Sáng 16/7, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Hiệp hội Lương thực - Thực phẩm TP Hồ Chí Minh (FFA) tổ chức hội nghị tập huấn "Nâng cao năng lực hội nhập kinh tế quốc tế về ngành hàng lương thực - thực phẩm và sản phẩm nông nghiệp sau chế biến".

Chương trình hướng tới mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật các xu hướng hội nhập mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Theo bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC, trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam ước đạt 35,88 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước.

Riêng TP Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế khi chỉ số sản xuất công nghiệp ngành lương thực, thực phẩm tăng 12% trong quý I, góp phần đưa GRDP của Thành phố tăng 8,27% - mức cao nhất trong vòng 5 năm.

Theo bà Hồ Thị Quyên, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đang mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả các ưu đãi thuế quan, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Các chuyên gia nhận định thương mại toàn cầu đang chuyển dịch mạnh theo hướng xanh, minh bạch và phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, lợi thế cạnh tranh không còn chỉ nằm ở giá bán mà phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng xây dựng thương hiệu, kiểm soát chất lượng và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Thạc sĩ Trần Thị Phương Hoa, Phó Chủ tịch Hiệp hội Lương thực - Thực phẩm TP Hồ Chí Minh, cho rằng người tiêu dùng quốc tế ngày càng quan tâm đến quy trình sản xuất, trách nhiệm xã hội và cam kết bảo vệ môi trường của doanh nghiệp, bên cạnh chất lượng sản phẩm. Theo bà, hội nhập kinh tế quốc tế không chỉ là mở rộng thị trường mà còn đòi hỏi doanh nghiệp phải chuyển đổi toàn diện theo hướng minh bạch và phát triển bền vững.

Cùng quan điểm, Thạc sĩ Đặng Bùi Khuê, Cố vấn cấp cao Công ty TNHH Tư vấn và Đào tạo SMP, cho biết nhiều doanh nghiệp vẫn kỳ vọng việc cắt giảm thuế quan theo các hiệp định thương mại sẽ tạo lợi thế xuất khẩu. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay lại đến từ các hàng rào kỹ thuật như tiêu chuẩn kiểm dịch động, thực vật (SPS), tiêu chuẩn kỹ thuật (TBT), các yêu cầu về lao động, môi trường, đa dạng sinh học và truy xuất nguồn gốc.

Do đó, doanh nghiệp cần chủ động đầu tư nguồn lực để đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe nếu muốn phát triển bền vững tại các thị trường quốc tế. Một trong những nội dung được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm tại hội nghị là xây dựng thương hiệu và khai thác thương mại điện tử xuyên biên giới.

Theo bà Nguyễn Lê Gia Khánh, Quản lý tài khoản cấp cao Amazon Global Selling Việt Nam, mặc dù Việt Nam là một trong những quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới đối với nhiều mặt hàng như cà phê, hồ tiêu và hạt điều, nhưng thương hiệu Việt vẫn chưa tạo được dấu ấn rõ nét do phần lớn sản phẩm được phân phối thông qua các đối tác nước ngoài. Bà cho rằng doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy xuất khẩu nguyên liệu sang phát triển thương hiệu riêng và tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng thông qua các nền tảng thương mại điện tử toàn cầu.

Để thành công trên Amazon, doanh nghiệp cần tập trung vào năm yếu tố gồm bảo đảm an toàn thực phẩm, xây dựng câu chuyện thương hiệu, đầu tư bao bì, tối ưu chuỗi cung ứng và duy trì chất lượng đồng đều giữa các lô hàng.

Nhờ thay đổi chiến lược, từ năm 2019 đến nay số lượng nhà bán hàng Việt Nam trên Amazon đã tăng khoảng 40%, trong khi số doanh nghiệp đạt doanh thu từ 1 triệu USD trở lên tăng trung bình 60% mỗi năm. Nhiều thương hiệu như Rong nho Trường Thọ, Trung Nguyên Legend, Vinamit, Vidafarm và Lafoco đã từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Ở góc độ phát triển dài hạn, Tiến sĩ Hoàng Văn Việt, Nhà sáng lập và Chủ tịch Hội đồng Chiến lược cộng đồng doanh nhân trí thức toàn cầu (GIBA), cho rằng tiêu chuẩn xanh hiện đã trở thành yêu cầu bắt buộc thay vì chỉ là lợi thế cạnh tranh.

Theo ông, để nâng cao giá trị nông sản, doanh nghiệp cần xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ vùng nguyên liệu, chế biến sâu đến thương mại hóa, đồng thời có hệ thống dữ liệu minh bạch chứng minh các cam kết về môi trường và phát triển bền vững. Trong khi đó, Thạc sĩ Nguyễn Lý Trường An, Phó Giám đốc Công ty TNHH Vận chuyển Thương mại Biển Xanh, nhận định ngành nông sản Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để gia tăng giá trị.

Hiện tỷ lệ sản phẩm được chế biến sâu mới đạt khoảng 23%. Nhiều mặt hàng chủ lực như cà phê vẫn chủ yếu xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu, trong khi tỷ lệ hao hụt rau quả sau thu hoạch còn ở mức 20 - 30%, làm giảm đáng kể giá trị gia tăng và hiệu quả kinh doanh.

Các chuyên gia cho rằng, để nông sản Việt chinh phục tốt hơn các thị trường quốc tế, doanh nghiệp cần đẩy mạnh đầu tư công nghệ, xây dựng thương hiệu, phát triển chuỗi cung ứng bền vững và nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn toàn cầu.