Loạt chính sách tài chính ngân hàng mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
Từ ngày 1/11/2026, nhiều quy định mới trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng và quản lý tài sản công bắt đầu được triển khai, với những nội dung đáng chú ý về xử lý nợ xấu, quản lý nguồn thu từ cổ phần hóa, an toàn hoạt động tín dụng, giao dịch ngoại tệ và đấu thầu mua sắm công.
Tháng 11/2026 đánh dấu thời điểm nhiều chính sách mới trong lĩnh vực kinh tế, tài chính và ngân hàng chính thức có hiệu lực. Các quy định tập trung vào nâng cao hiệu quả quản lý vốn nhà nước, hoàn thiện cơ chế xử lý nợ xấu, tăng cường an toàn hệ thống tín dụng và điều chỉnh hoạt động mua sắm, sử dụng tài sản công. Bên cạnh đó, một số quy định về thông tin tín dụng, giao dịch ngoại tệ, phí và lệ phí cũng được sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tăng tính minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Nghị định số 357/2026/NĐ-CP ngày 15/9/2026 của Chính phủ về quản lý, sử dụng nguồn thu từ cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp và chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần có hiệu lực từ ngày 1/11/2026. Theo nghị định, các khoản thu từ cổ phần hóa, thoái vốn và sắp xếp lại doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập phải được nộp đầy đủ, kịp thời vào ngân sách nhà nước theo phân cấp. Nguồn thu được tổng hợp vào ngân sách để phục vụ chi đầu tư phát triển; trong đó, tiền thu từ cổ phần hóa và thoái vốn có thể được sử dụng để đầu tư vốn nhà nước vào các doanh nghiệp quy mô lớn, giữ vai trò dẫn dắt trong những ngành, lĩnh vực then chốt và chiến lược.
Nghị định cũng quy định quy trình lập dự toán, quản lý chi thường xuyên, chi đầu tư và xử lý các khoản phải thu liên quan đến Quỹ Hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp trước đây. Những quy định này hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực nhà nước trong quá trình cơ cấu lại doanh nghiệp.
Cũng từ ngày 1/11/2026, Thông tư số 40/2026/TT-NHNN ngày 10/8/2026 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về các giới hạn và tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của quỹ tín dụng nhân dân chính thức có hiệu lực. Theo đó, quỹ tín dụng nhân dân phải duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8%; tỷ lệ khả năng chi trả trong ngày tiếp theo và 7 ngày làm việc tiếp theo tối thiểu 100%. Tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn không vượt quá 30%, trong khi tổng mức nhận tiền gửi so với vốn chủ sở hữu không vượt quá 20 lần.
Trường hợp giá trị thực của vốn điều lệ thấp hơn mức vốn pháp định, quỹ phải xây dựng phương án xử lý và báo cáo Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực theo quy định. Các yêu cầu này nhằm tăng cường khả năng thanh khoản, kiểm soát rủi ro và bảo đảm an toàn trong hoạt động của hệ thống quỹ tín dụng nhân dân.
Trong lĩnh vực thông tin tín dụng, Thông tư số 46/2026/TT-NHNN ngày 9/9/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 15/2023/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 1/11/2026. Văn bản cập nhật phạm vi điều chỉnh đối với các ngân hàng thành viên, tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Đồng thời, thông tư quy định yêu cầu về sự đồng ý rõ ràng, có thể kiểm chứng của khách hàng đối với việc cung cấp thông tin tín dụng cho Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) và các tổ chức liên quan.
Đối với hoạt động giao dịch ngoại tệ, Thông tư số 48/2026/TT-NHNN ngày 25/9/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 26/2021/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 9/11/2026. Một điểm đáng chú ý là tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối có thể nộp hồ sơ đăng ký thiết lập quan hệ giao dịch ngoại tệ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công của Ngân hàng Nhà nước. Thông tư cũng quy định về xử lý trường hợp chậm thanh toán và cơ chế tạm ngừng giao dịch ngoại tệ đối với tổ chức tín dụng vi phạm nghĩa vụ báo cáo theo các điều kiện cụ thể.
Tiếp đó, từ ngày 6/11/2026, Nghị định số 359/2026/NĐ-CP ngày 17/9/2026 của Chính phủ về thành lập, tổ chức, hoạt động và cơ chế tài chính của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) có hiệu lực. Theo nghị định, VAMC là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, chịu sự quản lý và giám sát trực tiếp của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, với vốn điều lệ 5.000 tỷ đồng. Doanh nghiệp hoạt động theo nguyên tắc lấy thu bù chi, không vì mục tiêu lợi nhuận.
