Xuất khẩu ô tô Nhật Bản sang Trung Đông lao dốc vì căng thẳng tại eo biển Hormuz
Hoạt động xuất khẩu ô tô và nhiều mặt hàng công nghiệp chủ lực của Nhật Bản sang Trung Đông giảm mạnh trong tháng 4/2026, khi xung đột kéo dài tại khu vực và tình trạng gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz gây ảnh hưởng lớn đến chuỗi cung ứng và thương mại.
Theo số liệu thương mại do Bộ Tài chính Nhật Bản công bố ngày 28/5, tổng kim ngạch xuất khẩu của Nhật Bản sang Trung Đông trong tháng 4/2026 giảm 55,8% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi nhập khẩu giảm 56,8%.
Đây là tháng thứ hai liên tiếp thương mại giữa Nhật Bản và Trung Đông sụt giảm mạnh kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2/2026. Trước đó, trong tháng 3/2026, xuất khẩu sang khu vực này đã giảm 46%, còn nhập khẩu giảm 10,6%.
Ngành ô tô chịu tác động đặc biệt nghiêm trọng khi Trung Đông vốn là một trong những thị trường xuất khẩu trọng điểm của Nhật Bản. Theo thống kê, khu vực này chiếm khoảng 13% tổng giá trị xuất khẩu xe chở khách mới của Nhật Bản, đồng thời chiếm 27% lượng xuất khẩu xe tải và 22% lượng xuất khẩu xe buýt.
Trong tháng 4, lượng xe chở khách mới xuất khẩu sang Trung Đông giảm tới 91%. Xuất khẩu xe tải giảm 93%, xe buýt giảm 88%, trong khi động cơ đốt trong dành cho ô tô giảm 68%.
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu ô tô toàn cầu của Nhật Bản vẫn ghi nhận tăng trưởng đối với một số mặt hàng. Cụ thể, xe chở khách tăng 2% và động cơ tăng 9%, trong khi xe buýt giảm 8% và xe tải giảm 3%.
Theo bà Wakaba Kobayashi, chuyên gia kinh tế tại Viện Nghiên cứu Daiwa, sự sụt giảm xuất khẩu của ngành ô tô có thể kéo theo tác động lan rộng đến các lĩnh vực liên quan như linh kiện và chất bán dẫn.
Trước áp lực từ xung đột và gián đoạn logistics, nhiều hãng xe Nhật Bản đã phải điều chỉnh hoạt động sản xuất và tìm kiếm các tuyến vận chuyển thay thế. Ông Guillaume Cartier, Giám đốc hiệu suất của Nissan Motor, cho biết hãng đang chuyển hướng xuất khẩu ô tô sang Trung Đông thông qua các quốc gia châu Á như Sri Lanka, Singapore và Trung Quốc, đồng thời tận dụng các cảng tại Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất và Saudi Arabia.
Trong khi đó, Mitsubishi Motors cho biết sẽ sử dụng các cảng tại Oman và Jordan để duy trì hoạt động vận chuyển hàng hóa. Giới phân tích cho rằng sự gia tăng xuất khẩu ô tô sang một số quốc gia có thể phản ánh việc các doanh nghiệp đang thay đổi tuyến vận tải để thích ứng với tình hình mới. Trong tháng 4, xuất khẩu ô tô chở khách của Nhật Bản sang Trung Quốc tăng 10%, đồng thời cũng tăng sang Canada, Bỉ và Australia.
Đối với xe tải, lượng xuất khẩu cũng tăng tại các thị trường như Trung Quốc, Singapore và Mexico, cho thấy các hãng xe Nhật Bản đang nỗ lực đa dạng hóa điểm trung chuyển và thị trường tiêu thụ trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục đối mặt nhiều rủi ro địa chính trị.
