Giữa bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động bởi xung đột địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại và áp lực từ các cuộc đối đầu thuế quan giữa các nền kinh tế lớn, thị trường nội địa đang nổi lên như một “lá chắn” quan trọng giúp ổn định tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

Theo thông tin từ Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, tiêu dùng nội địa tiếp tục duy trì đà phục hồi tích cực trong những tháng đầu năm 2026. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 4/2026 đạt 646,3 nghìn tỷ đồng, tăng 12,1% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 4 tháng đầu năm đạt 2.546,6 nghìn tỷ đồng, tăng 11,1%.

Đáng chú ý, nếu loại trừ yếu tố tăng giá, mức tăng trưởng thực vẫn đạt 6,3%, cho thấy niềm tin tiêu dùng đang dần phục hồi và sức mua của người dân tiếp tục được cải thiện.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết, phát triển thị trường nội địa không chỉ là giải pháp ứng phó trước mắt mà còn là chiến lược dài hạn nhằm tạo nền tảng tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế.

Theo thống kê, giai đoạn 2019-2024, tiêu dùng cuối cùng luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu GDP, đóng góp khoảng 55% tăng trưởng kinh tế. Riêng năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt hơn 7.009 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 269 tỷ USD, tăng 9,2% so với năm trước.

Trong bối cảnh xuất khẩu chịu nhiều sức ép từ thị trường quốc tế, tiêu dùng trong nước đang trở thành “phao cân bằng” quan trọng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Việt.

Theo định hướng của Chính phủ và Bộ Công Thương, thị trường trong nước sẽ tiếp tục được phát triển theo hướng hiện đại, số hóa và gắn chặt với năng lực sản xuất trong nước. Tinh thần này cũng được nhấn mạnh trong Kết luận 18-KL/TW của Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV với yêu cầu phát triển thị trường nội địa trở thành điểm tựa quan trọng cho tăng trưởng kinh tế.

Bộ Công Thương hiện đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm kích cầu tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường. Trong đó, Nghị quyết 88/NQ-CP về thúc đẩy phát triển thị trường trong nước và kích cầu tiêu dùng đang được đẩy mạnh thực hiện.

Nhiều chương trình xúc tiến mới cũng được triển khai nhằm gia tăng sức lan tỏa cho hàng Việt như chương trình “Made-in-Vietnam: chạm Việt Nam, nhận Tự hào”, chương trình “Sức sống hàng Việt” hay đề xuất phát voucher miễn phí để kích thích mua sắm nội địa.

Đại diện nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã đánh giá các chương trình này đang tạo cơ hội tốt hơn để sản phẩm địa phương tiếp cận người tiêu dùng. Bà Tăng Thị Phương Thanh, Giám đốc HTX Nông nghiệp bản địa Thu Ka cho biết, việc có sự đồng hành của cơ quan quản lý nhà nước giúp các hợp tác xã tại khu vực khó khăn như Lai Châu có thêm cơ hội quảng bá và mở rộng đầu ra cho sản phẩm.

Không chỉ tập trung vào kích cầu tiêu dùng, ngành Công Thương cũng đang thúc đẩy mạnh việc tái cấu trúc hệ thống phân phối theo hướng hiện đại và đa kênh. Chiến lược phát triển thị trường thương mại trong nước giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045 đang được xây dựng cùng với Đề án phát triển hệ thống logistics nhằm giảm chi phí lưu thông hàng hóa.

Hiện chi phí logistics của Việt Nam vẫn ở mức khoảng 19% GDP, cao hơn nhiều quốc gia trong khu vực và trở thành một trong những rào cản ảnh hưởng tới sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.

Song song với đó, hệ thống chợ, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi, outlet và các cụm mua sắm quy mô lớn cũng đang được khuyến khích phát triển nhằm thúc đẩy tiêu dùng nội địa gắn với phát triển du lịch và dịch vụ.

Trong bối cảnh thương mại điện tử tăng trưởng nhanh, chuyển đổi số được xem là chìa khóa mở rộng thị trường cho doanh nghiệp Việt. Bộ Công Thương đang xây dựng chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nông nghiệp chuyển đổi số toàn diện, giúp doanh nghiệp và hợp tác xã tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, đồng thời giảm chi phí trung gian.

Ở lĩnh vực quản lý nhà nước, việc số hóa cũng đang tạo ra nhiều thay đổi tích cực. Từ ngày 1/3/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã hoàn thành kết nối kỹ thuật với Cổng dịch vụ công quốc gia để thực hiện thanh toán trực tuyến xử phạt vi phạm hành chính.

Trong thời gian tới, việc xác thực vi phạm qua VNeID, gửi quyết định xử phạt điện tử và vận hành hệ thống quản lý xăng dầu, các mặt hàng trọng điểm sẽ tiếp tục được triển khai đồng bộ nhằm nâng cao tính minh bạch của thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Cùng với thúc đẩy phát triển thị trường, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả cũng được tăng cường. Từ ngày 15/12/2025 đến 10/5/2026, lực lượng quản lý thị trường cả nước đã kiểm tra hơn 17.400 vụ việc, xử lý gần 14.923 vụ vi phạm với tổng số tiền xử phạt hành chính lên tới 250,5 tỷ đồng.

Các hành vi vi phạm chủ yếu liên quan đến hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, vi phạm sở hữu công nghiệp, an toàn thực phẩm và thương mại điện tử.

Theo ông Trần Hữu Linh, việc siết chặt kỷ cương pháp luật, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và tăng cường bảo vệ người tiêu dùng sẽ tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm nhằm xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh và bền vững cho thị trường nội địa trong thời gian tới.