Ngày 7/9, Cục Hải quan cho biết, lũy kế 8 tháng năm 2026, số thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 352.766 tỷ đồng, bằng 78,2% dự toán được giao 451.000 tỷ đồng và bằng 68,3% chỉ tiêu phấn đấu 516.500 tỷ đồng. Kết quả này diễn ra trong bối cảnh hoạt động thương mại quốc tế tiếp tục tăng trưởng mạnh. Tổng trị giá hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam trong 8 tháng đạt 770,14 tỷ USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Theo Cục Hải quan, trong 8 tháng, kim ngạch xuất khẩu đạt 374,84 tỷ USD, tăng 22,4% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu đạt 395,3 tỷ USD, tăng 35,3%. Tốc độ tăng nhập khẩu cao hơn xuất khẩu khiến cán cân thương mại hàng hóa ghi nhận mức nhập siêu 20,46 tỷ USD.

Quy mô thương mại tiếp tục mở rộng là một trong những yếu tố quan trọng hỗ trợ nguồn thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu. Với kết quả 352.766 tỷ đồng sau 8 tháng, bình quân mỗi tháng ngành Hải quan thu khoảng 44.100 tỷ đồng từ lĩnh vực này.

Tuy nhiên, để hoàn thành dự toán và tiến tới chỉ tiêu phấn đấu cả năm, nhiệm vụ thu ngân sách trong những tháng cuối năm vẫn rất lớn. Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ yêu cầu toàn ngành tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, trong đó chú trọng chống thất thu, nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro và đấu tranh với buôn lậu, gian lận thương mại.Song song với nhiệm vụ thu ngân sách, ngành Hải quan tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi thương mại và đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu.

Cục Hải quan cho biết, từ nay đến cuối năm, ngành tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn thiện các dự thảo nghị định trình Chính phủ, các dự thảo thông tư trình Bộ Tài chính và tổ chức triển khai Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan năm 2014.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan được Quốc hội thông qua ngày 23/8/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Cùng với đó, ngành Hải quan tập trung triển khai Đề án thống nhất giao cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất nhập khẩu và phương tiện vận tải xuất nhập cảnh tại cửa khẩu theo chỉ đạo.

Công tác cải cách thủ tục hành chính tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Cục Hải quan đã cắt giảm, đơn giản hóa 35/39 thủ tục hành chính theo kế hoạch tại Quyết định số 1848/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đồng thời thực thi thêm 13 thủ tục, đạt 123,1% kế hoạch.

Ngành cũng đã điều chỉnh phương án cắt giảm 16 điều kiện kinh doanh để đưa vào Nghị quyết của Chính phủ, hoàn thành 100% chỉ tiêu đề ra. Đối với phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo Quyết định số 2421/QĐ-BTC của Bộ Tài chính, Cục Hải quan đã thực thi 27/39 thủ tục, đạt 69,23% kế hoạch. 12 thủ tục còn lại dự kiến được thực thi trong năm 2026.

Bên cạnh đó, 12 thủ tục đã được sửa đổi, bổ sung và 8 thủ tục được bãi bỏ. Những kết quả này góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao khả năng thông quan hàng hóa trong bối cảnh quy mô thương mại ngày càng lớn.

Chuyển đổi số tiếp tục là một trong những trọng tâm của ngành Hải quan trong giai đoạn tới. Cục Hải quan đang triển khai các bước điều chỉnh dự án xây dựng hệ thống công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số, đồng thời đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Hệ thống VNACCS/VCIS và các hệ thống vệ tinh tiếp tục được vận hành ổn định, an toàn 24/7, bảo đảm hoạt động thông quan. Ngành Hải quan cũng đang chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật để thí điểm xác thực người khai hải quan đối với hàng hóa trị giá nhỏ thông qua kết nối giữa VNeID và hệ thống của cơ quan Hải quan. Từ ngày 1/1 đến 20/8/2026, Cục Hải quan đã tiếp nhận hơn 85,738 triệu hồ sơ, trong đó hơn 85,718 triệu hồ sơ được thực hiện trực tuyến. Số hồ sơ tiếp nhận trực tiếp và qua dịch vụ bưu chính là 19.709 hồ sơ.

Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến ở mức rất cao cho thấy mức độ số hóa trong hoạt động hải quan tiếp tục được mở rộng, qua đó tạo nền tảng để cơ quan quản lý xử lý khối lượng giao dịch ngày càng lớn mà không làm gia tăng tương ứng chi phí hành chính.

Bên cạnh tạo thuận lợi thương mại, Cục Hải quan xác định chống thất thu ngân sách, chống gian lận thương mại, chuyển giá, trốn thuế và các hành vi vi phạm pháp luật hải quan là nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm.

Từ ngày 15/12/2025 đến 14/8/2026, toàn ngành đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 15.273 vụ vi phạm, với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 15.371 tỷ đồng. Cơ quan Hải quan đã khởi tố 15 vụ và chuyển cơ quan có thẩm quyền khởi tố 104 vụ. Số thu ngân sách từ xử phạt vi phạm hành chính đạt 899,7 tỷ đồng.

Hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt trên tuyến đường biển và đường hàng không. Điều này đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm soát nhưng vẫn phải bảo đảm không tạo thêm rào cản không cần thiết đối với các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật.

Công tác phòng, chống ma túy cũng được triển khai đồng bộ. Riêng từ ngày 15/7 đến 14/8/2026, ngành Hải quan chủ trì và phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ 16 vụ với 22 đối tượng, thu giữ 14,11 kg ma túy các loại. Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/8/2026, lực lượng Hải quan phát hiện, bắt giữ 129 vụ với 274 đối tượng, thu giữ 785,25 kg ma túy các loại.

Cùng với chuyển đổi số, quản lý rủi ro tiếp tục được sử dụng nhằm phân bổ nguồn lực kiểm tra phù hợp với mức độ tuân thủ của doanh nghiệp và nguy cơ vi phạm. Trong thời gian từ ngày 15/7 đến 14/8/2026, toàn ngành đã phân luồng 2.165.676 tờ khai. Trong đó, luồng Xanh chiếm 71,51%, luồng Vàng 26,39% và luồng Đỏ 2,10%. Qua phân luồng và chuyển luồng kiểm tra, cơ quan Hải quan phát hiện 952 tờ khai vi phạm.

Việc phần lớn tờ khai được phân vào luồng Xanh cho thấy cơ chế quản lý rủi ro đang được sử dụng để tập trung kiểm tra vào những trường hợp có dấu hiệu nguy cơ cao, qua đó vừa tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, vừa nâng cao hiệu quả chống gian lận và thất thu.

Trong những tháng cuối năm, với quy mô thương mại tiếp tục mở rộng, ngành Hải quan đứng trước yêu cầu kép: bảo đảm nguồn thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời giảm chi phí và thời gian thông quan cho doanh nghiệp. Việc kết hợp cải cách thủ tục, chuyển đổi số, quản lý rủi ro với các giải pháp chống thất thu và chống buôn lậu được kỳ vọng giúp ngành Hải quan vừa hỗ trợ dòng chảy thương mại, vừa bảo đảm nguồn lực cho ngân sách nhà nước.