Vì sao doanh nghiệp Việt bị “lật kèo” hàng trăm nghìn tấn điều thô?

Nhà xuất khẩu hạt điều thô tại châu Phi không giao hàng theo hợp đồng hoặc tìm cách tăng giá bán 40-50%, đẩy nhiều doanh nghiệp nhập khẩu điều thô trong nước gặp khó, nguy cơ thua lỗ nặng.
Làm thế nào để hóa giải những nghịch lý trong chuỗi cung ứng điều? Dẫn đầu về xuất khẩu hạt điều trên thế giới, vì sao Việt Nam lại nhập số lượng lớn loại hạt này? Ngành điều Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức
Chế biến điều nhân xuất khẩu tại một doanh nghiệp.
Chế biến điều nhân xuất khẩu tại một doanh nghiệp.

Thông tin trên được ban chấp hành Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas) đưa ra tại buổi họp báo chiều 31/5.

Giá điều thô tăng vọt

Các nhà máy chế biến điều ở Việt Nam phụ thuộc vào nguồn cung nhập khẩu. Mỗi năm, họ nhập hơn 3 triệu tấn điều thô, trong đó khoảng 2,2 triệu tấn từ châu Phi, chủ yếu là Tây Phi. Nguồn cung trong nước chỉ đảm bảo 10%.

Tuy nhiên, giá điều thô Tây Phi đang tăng lên hàng ngày. Vào tháng 2, giá chỉ khoảng 1.000-1.050 USD mỗi tấn, nhưng giờ đã lên đến 1.500-1.550 USD. Nguyên nhân bởi khu vực này đang mất mùa và một số nước áp dụng chính sách tạm ngưng xuất khẩu điều thô để hỗ trợ các nhà máy nội địa.

Do đó, một số đối tác Tây Phi đòi hỗ trợ tăng giá, trì hoãn giao hàng hoặc không gửi bộ chứng từ để nhà sản xuất Việt Nam nhận hàng.

Ông Tạ Quang Huyên, Chủ tịch hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc công ty Hoàng Sơn I, cho biết ký hợp đồng mua 52.000 tấn điều thô Tây Phi nhưng chỉ nhận được 25.000 tấn đúng giá, bị xù khoảng 12.000 tấn, còn lại phải tăng giá để lấy hàng.

Ông Bạch Khánh Nhựt, Phó Chủ tịch Vinacas cho biết, hàng năm các doanh nghiệp ký kết hợp đồng nhập khẩu với các doanh nghiệp đối tác của nước Bờ Biển Ngà.

Tuy nhiên, năm 2024, Chính phủ nước này đã ban hành chính sách ưu tiên cho các doanh nghiệp trong nước thu mua nguồn nguyên liệu trước để bình ổn thị trường, sau đó sản lượng điều thô còn lại mới mở cửa xuất khẩu tự do. Điều này đã làm giảm một nguồn cung cấp nguyên liệu cho Việt Nam.

"Năm nay, tại các nước châu Phi, trong đó có Bờ Biển Ngà đã xảy tình trạng Elnino cực kỳ tai hại, ảnh hưởng lớn đến sản lượng của cây điều, dẫn đến sản lượng thấp, hàng hóa khan hiếm và giá điều thô tăng cao”, ông Nhựt nói.

Tuy nhiên, điều đáng nói là nhiều hợp đồng trước đây ký kết với các doanh nghiệp Việt Nam ở mức giá thấp. Trong khi hiện nay nhiều doanh nghiệp xuất khẩu tại Tây Phi đã đẩy giá điều thô tăng hơn 40 - 50% so với tháng 2 và 3, lên 1.500 - 1.700 USD/tấn.

“Nếu họ đóng gói giao hàng cho doanh nghiệp Việt Nam tại thời điểm này theo hợp đồng đã ký kết thì mỗi tấn điều thô họ lỗ 200 - 500 USD, trong khi điều không chỉ bán theo tấn, mà bán theo hàng chục nghìn tấn.

Như vậy, với con số này, họ cho rằng sẽ bị thất thu lợi nhuận rất lớn nên nhiều doanh nghiệp đối tác đã không cần giữ thương hiệu, uy tín mà chỉ cần giữ lợi nhuận và họ đã “xù hàng” của doanh nghiệp Việt ”, ông Nhựt nói.

Cũng theo ông Nhựt, các doanh nghiệp này đã đưa ra nhiều điều kiện để giao hàng theo hợp đồng đã ký kết.

Trong đó, yêu cầu doanh nghiệp nhập khẩu của Việt Nam phải trợ giá bằng việc chia đôi phần giá tăng, tức là doanh nghiệp Việt phải chi trả thêm từ 200 - 300 USD/tấn.

Hoặc là họ sẽ đóng hàng kém chất lượng để cấn trừ chất lượng, nhằm không bị thiệt thòi về giá chênh lệch. "Chẳng hạn chúng ta ký hợp đồng loại hàng 50 điểm thì họ chỉ giao hàng 40 điểm", ông Nhựt giải thích.

