Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu, đề xuất mô hình phát triển Sàn giao dịch nông sản quốc gia trước ngày 31/12/2026. Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo động lực tăng trưởng cho ngành nông nghiệp.

Nông nghiệp cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ

Sáng 27/10, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội nghị “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành Nông nghiệp và Môi trường” tại miền Bắc.

Hội nghị do Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long đồng chủ trì, với sự tham dự của khoảng 450 đại biểu đến từ các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, hợp tác xã, hiệp hội ngành hàng và tổ chức quốc tế.

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh nông nghiệp và môi trường là lĩnh vực có vai trò đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội. Với hơn 60% dân số sống ở nông thôn, nông nghiệp không chỉ gắn trực tiếp với đời sống người dân mà còn giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và phát triển bền vững.

Giai đoạn 2021-2025, tăng trưởng nông nghiệp bình quân đạt khoảng 3,57%, tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế. Trong 9 tháng năm 2026, tăng trưởng ngành nông nghiệp đạt 4,02%, góp phần vào mức tăng trưởng chung 9,01% của cả nước.

Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, yêu cầu phát triển đối với ngành nông nghiệp trong thời gian tới rất cao, đòi hỏi phải nhận diện đầy đủ những điểm nghẽn để có giải pháp tháo gỡ hiệu quả.

Các vấn đề cần tập trung gồm giống, thức ăn, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; phương pháp và công nghệ trồng trọt, chăn nuôi; tổ chức sản xuất, liên kết chuỗi giá trị; kết nối nghiên cứu với chuyển giao công nghệ; bảo quản, chế biến sau thu hoạch; phòng, chống dịch bệnh; tiếp cận thị trường và phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực trực tiếp của tăng trưởng nông nghiệp. Các kết quả nghiên cứu cần gắn chặt hơn với thực tiễn sản xuất, có khả năng thương mại hóa và nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm.

Việc ứng dụng khoa học công nghệ cần được triển khai thường xuyên, thực chất, đồng thời tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, đơn vị nghiên cứu, doanh nghiệp và lực lượng lao động trong nông nghiệp.

Đề xuất mô hình Sàn giao dịch nông sản quốc gia trước ngày 31/12/2026

Để cụ thể hóa các nhiệm vụ trong thời gian tới, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu, đề xuất mô hình phát triển Sàn giao dịch nông sản quốc gia trước ngày 31/12/2026.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan vận hành hiệu quả sàn giao dịch carbon trong nước theo quy định tại Nghị định 29/2026.

Đối với các địa phương khu vực phía Bắc, Phó Thủ tướng yêu cầu trước ngày 15/11/2026 lựa chọn từ 3 đến 5 bài toán ưu tiên, thể hiện rõ mô hình liên kết giữa sản xuất, chế biến và thị trường tiêu thụ, hướng tới xây dựng thương hiệu bền vững.

Việc nghiên cứu mô hình Sàn giao dịch nông sản quốc gia được đặt trong yêu cầu chung về đổi mới phương thức tổ chức sản xuất, tăng cường kết nối thị trường và nâng cao hiệu quả ứng dụng khoa học công nghệ trong ngành nông nghiệp.

Khoảng 24% kết quả nghiên cứu nông nghiệp được ứng dụng, thương mại hóa

Cũng tại hội nghị, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an, cho biết ngành nông nghiệp còn nhiều tiềm năng và dư địa tăng trưởng. Tuy nhiên, việc xác định, triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ chưa thực sự gắn với mục tiêu phát triển kinh tế; nguồn lực đầu tư chưa được chuyển hóa tương xứng thành giá trị thực tiễn.

Theo số liệu tổng hợp của Bộ Công an, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 57 Trung ương, 34 địa phương đã báo cáo 916 nhiệm vụ gắn với 908 sản phẩm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong đó, lĩnh vực nông nghiệp có 451 sản phẩm, chiếm gần 50% tổng số sản phẩm được thống kê.

Đáng chú ý, có 341/451 sản phẩm khoa học công nghệ thuộc lĩnh vực nông nghiệp vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu, chiếm khoảng 76%. Tỷ lệ kết quả nghiên cứu được đưa vào ứng dụng, thương mại hóa chỉ đạt khoảng 24%.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Long, những con số này cho thấy khoảng cách đáng kể giữa hoạt động nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn của sản xuất, kinh doanh. Tại nhiều địa phương, nhiệm vụ khoa học công nghệ chưa gắn chặt với mục tiêu tăng trưởng, đồng thời chưa xác định rõ doanh nghiệp chủ lực đồng hành trong quá trình nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm.

Thứ trưởng Bộ Công an đề nghị các địa phương tập trung nhận diện những điểm nghẽn cốt lõi, xây dựng nhiệm vụ khoa học công nghệ xuất phát từ yêu cầu thực tế của từng ngành hàng.

Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần chủ trì xác định danh mục các bài toán tăng trưởng ưu tiên, lựa chọn những khâu có khả năng tạo giá trị gia tăng cao; tăng cường kết nối nhu cầu của địa phương với năng lực nghiên cứu, ứng dụng của các viện, trường đại học và doanh nghiệp.

Mục tiêu là bảo đảm các nhiệm vụ khoa học công nghệ gắn với yêu cầu phát triển kinh tế, có khả năng triển khai trong thực tế và tạo ra giá trị thiết thực cho ngành nông nghiệp.