VAMC được mua nợ xấu của các tổ chức tín dụng theo giá trị thị trường hoặc thông qua phát hành trái phiếu đặc biệt. Đồng thời, doanh nghiệp được thực hiện cơ cấu lại khoản nợ, chuyển nợ thành vốn góp, bán nợ, xử lý tài sản bảo đảm và hỗ trợ thu hồi nợ. Cơ chế mới được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả xử lý nợ xấu, khơi thông nguồn vốn và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.
Trong lĩnh vực mua sắm công, Nghị định số 374/2026/NĐ-CP ngày 30/9/2026 của Chính phủ hướng dẫn thực hiện đấu thầu theo các hiệp định CPTPP, EVFTA và UKVFTA sẽ có hiệu lực từ ngày 14/11/2026. Nghị định thiết lập khung pháp lý cho các gói thầu mua sắm công thuộc phạm vi cam kết quốc tế, với những quy định về quy tắc xuất xứ, đối xử quốc gia giữa nhà thầu trong nước và quốc tế, cùng lộ trình điều chỉnh ưu đãi trong nước đến năm 2038 và 2044.
Việc hoàn thiện quy định đấu thầu theo các hiệp định thương mại tự do góp phần tăng tính minh bạch, thúc đẩy cạnh tranh và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước. Đồng thời, cơ chế này tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh khi tham gia thị trường mua sắm công.
Đến ngày 16/11/2026, Nghị định số 379/2026/NĐ-CP ngày 2/10/2026 của Chính phủ về tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô trong cơ quan, tổ chức và đơn vị sự nghiệp công lập chính thức có hiệu lực. Nghị định quy định mức giá tối đa đối với các loại xe phục vụ công tác chung và xe phục vụ nhiệm vụ đặc thù. Cụ thể, mức giá tối đa đối với xe phục vụ công tác chung là 950 triệu đồng/xe; xe nhiều chỗ ngồi, xe hai cầu có mức giá tối đa từ 1,3-1,6 tỷ đồng, trong khi xe phục vụ nhiệm vụ đặc thù có mức giá từ 3,5-4,8 tỷ đồng theo từng loại.
Đáng chú ý, xe thân thiện với môi trường được áp dụng mức giá tối đa bằng 120% mức giá xe thông thường tương ứng. Nghị định cũng khuyến khích khoán kinh phí sử dụng xe, thuê dịch vụ vận tải và yêu cầu rà soát, xử lý xe dôi dư trong thời hạn 12 tháng, qua đó hướng tới tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công.
Trong lĩnh vực tài chính công, Thông tư số 147/2026/TT-BTC ngày 5/10/2026 của Bộ Tài chính có hiệu lực từ ngày 20/11/2026, bãi bỏ toàn bộ hoặc một phần các thông tư hướng dẫn về hỗ trợ lãi suất, cấp bù chênh lệch lãi suất và cấp bù lãi suất đối với các chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước.
Theo đó, hai thông tư ban hành năm 2000 và 2001 bị bãi bỏ toàn bộ; một số điều khoản, thủ tục và biểu mẫu tại bảy thông tư khác cũng được bãi bỏ. Việc rà soát nhằm đồng bộ hóa quy định về quản lý tài chính công và cơ chế cấp bù lãi suất từ ngân sách nhà nước.
Cuối tháng, Thông tư số 149/2026/TT-BTC ngày 8/10/2026 của Bộ Tài chính sẽ có hiệu lực từ ngày 23/11/2026, sửa đổi, bổ sung quy định về phí, lệ phí trong một số lĩnh vực. Các nội dung điều chỉnh liên quan đến phí thẩm định trữ lượng khoáng sản, lệ phí cấp phép khai thác, phí và lệ phí liên quan đến tên miền quốc gia “.vn”, cùng các khoản phí thẩm định trong lĩnh vực tài nguyên nước, đo đạc và bản đồ.
Đáng chú ý, trong giai đoạn 2027-2030, chính sách miễn phí đăng ký và duy trì tên miền trong ba năm đầu được áp dụng đối với một số nhóm đối tượng đủ điều kiện sử dụng tên miền “.id.vn” và “.biz.vn” theo quy định. Với nhiều quy định có hiệu lực trong cùng thời điểm, tháng 11/2026 là giai đoạn các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp cần chủ động cập nhật chính sách liên quan đến hoạt động của mình. Việc nắm bắt kịp thời các quy định mới không chỉ giúp bảo đảm tuân thủ pháp luật mà còn tạo điều kiện nâng cao hiệu quả quản lý vốn, sử dụng tài sản và kiểm soát rủi ro trong hoạt động kinh tế, tài chính, ngân hàng.







