Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa ký Quyết định số 2069/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình “Hàng Việt vì người Việt” giai đoạn 2026-2030, với định hướng xây dựng hệ sinh thái hàng Việt Nam có chất lượng, sức cạnh tranh và đáp ứng tốt hơn nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng trong nước. Chương trình hướng tới hình thành những thương hiệu Việt mạnh, được người tiêu dùng tin tưởng và lựa chọn; đồng thời phát huy vai trò của thị trường nội địa trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Theo mục tiêu đề ra, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng phấn đấu tăng bình quân 14-15%/năm trong giai đoạn 2026-2030, đến năm 2030 đạt khoảng 13.500-14.000 nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý, tỷ lệ hàng Việt Nam tại các siêu thị, trung tâm thương mại trong nước được duy trì trên 80%; tại các kênh phân phối truyền thống đạt trên 60%. Doanh thu thị trường nội địa của các ngành sản xuất hàng tiêu dùng Việt Nam phấn đấu tăng bình quân 12-15%/năm.

Các mục tiêu này cho thấy định hướng khai thác mạnh hơn sức mua trong nước, đồng thời tạo thêm dư địa phát triển cho doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng. Việc duy trì tỷ trọng hàng Việt cao trong hệ thống phân phối cũng góp phần tăng khả năng tiếp cận thị trường, củng cố vị thế của sản phẩm nội địa trước sức ép cạnh tranh từ hàng nhập khẩu.

Cùng với mở rộng kênh phân phối truyền thống, Chương trình đặt trọng tâm vào thương mại điện tử và chuyển đổi số. Theo đó, trên 70% doanh nghiệp vừa và nhỏ sản xuất hàng tiêu dùng được kỳ vọng ứng dụng thương mại điện tử; khoảng 45% doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực thương mại tham gia các sàn thương mại điện tử lớn trong nước và quốc tế. Doanh số thương mại điện tử phấn đấu tăng bình quân 23-25%/năm, đạt khoảng 93-97 tỷ USD vào năm 2030, tương đương 18-19% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước.

Để hỗ trợ mục tiêu này, Chương trình định hướng xây dựng và vận hành Nền tảng số hàng Việt Nam, kết nối dữ liệu về doanh nghiệp, sản phẩm, kết quả đánh giá đáp ứng tiêu chí, truy xuất nguồn gốc, điểm phân phối và phản hồi của người tiêu dùng. Đồng thời, hình thành ít nhất 5 gian hàng số chuyên ngành hàng Việt trên các sàn thương mại điện tử lớn.

Về tiêu chuẩn và chất lượng, Chương trình đặt mục tiêu xây dựng bộ nhận diện “Hàng Việt vì người Việt” trên cơ sở tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật và quy định chuyên ngành, từng bước tiệm cận thông lệ quốc tế. Hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm cũng được triển khai theo hướng kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia và các cơ sở dữ liệu liên quan.

Để đưa hàng Việt đến gần hơn với người tiêu dùng, Chương trình xác định truyền thông là một trong những nhóm giải pháp trọng tâm. Chiến dịch quốc gia “Hàng Việt vì người Việt” sẽ được triển khai đồng bộ, tập trung giới thiệu sản phẩm, thương hiệu, doanh nghiệp trong nước, thông tin về chất lượng, nguồn gốc và địa chỉ mua hàng. Các nội dung quảng bá được lồng ghép vào sự kiện quốc gia, lễ hội và ngày mua sắm trực tuyến. Chuyên trang “Hàng Việt vì người Việt” được xây dựng trên các cơ quan báo chí, truyền thông để cập nhật thông tin về doanh nghiệp, sản phẩm, địa phương, điểm bán và hoạt động của Chương trình.

Bên cạnh đó, hệ thống tài khoản mạng xã hội chính thức mang thương hiệu “Hàng Việt vì người Việt” sẽ được phát triển trên các nền tảng có đông người dùng. Các hình thức truyền thông như video ngắn, livestream, infographic, câu chuyện sản phẩm và trải nghiệm tiêu dùng được khuyến khích nhằm tăng khả năng tiếp cận khách hàng, nhất là nhóm người tiêu dùng trẻ. Trong lĩnh vực phân phối, Chương trình hướng tới xây dựng các gian hàng Việt Nam chuyên ngành trên sàn thương mại điện tử, thiết lập nhãn nhận diện thống nhất trên môi trường số và thúc đẩy mô hình bán lẻ đa kênh.

Doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh được khuyến khích đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, phát triển kênh livestream bán hàng và kết nối với hệ thống phân phối hiện đại. Việc hình thành chuỗi cung ứng từ vùng nguyên liệu đến điểm bán cũng được chú trọng, qua đó tăng cường liên kết giữa địa phương sản xuất với các trung tâm tiêu dùng lớn.

