Chiều 7/9, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì phiên họp thứ 3 của Hội đồng điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam, kết nối trực tuyến với TPHCM và Đà Nẵng. Tại phiên họp, Bộ Tài chính cho biết thể chế và bộ máy của Trung tâm đến nay cơ bản được hình thành. Mô hình gồm Hội đồng điều hành ở Trung ương, hai Cơ quan điều hành tại TPHCM và Đà Nẵng cùng một Cơ quan giám sát chung.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc, hai Cơ quan điều hành đã ban hành quy trình đăng ký, công nhận thành viên và thống nhất áp dụng từ ngày 17/8. Nhiều ngân hàng, công ty chứng khoán, tổ chức quản lý tài sản và nhà đầu tư đã ký biên bản ghi nhớ, chứng nhận cam kết hoặc nộp hồ sơ tham gia.

Trên cơ sở bộ máy bước đầu được thiết lập, Bộ Tài chính đề xuất tập trung vào ba chương trình trọng tâm. Thứ nhất là lựa chọn một số dự án trong các lĩnh vực năng lượng, hạ tầng, dịch vụ hậu cần và chuyển đổi xanh, gắn với ngân hàng đồng hành và nhà đầu tư chiến lược. Thứ hai là phát triển hệ sinh thái quỹ đầu tư và quản lý tài sản quốc tế. Thứ ba là phát triển thị trường hàng hóa gắn với hoạt động thương mại và tài trợ chuỗi cung ứng.

Bộ Tài chính đồng thời kiến nghị tiếp tục vận hành Trung tâm theo mô hình hiện hành, nhưng cần thống nhất tiêu chuẩn dịch vụ, quy trình, dữ liệu và cơ chế phối hợp giữa TPHCM và Đà Nẵng. Mục tiêu là hình thành một Trung tâm Tài chính Quốc tế thống nhất, thay vì hai thị trường hoạt động độc lập tại hai địa phương.

Tại phiên họp, đại diện Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TPHCM cho biết thành phố đang chuyển trọng tâm từ xây dựng mô hình sang "vận hành thực chất", tập trung vào bốn trụ cột gồm thể chế, thành viên, sản phẩm và hạ tầng.

Trong 7 quy trình cần ban hành, quy trình về thành viên đã hoàn thành trong tháng 8. Sáu quy trình còn lại dự kiến được tập trung hoàn thiện trong tháng 9 và tháng 10. Việc lựa chọn thành viên được định hướng theo nguyên tắc không mở rộng số lượng một cách dàn trải, mà ưu tiên các tổ chức có khả năng gắn với sản phẩm tài chính cụ thể và những dự án thực của nền kinh tế.

Từ nay đến đầu năm 2027, dự kiến khoảng 7-12 thành viên có thể được cấp phép, gắn với các sản phẩm và mục tiêu hoạt động của Trung tâm. Về phát triển sản phẩm, TPHCM đang làm việc với các nhà đầu tư nhằm huy động nguồn vốn cho các dự án hạ tầng, đồng thời chuẩn bị cơ sở để triển khai phát hành trái phiếu quốc tế và trái phiếu đô thị.

Thành phố đã chuẩn bị danh mục hơn 21 dự án. Trong số này, khoảng 5-7 dự án có tính khả thi cao dự kiến được lựa chọn để ưu tiên xúc tiến với các nhà đầu tư chiến lược. Cơ quan điều hành tại Đà Nẵng cũng đang tập trung xây dựng và triển khai một số dự án cụ thể thông qua Trung tâm.

Hai Cơ quan điều hành đang phối hợp hoàn thiện quy trình, tiêu chí lựa chọn thành viên và khung pháp lý cần thiết, trên nguyên tắc Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam là một thực thể thống nhất, đồng thời khai thác lợi thế riêng của từng địa phương.

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh việc xây dựng và đưa Trung tâm Tài chính Quốc tế vào vận hành là nhiệm vụ quan trọng, cần được triển khai khẩn trương, đồng bộ và thực chất. Theo Phó Thủ tướng, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ sở pháp lý, cơ chế quản lý và giám sát mà quan trọng hơn là sớm đưa các sản phẩm, dịch vụ tài chính vào hoạt động an toàn, hiệu quả.

Hai Cơ quan điều hành tại TPHCM và Đà Nẵng đã chính thức vận hành, do đó không thể chờ hoàn thiện toàn bộ điều kiện mới bắt đầu triển khai. Thay vào đó, quá trình hoàn thiện thể chế phải được thực hiện song song với việc lựa chọn những sản phẩm đã có cung, có cầu để làm việc và đàm phán với nhà đầu tư. "Tinh thần là vừa chạy vừa xếp hàng, không chờ nữa", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng yêu cầu hai Cơ quan điều hành chủ động làm việc với các quỹ đầu tư và doanh nghiệp. Đối với những sản phẩm đã sẵn sàng và đáp ứng đầy đủ điều kiện, cần đề xuất triển khai ngay. Với từng sản phẩm tài chính, các cơ quan liên quan phải xác định rõ cơ chế, chính sách cần thiết, cơ quan chịu trách nhiệm soạn thảo, thẩm quyền ban hành và thời hạn hoàn thành để thuận tiện kiểm đếm tiến độ. Cùng với đó, cần xây dựng cơ chế thanh tra, kiểm tra và giám sát theo hướng khả thi, hiệu quả, vừa bảo đảm an toàn cho thị trường vừa không tạo thêm nhiều thủ tục không cần thiết.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu hai Cơ quan điều hành khẩn trương hoàn thiện các điều kiện để Trung tâm vận hành đầy đủ, đồng thời triển khai song song việc hoàn thiện thể chế, bộ máy và nhân lực với quá trình đàm phán, hiện thực hóa các thương vụ. Đặc biệt, đến tháng 11, hai Cơ quan điều hành phải có sản phẩm hoặc thương vụ cụ thể.

Yêu cầu này cho thấy trọng tâm của Trung tâm Tài chính Quốc tế đang được chuyển mạnh từ giai đoạn xây dựng mô hình sang tạo ra các giao dịch và sản phẩm thực tế, qua đó từng bước kiểm chứng hiệu quả của cơ chế mới trong thu hút dòng vốn và kết nối các nhà đầu tư với những dự án của nền kinh tế.

Trong đó, các lĩnh vực như hạ tầng, năng lượng, logistics, chuyển đổi xanh, quản lý tài sản, thị trường hàng hóa và tài trợ chuỗi cung ứng được xác định là những hướng có tiềm năng hình thành sản phẩm sớm. Về hạ tầng công nghệ thông tin, Phó Thủ tướng giao Cơ quan điều hành tại TPHCM nghiên cứu thuê tư vấn xây dựng thiết kế kiến trúc nền tảng hệ thống công nghệ thông tin của Trung tâm Tài chính Quốc tế.

Đây được xem là một trong những nền tảng quan trọng để Trung tâm vận hành thống nhất, kết nối dữ liệu và cung cấp các dịch vụ tài chính theo hướng hiện đại, đồng thời tạo điều kiện để TPHCM và Đà Nẵng cùng phát triển trong một hệ sinh thái tài chính chung.