Thị trường tiền mã hóa toàn cầu đang trải qua giai đoạn biến động mạnh khi giá bitcoin và nhiều đồng tiền số lớn đồng loạt suy giảm sau thời kỳ tăng trưởng nóng kéo dài trong năm 2025.

Từ mức khoảng 90.000 USD vào đầu tháng 1/2026, giá bitcoin đã giảm xuống dưới ngưỡng 60.000 USD vào ngày 5/6, tương đương mức sụt giảm hơn 33% chỉ trong vòng nửa năm. Xu hướng đi xuống không chỉ xuất hiện ở đồng tiền mã hóa lớn nhất thế giới mà còn lan rộng trên toàn thị trường. Trong cùng thời gian, năm đồng tiền số có vốn hóa lớn nhất đều ghi nhận mức giảm trung bình khoảng 40%.

Diễn biến này xảy ra không lâu sau khi bitcoin lập đỉnh lịch sử 124.546 USD vào tháng 10/2025. Khi đó, nhiều nhà đầu tư kỳ vọng các chính sách được cho là cởi mở hơn với tiền mã hóa của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới.

Tuy nhiên, hàng loạt biến động địa chính trị đã nhanh chóng làm thay đổi tâm lý của giới đầu tư. Các quyết định áp thuế mới của Mỹ, chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cùng những căng thẳng leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran đã khiến mức độ bất ổn trên thị trường tài chính toàn cầu gia tăng đáng kể.

Ông Thibault Desachy, phụ trách quản lý tài sản cá nhân tại Coinhouse - nền tảng đầu tư tiền mã hóa của Pháp, nhận định bitcoin thường là một trong những loại tài sản đầu tiên bị bán ra khi nhà đầu tư có xu hướng thu hẹp khẩu vị rủi ro. Theo ông, do giao dịch liên tục 24/7, thị trường tiền số phản ứng rất nhanh trước các cú sốc kinh tế và địa chính trị.

Ngoài yếu tố địa chính trị, môi trường kinh tế vĩ mô tại Mỹ cũng tạo thêm áp lực cho thị trường. Số liệu từ Cục Thống kê Lao động Mỹ cho thấy chi phí sinh hoạt trong tháng 4 tăng 0,6% so với tháng trước và tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước. Điều này làm gia tăng kỳ vọng rằng mặt bằng lãi suất sẽ duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến, qua đó làm suy giảm sức hấp dẫn của các tài sản có mức độ rủi ro lớn.

Những biến động gần đây đã tác động ngay cả tới những nhân vật nổi tiếng có quan điểm ủng hộ bitcoin. Đầu tháng 6, ông Michael Saylor, Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Strategy - doanh nghiệp nắm giữ hơn 843.700 bitcoin lớn nhất thế giới - đã thông báo bán ra một phần tài sản số. Động thái này thu hút sự chú ý bởi ông Saylor từ lâu được xem là một trong những người ủng hộ mạnh mẽ nhất đối với bitcoin.

Theo ông Frederik Ducrozet, Giám đốc chiến lược và nghiên cứu kinh tế vĩ mô của Pictet Wealth Management, diễn biến hiện nay cho thấy bitcoin vẫn chưa thực sự thể hiện được vai trò của một tài sản trú ẩn an toàn.

Trong nhiều năm qua, những người ủng hộ tiền mã hóa thường ví bitcoin như "vàng kỹ thuật số", cho rằng đồng tiền này có khả năng bảo toàn giá trị trong giai đoạn khủng hoảng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy mỗi khi tâm lý lo ngại rủi ro gia tăng, bitcoin thường giảm giá cùng với các tài sản mang tính đầu cơ khác.

Ở một góc nhìn khác, nhiều chuyên gia cho rằng nguyên nhân khiến thị trường tiền số suy yếu không chỉ đến từ yếu tố địa chính trị mà còn xuất phát từ sự thay đổi trong xu hướng đầu tư toàn cầu. Ông Jean Meyer, đồng sáng lập và Giám đốc điều hành công ty công nghệ tài chính Deblock, nhận định trí tuệ nhân tạo đang trở thành điểm đến hấp dẫn hơn đối với dòng vốn đầu tư. Trong khi bitcoin giảm mạnh kể từ đầu năm, thị trường chứng khoán công nghệ Mỹ lại ghi nhận diễn biến tích cực.

Chỉ số Nasdaq-100 đã tăng hơn 16% trong hơn 5 tháng đầu năm, chủ yếu nhờ sự bùng nổ của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực AI. Sự quan tâm ngày càng lớn đối với những công ty như OpenAI hay Anthropic cũng góp phần khiến dòng tiền dịch chuyển khỏi thị trường tiền mã hóa.

Bên cạnh đó, kỳ vọng về các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng của những doanh nghiệp AI hàng đầu đang tạo thêm sức hút đối với các quỹ đầu tư và nhà đầu tư cá nhân. Một yếu tố đáng chú ý khác là xu hướng rút vốn của các nhà đầu tư tổ chức. Theo dữ liệu từ CoinMarketCap, lượng vốn rút khỏi các quỹ ETF liên quan đến tiền mã hóa đã vượt mức 1 tỷ USD mỗi tuần trong nhiều tuần liên tiếp kể từ giữa tháng 5. Đây được xem là tín hiệu cho thấy tâm lý thận trọng đang ngày càng gia tăng trong giới đầu tư chuyên nghiệp. Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng cơ hội phục hồi của thị trường tiền số vẫn chưa hoàn toàn khép lại.

Ông Alexandre Baradez, Giám đốc phân tích thị trường tại IG France, nhận định việc lạm phát tại Mỹ hạ nhiệt cùng với khả năng căng thẳng tại Trung Đông giảm bớt có thể tạo điều kiện thuận lợi để dòng vốn quay trở lại các tài sản số.

Ngoài ra, những dự luật mới liên quan đến quản lý và phát triển thị trường tài sản số đang được thảo luận tại Mỹ cũng được kỳ vọng sẽ trở thành động lực hỗ trợ cho thị trường trong thời gian tới. Sau giai đoạn tăng trưởng bùng nổ, thị trường tiền mã hóa đang bước vào thời kỳ thử thách mới. Khả năng phục hồi của bitcoin và các đồng tiền số khác sẽ phụ thuộc không chỉ vào diễn biến kinh tế toàn cầu mà còn vào mức độ ổn định của môi trường địa chính trị và niềm tin của nhà đầu tư đối với triển vọng dài hạn của loại tài sản này.