Sữa ngoại "đổ bộ", ngành chăn nuôi bò sữa Việt Nam gặp khó

Cẩm nang doanh nghiệp • 21/08/2025 06:06

Theo thông tin từ Hội Chăn nuôi Việt Nam, việc nhập khẩu sữa nguyên liệu với số lượng lớn một cách thiếu kiểm soát đang tạo ra sự xáo trộn đáng kể trên thị trường, gây áp lực mạnh mẽ lên nguồn cung cấp trong nước.

NHNN yêu cầu các ngân hàng giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Kiến nghị sửa quy định về thuế VAT để gỡ khó cho ngành chăn nuôi Đề xuất sửa đổi quy định về bình ổn giá, định giá và kê khai giá

Theo Hội Chăn nuôi Việt Nam, việc nhập khẩu sữa nguyên liệu với số lượng lớn một cách thiếu kiểm soát không chỉ khiến người tiêu dùng gặp khó khăn trong việc xác định và lựa chọn các sản phẩm sữa chất lượng mà còn kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng hơn: Sự suy giảm "thê thảm" của đàn bò sữa nội địa.

Cụ thể, vào ngày 20 tháng 8, Hội Chăn nuôi Việt Nam đã chính thức gửi công văn đến các Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Y tế và Bộ Công Thương, bày tỏ quan ngại sâu sắc và đưa ra những đề xuất nhằm thúc đẩy việc phát triển bền vững nguồn nguyên liệu sữa trong nước.

Theo Hội Chăn nuôi Việt Nam, những năm gần đây do thị trường sữa Việt Nam phát triển quá nóng, bùng nổ quá nhiều thương hiệu, sản phẩm sữa và từ sữa trên thị trường. Nguyên liệu sữa nhập khẩu "ồ ạt" gây nhiễu loạn thị trường, áp đảo nguồn nguyên liệu trong nước, dẫn đến thực trạng là người tiêu dùng không biết lựa chọn sản phẩm sữa nào là đảm bảo chất lượng.

Nguy hại hơn là tốc độ tăng trưởng của đàn bò sữa trong nước giảm sút "thê thảm", nhất là đàn bò trong khu vực chăn nuôi nông hộ, nhiều vùng chăn nuôi bò sữa truyền thống đang trên đà phá sản như TP.HCM, Ba Vì (Hà Nội), Mộc Châu (Sơn La)… Riêng đàn bò sữa của TP.HCM giảm trên 50%.

Nhiều vùng chăn nuôi truyền thống đang đứng trước nguy cơ phá sản (Ảnh minh họa)

Để giải quyết vấn đề này và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững như đã nêu trong Chiến lược phát triển ngành sữa Việt Nam giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn 2045 mà Bộ Công Thương đang hoàn thiện trình Thủ tướng Chính phủ, Hội Chăn nuôi Việt Nam kiến nghị:

Ưu tiên nguồn lực trong nước: phát triển ngành sữa Việt Nam phải phát huy được những lợi thế trong nước, nhất là nguồn sữa tươi và nguyên liệu, phụ gia phong phú của ngành nông nghiệp nhiệt đới nước ta.

Đồng thời hạn chế thấp nhất việc nhập khẩu các loại nguyên liệu mà trong nước có thể sản xuất được.

Hoàn thiện khung pháp lý: Cần hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật rõ ràng và minh bạch để người tiêu dùng có thể dễ dàng phân biệt giữa sữa và từ sữa, nhất là giữa sữa tươi với sữa nước (sữa bột pha nước), để người tiêu dùng biết trong lựa chọn sử dụng. Điều này cũng giúp các nhà sản xuất, kinh doanh và cơ quan quản lý thực hiện đúng quy định.

Thiết lập quy định bắt buộc: Cần ban hành quy định yêu cầu các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh sữa phải có vùng hoặc gắn với vùng nguyên liệu sữa nguyên liệu trong nước, hoặc cam kết sử dụng tối thiểu bao nhiêu % nguyên liệu sữa tươi trong nước.

"Sữa tươi có lợi cho người tiêu dùng nhưng ít lợi nhuận nhất đối với người kinh doanh, nên không chỉ các quốc gia có ngành sản xuất sữa phát triển, mà ngay ở các nước kém phát triển trong khu vực như Ấn Độ, Indonesia, Philippines, Thái Lan, Trung Quốc cũng đều có quy định này.

Ví dụ, Philipines tại Đạo luật Cộng hòa số 7884 về phát triển ngành sữa quốc gia năm 1995 quy định các nhà chế biến, kinh doanh sữa thương mại phải mua tối thiểu 5% nguồn nguyên liệu sữa tươi trong nước. Doanh nghiệp mua vượt mức 5% sẽ được hưởng khoản tín dụng, thuế ưu đãi 10% giá trị của phần mua vượt mức này…" - Hội Chăn nuôi Việt Nam dẫn chứng.

Chiến lược phát triển ngành sữa giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2045 tập trung vào một số mục tiêu trọng tâm:

Nâng cao năng suất và chất lượng sữa: Đảm bảo các giống bò sữa có năng suất cao, phát triển công nghệ sản xuất sữa hiện đại và áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế; mở rộng quy mô chăn nuôi để nâng cao sản lượng sữa;

Mở rộng thị trường xuất khẩu: Việt Nam sẽ đẩy mạnh xây dựng các tiêu chuẩn chất lượng sữa quốc tế để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ các đối tác quốc tế;

Phát triển nông nghiệp bền vững: Các doanh nghiệp sẽ chú trọng đến việc áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường trong sản xuất sữa nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững trong dài hạn;

Ứng dụng công nghệ cao: Cải tiến quy trình chăn nuôi bò sữa, áp dụng công nghệ tự động hóa trong sản xuất sữa và phát triển các sản phẩm sữa có giá trị gia tăng cao như sữa hữu cơ, sữa dành cho trẻ em và các sản phẩm sữa chức năng.