về sức khỏe. Trong bối cảnh Canada tìm cách đa dạng hóa nguồn cung, đây là điều kiện thuận lợi để cà phê Việt Nam mở rộng sự hiện diện, nếu doanh nghiệp có chiến lược tiếp cận phù hợp.

Theo ông Robert Carter, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Canada, cho biết thị trường nước này đang xuất hiện xu hướng gia tăng nhu cầu đối với các sản phẩm cà phê chất lượng cao và cao cấp. Theo ông, Việt Nam có nhiều sản phẩm sáng tạo, song điều quan trọng là phải giúp người tiêu dùng Canada nhận diện và hiểu rõ giá trị của cà phê Việt Nam.

Các chứng nhận chất lượng, tính minh bạch trong chuỗi cung ứng và sự đổi mới trong phát triển sản phẩm là những yếu tố có thể nâng cao sức cạnh tranh, tạo dựng niềm tin với khách hàng sở tại. Đây cũng là cơ sở để cà phê Việt Nam từng bước thoát khỏi hình ảnh một nguồn nguyên liệu đơn thuần, hướng tới vị thế của sản phẩm có giá trị và bản sắc riêng.

Tuy nhiên, tham gia vào các hệ thống cà phê nhượng quyền lớn không phải là hành trình dễ dàng. Những thương hiệu đã hoạt động lâu năm thường xây dựng hệ thống cung ứng ổn định, đồng thời thiết lập quy trình rang xay, phối trộn và kiểm soát chất lượng riêng nhằm bảo đảm hương vị đồng nhất tại hàng trăm, thậm chí hàng nghìn cửa hàng. Nhiều chuỗi lựa chọn nhập khẩu cà phê nguyên liệu, sau đó tự chế biến theo công thức để tạo nên đặc trưng của thương hiệu.

Chị Đỗ Thúy Nga, chủ một cửa hàng thuộc chuỗi cà phê nhượng quyền Second Cup tại Toronto, cho biết các hệ thống lớn thường ưu tiên sử dụng cà phê Arabica, trong khi Robusta lại là thế mạnh xuất khẩu truyền thống của Việt Nam. Sự khác biệt giữa hai dòng cà phê về hương vị, hàm lượng caffeine và khả năng phối trộn đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải nghiên cứu kỹ sản phẩm trước khi tìm kiếm cơ hội hợp tác.

Theo chị Nga, muốn tham gia vào các chuỗi nhượng quyền, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cần bảo đảm chất lượng nguyên liệu mà còn phải đáp ứng yêu cầu về giá thành cạnh tranh và khả năng cung ứng ổn định. Bởi với những hệ thống có quy mô lớn, chất lượng đồng đều và tính liên tục của nguồn hàng là điều kiện quan trọng để duy trì hoạt động kinh doanh.

Thói quen tiêu dùng cũng là yếu tố doanh nghiệp cần lưu tâm. Tại Canada, nhiều khách hàng có xu hướng lựa chọn cà phê hạt và chỉ xay khi cần sử dụng để giữ hương vị tươi mới. Trong khi đó, không ít sản phẩm cà phê Việt Nam được phân phối dưới dạng rang xay, đóng gói sẵn. Sự khác biệt này đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động tìm hiểu nhu cầu thị trường, điều chỉnh quy cách sản phẩm và phương thức phân phối thay vì chỉ đưa những mặt hàng sẵn có ra nước ngoài.

Bên cạnh chất lượng và công nghệ chế biến, xây dựng thương hiệu cũng là bài toán cần được giải quyết. Ông Adam Pesce, thành viên Hiệp hội Cà phê Canada, nhận định doanh nghiệp Việt Nam cần tìm kiếm những thương hiệu và đối tác phù hợp để tạo được dấu ấn với người tiêu dùng sở tại.

