Hội tụ giá trị thủ công truyền thống và sáng tạo đương đại

Hướng tới tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của các làng nghề, Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 có chủ đề “Hội tụ bản sắc văn hóa làng nghề - Kết nối tinh hoa toàn cầu”. Đây là dịp để các nghệ nhân, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp và đối tác quốc tế gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm, tìm kiếm cơ hội hợp tác trong bảo tồn và phát triển nghề thủ công.

Thông qua sự kiện, Hà Nội đặt mục tiêu phát huy giá trị di sản làng nghề, khuyến khích đổi mới sáng tạo, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm và tăng cường kết nối giữa sản xuất thủ công với xuất khẩu, du lịch. Qua đó, hình ảnh làng nghề Việt Nam được giới thiệu rộng rãi hơn tới bạn bè quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của Thủ đô trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Đình Hoa, Festival dự kiến được tổ chức trên diện tích khoảng 10.000m² tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long. Không gian sự kiện được quy hoạch thành nhiều khu vực, phục vụ trưng bày, trình diễn kỹ thuật và giới thiệu quy trình chế tác sản phẩm làng nghề trong nước cũng như quốc tế.

Bên cạnh các khu giới thiệu sản phẩm thủ công, chương trình còn có không gian dành cho thiết kế sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển xanh hướng tới mục tiêu Net-Zero, triển lãm ảnh, hoa và cây cảnh, văn hóa, ẩm thực cùng nhiều hoạt động trải nghiệm. Các gian hàng thương mại được bố trí nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp, cơ sở sản xuất gặp gỡ đối tác, quảng bá sản phẩm và mở rộng thị trường.

Một trong những điểm nhấn là khu vực giới thiệu các sản phẩm tiêu biểu của làng nghề Hà Nội. Bốn làng nghề Bát Tràng, Vạn Phúc, Sơn Đồng và Chuyên Mỹ, được Hội đồng Thủ công thế giới công nhận là thành viên, dự kiến có không gian riêng để trưng bày, trình diễn và giới thiệu kỹ thuật chế tác. Mỗi khu vực có diện tích khoảng 90m², tạo điều kiện để khách tham quan tìm hiểu sâu hơn về lịch sử, bản sắc và giá trị của từng nghề truyền thống.

Việc kết hợp trưng bày với trình diễn trực tiếp được kỳ vọng giúp công chúng, đặc biệt là khách quốc tế, hiểu rõ hơn về kỹ năng, sự sáng tạo và công sức của nghệ nhân trong quá trình tạo ra sản phẩm thủ công. Đây cũng là cơ hội để các làng nghề giới thiệu những sản phẩm có giá trị văn hóa, thẩm mỹ và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Các địa phương chủ động chuẩn bị sản phẩm và không gian trải nghiệm

Để bảo đảm Festival diễn ra theo kế hoạch, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị và địa phương liên quan triển khai những nhiệm vụ chuẩn bị. Nội dung công việc tập trung vào thiết kế không gian, lựa chọn sản phẩm tiêu biểu, huy động nghệ nhân tham gia trình diễn và xây dựng phương án đón tiếp các đoàn khách quốc tế.

Sở đã làm việc với các địa phương gồm phường Hà Đông và các xã Bát Tràng, Sơn Đồng, Chuyên Mỹ nhằm trao đổi về phương án tổ chức, bố trí khu vực trưng bày, trình diễn nghề truyền thống cũng như kế hoạch đón khách đến tham quan, tìm hiểu và chia sẻ kinh nghiệm bảo tồn, phát triển làng nghề.

Phó Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ Nguyễn Thị Thùy Hương cho biết, địa phương sẽ lựa chọn những sản phẩm đặc trưng, huy động nghệ nhân và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tham gia chương trình. Xã cũng đề nghị Ban tổ chức sớm cung cấp thông tin về lịch trình, quy mô, thành phần các đoàn khách và nội dung hoạt động để chủ động bố trí nhân lực, xây dựng nội dung thuyết minh và chuẩn bị các màn trình diễn kỹ thuật, trải nghiệm nghề phù hợp.

Tại phường Hà Đông, Phó Chủ tịch UBND phường Nguyễn Hữu Hiển đề nghị sớm thống nhất phương án bố trí không gian, máy móc và trang thiết bị phục vụ trình diễn nghề truyền thống. Đối với các thiết bị có kích thước lớn, công tác vận chuyển và lắp đặt cần được tính toán từ sớm nhằm hạn chế chi phí phát sinh, đồng thời bảo đảm an toàn trong quá trình tổ chức.

Công tác chuẩn bị tại các địa phương không chỉ hướng tới việc tham gia Festival mà còn tạo cơ hội rà soát, lựa chọn những giá trị tiêu biểu nhất của từng làng nghề để giới thiệu tới khách tham quan. Từ sản phẩm trưng bày đến hoạt động trình diễn, mỗi không gian được kỳ vọng sẽ góp phần kể câu chuyện về lịch sử hình thành, bản sắc văn hóa và khả năng phát triển của nghề truyền thống trong đời sống hiện đại.

Gắn Festival với xúc tiến thương mại và du lịch làng nghề

Ngoài các hoạt động tại Hoàng thành Thăng Long, Festival dự kiến kết nối với những chương trình tham quan, trải nghiệm tại các điểm làng nghề tiêu biểu của Hà Nội như Chuyên Mỹ và Vạn Phúc. Hội nghị xúc tiến đầu tư các sản phẩm ngành nghề nông thôn cũng được lên kế hoạch tổ chức tại Trung tâm Tinh hoa làng nghề Việt ở Bát Tràng.

Trong khuôn khổ sự kiện còn có các hoạt động kết nối giữa thiết kế sáng tạo với sản xuất thủ công, giao lưu nghệ nhân và nhà thiết kế thông qua Hội thi sản phẩm thủ công châu Á - Thái Bình Dương. Chương trình giao lưu văn hóa, quảng bá thời trang thủ công của Việt Nam và các quốc gia tham dự cũng góp phần mở rộng cơ hội trao đổi kinh nghiệm, tìm kiếm hướng hợp tác mới.

Việc kết hợp các hoạt động văn hóa, thương mại và du lịch được kỳ vọng tạo thêm sức hút cho Festival, đồng thời giúp các cơ sở sản xuất tiếp cận khách hàng, đối tác và những xu hướng thiết kế mới. Đây cũng là hướng đi nhằm thúc đẩy chuyển đổi từ sản xuất thủ công đơn thuần sang phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao, gắn với nhu cầu thị trường và trải nghiệm của du khách.

Để các hoạt động được triển khai đồng bộ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Đình Hoa đề nghị các địa phương tăng cường tuyên truyền, chỉnh trang cảnh quan, bảo đảm vệ sinh môi trường, an ninh trật tự và an toàn giao thông tại những khu vực đón tiếp khách.

Các cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương và đơn vị liên quan cần phân công nhiệm vụ rõ ràng, chủ động phối hợp và kịp thời xử lý những khó khăn phát sinh. Việc chuẩn bị chu đáo từ không gian tổ chức, sản phẩm trưng bày đến hoạt động trải nghiệm sẽ góp phần bảo đảm chất lượng và hiệu quả của sự kiện.

Với quy mô dự kiến có sự tham gia của đại biểu đến từ hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ, Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa các giá trị thủ công truyền thống với xu hướng sáng tạo hiện đại. Qua đó, Hà Nội có thêm cơ hội quảng bá di sản làng nghề, thúc đẩy giao thương quốc tế và khai thác hiệu quả tiềm năng phát triển du lịch văn hóa của Thủ đô.