Việt Nam đang chứng kiến những bước tiến đáng kể trong hành trình phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Theo Báo cáo Chỉ số Hệ sinh thái khởi nghiệp năm 2026 do StartupBlink công bố, Việt Nam xếp thứ 50 toàn cầu, tăng 5 bậc so với năm trước và đạt thứ hạng cao nhất từ trước đến nay.

Kết quả này phản ánh sự phát triển ngày càng rõ nét của hệ sinh thái khởi nghiệp trong nước, đồng thời cho thấy những tín hiệu tích cực từ các chính sách thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được triển khai mạnh mẽ theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Tuy nhiên, thứ hạng trên các bảng xếp hạng quốc tế không phải đích đến cuối cùng. Điều quan trọng hơn là xây dựng được những doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đủ năng lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu, tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế và đóng góp vào tăng trưởng bền vững của đất nước.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc phát triển một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, đủ sức cạnh tranh với khu vực và thế giới là yêu cầu cấp thiết. Trong bức tranh chung đó, Đà Nẵng đang nổi lên như một điểm sáng về phát triển khoa học, công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo.

Trong chương trình khảo sát về hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số do Trung tâm Truyền thông Khoa học và Công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức trong hai ngày 11 và 12/6, nhiều mô hình hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp tại Đà Nẵng đã cho thấy cách tiếp cận bài bản của địa phương trong việc xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Theo bà Phạm Thị Ngọc Quyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng, địa phương xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là một trong những đột phá chiến lược phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Thành phố đang tập trung phát triển các lĩnh vực trọng điểm như công nghệ bán dẫn, chuyển đổi số và đô thị thông minh.

Trên cơ sở các cơ chế, chính sách đặc thù được Trung ương cho phép, Đà Nẵng đã ban hành nhiều chính sách thu hút đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy phát triển kinh tế số. Các chính sách ưu đãi về thu nhập, lưu trú, thuế và hạ tầng đang góp phần hình thành môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp công nghệ cao phát triển.

Hiện nay, Đà Nẵng sở hữu hệ sinh thái hỗ trợ khởi nghiệp tương đối hoàn chỉnh với 3 trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, 12 vườn ươm, 3 không gian sáng chế, 8 không gian làm việc chung, 6 quỹ đầu tư, 10 câu lạc bộ khởi nghiệp, 20 cơ sở giáo dục và khoảng 200 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Theo ông Nguyễn Viết Toàn, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng, mục tiêu của Đề án "Đà Nẵng - Thành phố đổi mới sáng tạo" là xây dựng thành phố trở thành trung tâm khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo mang tầm quốc tế; đồng thời tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp nhằm làm chủ công nghệ cốt lõi và phát triển các sản phẩm công nghệ cao.

Những nỗ lực này đã mang lại kết quả tích cực. Năm 2024, Đà Nẵng lần đầu tiên lọt vào top 1.000 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu. Đến năm 2026, thành phố vươn lên vị trí 554 thế giới, tăng 342 bậc chỉ sau hai năm.

Không chỉ Đà Nẵng, nhiều trung tâm đổi mới sáng tạo lớn của Việt Nam cũng ghi nhận sự cải thiện đáng kể trên bản đồ khởi nghiệp thế giới. Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Hải Phòng đều góp mặt trong nhóm 1.000 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu. Đáng chú ý, Thành phố Hồ Chí Minh lần đầu tiên lọt vào top 100, xếp vị trí thứ 98 thế giới, tăng 12 bậc so với năm trước.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, kết quả tăng hạng này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh hoàn thiện chính sách phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nhiều cơ chế mới đã được xây dựng nhằm hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp công nghệ và công nghệ chiến lược.

Một dấu mốc quan trọng là việc Quốc hội thông qua Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025. Lần đầu tiên, các khái niệm "công nghệ chiến lược" và "sản phẩm công nghệ chiến lược" được luật hóa, tạo nền tảng pháp lý cho việc phát triển các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn.

Theo kế hoạch triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, Việt Nam đặt mục tiêu tăng 30% số lượng startup; hình thành từ 30 đến 50 doanh nghiệp spin-off từ viện nghiên cứu và trường đại học; xây dựng ít nhất ba trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp tại Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh.

Đến cuối năm 2025, Việt Nam có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trong đó có 2 kỳ lân công nghệ cùng nhiều startup tiềm năng thuộc khu vực kinh tế tư nhân. Theo Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội từ khoa học công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh đó, đội ngũ doanh nhân trẻ đóng vai trò tiên phong trong việc biến các ý tưởng mới thành sản phẩm, công nghệ và giá trị mới cho xã hội.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt Nam do người trẻ sáng lập đã đưa sản phẩm số, phần mềm và các giải pháp trí tuệ nhân tạo ra thị trường quốc tế. Điều này chứng minh rằng, trong kỷ nguyên số, khoảng cách giữa một ý tưởng hình thành tại Việt Nam với thị trường toàn cầu đang ngày càng được rút ngắn.

Để hỗ trợ cộng đồng khởi nghiệp phát triển bền vững, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị các cơ quan, tổ chức tiếp tục đồng hành dài hạn cùng startup thông qua việc xây dựng mạng lưới cố vấn về vốn, quản trị và công nghệ. Đồng thời, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện để doanh nghiệp trẻ tiếp cận thuận lợi hơn với vốn, đất đai, dữ liệu và các thành tựu khoa học công nghệ.

Từ những định hướng chiến lược của Chính phủ, sự chủ động của các địa phương và nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam đang từng bước hoàn thiện. Khi các rào cản được tháo gỡ và nguồn lực tiếp tục được khơi thông, sẽ có thêm nhiều doanh nghiệp Việt Nam đủ sức tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường quốc tế và trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.