Thị trường Canada có nhiều chuỗi cà phê với quy mô và phân khúc khác nhau, từ các thương hiệu lớn đến những hệ thống như Second Cup, Good Earth Coffee hay Balzac. Việc lựa chọn đối tác phù hợp có thể giúp doanh nghiệp Việt Nam từng bước tiếp cận người tiêu dùng, tích lũy kinh nghiệm và kiểm chứng khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Từ nền tảng hợp tác ban đầu, doanh nghiệp có thể tiếp tục phát triển các dòng sản phẩm riêng, hướng tới xây dựng thương hiệu bền vững tại thị trường này.

Một lợi thế khác của cà phê Việt Nam nằm ở bản sắc văn hóa và sự hiện diện của cộng đồng người Việt tại Canada. Cùng với sức hút ngày càng lớn của ẩm thực Việt Nam, những thức uống như cà phê phin, cà phê sữa đá, cà phê trứng hay cà phê muối đang mang đến trải nghiệm mới cho người tiêu dùng sở tại.

Sự phát triển của các nhà hàng, quán phở, tiệm bánh mì và quán cà phê do người Việt kinh doanh đã góp phần đưa hương vị cà phê Việt đến gần hơn với khách hàng Canada. Qua những trải nghiệm ẩm thực, người tiêu dùng có thêm cơ hội khám phá cách pha chế, hương vị và nét văn hóa thưởng thức cà phê đặc trưng của Việt Nam. Đây là kênh quảng bá tự nhiên, có khả năng tạo nền tảng cho việc mở rộng thị trường trong tương lai.

Đặc biệt, cộng đồng doanh nghiệp kiều bào có thể đóng vai trò cầu nối giữa nhà xuất khẩu trong nước với các hệ thống phân phối sở tại. Nhờ am hiểu môi trường kinh doanh, thị hiếu tiêu dùng và quy định tại Canada, các doanh nghiệp này có thể hỗ trợ đối tác Việt Nam thử nghiệm sản phẩm, điều chỉnh chiến lược tiếp thị và tìm kiếm cơ hội hợp tác phù hợp.

Theo Tham tán Thương mại Đại sứ quán Việt Nam tại Canada Trần Thu Quỳnh, sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp kiều bào trong các hoạt động xúc tiến thương mại cho thấy tiềm năng hợp tác giữa nhà xuất khẩu trong nước với những doanh nghiệp đã có kinh nghiệm kinh doanh tại Canada. Việc phát huy mạng lưới kết nối này sẽ góp phần thúc đẩy quảng bá sản phẩm, mở rộng kênh phân phối và hỗ trợ quá trình xây dựng thương hiệu cà phê Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Thực tế tại Canada cho thấy, cơ hội dành cho cà phê Việt Nam không chỉ nằm ở khả năng cung ứng nguyên liệu mà còn ở năng lực đáp ứng tiêu chuẩn, phát triển sản phẩm và xây dựng chiến lược tiếp thị phù hợp. Bên cạnh việc phát huy thế mạnh Robusta, doanh nghiệp cần nghiên cứu khả năng phát triển các dòng Arabica, sản phẩm phối trộn và những thức uống mang dấu ấn văn hóa Việt Nam để tiếp cận đa dạng nhóm khách hàng.

Với nguồn cung dồi dào, bản sắc cà phê đặc trưng và sự hỗ trợ từ mạng lưới doanh nghiệp kiều bào, cà phê Việt Nam có cơ sở để gia tăng sự hiện diện tại Canada. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành thị phần thực tế, doanh nghiệp cần đầu tư bài bản cho chất lượng, công nghệ chế biến, tính ổn định của nguồn hàng và hoạt động xúc tiến thương mại. Tiếp cận các chuỗi nhượng quyền vì thế không chỉ là hướng mở rộng đầu ra, mà còn là cơ hội để cà phê Việt Nam nâng cao giá trị, từng bước xây dựng thương hiệu và tạo chỗ đứng vững chắc hơn tại thị trường Bắc Mỹ.