Một hướng đi khác là phát triển xuất khẩu tại chỗ thông qua du lịch và dịch vụ. Các điểm trưng bày, giới thiệu và bán hàng Việt tại cửa khẩu, cảng biển, sân bay, khu du lịch sẽ được khuyến khích hình thành. Đồng thời, hoạt động du lịch mua sắm được đẩy mạnh nhằm khai thác nhu cầu tiêu dùng hàng Việt của khách du lịch trong nước và quốc tế.

Chương trình cũng khuyến khích sử dụng hàng hóa có xuất xứ Việt Nam trong khu vực công, thúc đẩy liên kết giữa nhà sản xuất, nhà phân phối và các đơn vị tiêu thụ. Các chương trình kết nối cung cầu theo từng nhóm sản phẩm chủ lực sẽ góp phần tạo đầu ra ổn định hơn cho doanh nghiệp và cơ sở sản xuất.

Bên cạnh mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh được xác định là điều kiện quan trọng để hàng Việt phát triển bền vững. Chương trình đặt ra nhiệm vụ tổ chức đào tạo, bồi dưỡng về quản trị kinh doanh, marketing, xây dựng thương hiệu, thương mại điện tử và chuyển đổi số. Hoạt động hỗ trợ được định hướng gắn với nhu cầu từng ngành hàng, từng địa phương và vùng kinh tế.

Doanh nghiệp cũng được hỗ trợ tiếp cận thông tin thị trường, xu hướng tiêu dùng, phân tích cạnh tranh và dự báo nhu cầu thông qua nền tảng số quốc gia. Cùng với đó là chương trình xây dựng thương hiệu tiên phong theo cơ chế “Nhà nước hỗ trợ - Hiệp hội chủ trì - Doanh nghiệp bứt phá” đối với các ngành hàng có tiềm năng.

Việc thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và doanh nghiệp trong nước cũng được chú trọng. Các doanh nghiệp FDI được khuyến khích ưu tiên mua hàng từ nhà cung ứng Việt Nam đáp ứng tiêu chí chất lượng, qua đó tăng cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Đối với các hợp tác xã và chủ thể OCOP, Chương trình khuyến khích ứng dụng công nghệ số, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và tham gia các sàn thương mại điện tử để mở rộng thị trường tiêu thụ. Song song với phát triển sản xuất, hoạt động kích cầu tiêu dùng sẽ được triển khai thông qua các chương trình khuyến mại tập trung theo mùa vụ, dịp lễ, Tết và ngày mua sắm trực tuyến. Các chương trình cần có sự phối hợp giữa nhà sản xuất, nhà phân phối và sàn thương mại điện tử, bảo đảm hiệu quả thực chất và quyền lợi người tiêu dùng.

Chương trình cũng khuyến khích phát triển tiêu dùng xanh, ưu tiên sản phẩm Việt Nam có nhãn sinh thái, nhãn năng lượng, sản phẩm tái chế và thân thiện với môi trường. Đây là hướng đi phù hợp với xu hướng tiêu dùng bền vững, đồng thời tạo động lực để doanh nghiệp đổi mới công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Một trong những yêu cầu quan trọng là tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, xử lý nghiêm hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng nhập lậu và gian lận xuất xứ trên cả kênh truyền thống lẫn thương mại điện tử. Các lực lượng chức năng được định hướng ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong phát hiện, xử lý vi phạm.

Cùng với đó, cơ chế phối hợp liên ngành và đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của người tiêu dùng, doanh nghiệp sẽ được tăng cường. Công tác tuyên truyền, hướng dẫn nhận diện hàng thật và sản phẩm đáp ứng tiêu chí của Chương trình cũng được chú trọng.

Để triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, Chương trình đặt ra yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện chính sách liên quan đến thương mại trong nước, tiêu chuẩn chất lượng, phân phối, xúc tiến thương mại, thương mại điện tử và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Hạ tầng thương mại tại khu vực nông thôn, vùng đặc biệt khó khăn cũng cần được quan tâm đầu tư.

Với mục tiêu duy trì tỷ lệ hàng Việt trên 80% tại các siêu thị, trung tâm thương mại và thúc đẩy quy mô bán lẻ trong nước lên 14.000 nghìn tỷ đồng vào năm 2030, Chương trình “Hàng Việt vì người Việt” được kỳ vọng tạo thêm động lực cho sản xuất và tiêu dùng nội địa. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào năng lực cải tiến chất lượng, xây dựng thương hiệu, khả năng cạnh tranh về giá và sự chủ động thích ứng với xu hướng mua sắm mới của doanh nghiệp Việt Nam.