Bên cạnh đó, một tình trạng "lật kèo" khác cũng đang diễn ra là những đơn hàng đang hành trình trên biển để giao đến cho các doanh nghiệp Việt Nam bị đổi chứng từ ngay trên tàu. Thay vì giao đến cho doanh nghiệp Việt Nam thì họ lại bán cho đối tác khác, nên doanh nghiệp Việt không nhận được hàng theo hợp đồng.

Đâu là giải pháp?

Doanh nghiệp nhập khẩu điều thô Việt Nam lao đao thì thiếu nguyên liệu.
Doanh nghiệp nhập khẩu điều thô Việt Nam lao đao thì thiếu nguyên liệu.

Nhiều lô hàng điều thô về muộn hoặc số lượng ít hơn hợp đồng nên các nhà chế biến tại Việt Nam đang phải đối mặt với tình trạng thiếu nguyên liệu để sản xuất. Trong tình hình như hiện nay, các nhà chế biến đã ký hợp đồng giá thấp trước đây sẽ khó thực hiện hợp đồng nếu chưa có điều thô.

“Bây giờ chúng ta dựa vào nguồn hàng chủ yếu từ châu Phi, trong đó có Bờ Biển Ngà, còn các nước khác chưa vào vụ. Như vậy các doanh nghiệp Việt rất bị động và lo lắng không biết đến khi nào chuỗi cung ứng này sẽ bình thường trở lại”, ông Nhựt bày tỏ.

Trước thực tế đó, Vinacas đã gửi văn bản đề nghị Hiệp hội các nhà xuất khẩu điều Bờ Biển Ngà nhắc nhở hội viên thực hiện đúng hợp đồng đã ký. Ông Bạch Khánh Nhựt, Phó Chủ tịch Thường trực Vinacas cho biết sẽ có văn bản kiến nghị lên Chính phủ, các bộ ngành liên quan để tháo gỡ khó khăn cho ngành điều, trong đó có tác động các nước châu Phi gỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu điều thô.

Hiệp hội cũng kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phát triển vùng nguyên liệu, chất lượng giống. Điều này sẽ giúp các nhà chế biến điều bớt phụ thuộc nguồn nhập khẩu.

Trung bình mỗi năm, Việt Nam nhập khẩu khoảng 2,5 triệu tấn hạt điều, trong đó khoảng 800.000 tấn từ Bờ Biển Ngà, 700.000 tấn từ Campuchia. Số lượng còn lại là nhập khẩu từ Tanzania, Đông Phi và các nước khác.

Dự báo ngành điều sẽ có triển vọng tốt trong năm 2024 Dự báo ngành điều sẽ có triển vọng tốt trong năm 2024
Tìm giải pháp định hình lại chuỗi cung ứng điều toàn cầu Tìm giải pháp định hình lại chuỗi cung ứng điều toàn cầu
Làm thế nào để hóa giải những nghịch lý trong chuỗi cung ứng điều? Làm thế nào để hóa giải những nghịch lý trong chuỗi cung ứng điều?
Anh Minh

Có thể bạn quan tâm

Cùng chuyên mục

Tin khác

Doanh nghiệp Việt bỏ thầu gạo với giá thấp, ai thiệt hại?

Doanh nghiệp Việt bỏ thầu gạo với giá thấp, ai thiệt hại?

Công ty CP Tập đoàn Lộc Trời vừa trúng thầu 2 lô với khối lượng 60.000 tấn gạo, mức giá trúng thầu là 563 USD/tấn, giảm tới 16 USD so với giá chào ban đầu 579 USD/tấn. Công ty Thuận Minh trúng thầu 30.000 tấn và là đơn vị có giá chào thấp nhất trong số các DN dự thầu, chỉ 564,5 USD/tấn.
Đẩy mạnh quảng bá thực phẩm, nông sản hữu cơ Việt Nam tại Australia

Đẩy mạnh quảng bá thực phẩm, nông sản hữu cơ Việt Nam tại Australia

Từ ngày 19-21/5, Văn phòng Điều phối chương trình xây dựng nông thôn mới thành phố Hà Nội đã phối hợp với Thương vụ Việt Nam tại Australia tổ chức đoàn xúc tiến thương mại tham gia Hội chợ Foodservice Australia 2024 tại thành phố Sydney.
Hoà Bình xuất khẩu lô sản phẩm mía trắng sang thị trường Hàn Quốc

Hoà Bình xuất khẩu lô sản phẩm mía trắng sang thị trường Hàn Quốc

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hoà Bình phối hợp với Công ty TNHH đầu tư thương mại Tiến Ngân (TP Hòa Bình) tổ chức xuất khẩu lô sản phẩm mía trắng có khối lượng 24 tấn sang thị trường Hàn Quốc.
Tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường

Tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường

Xét về thị trường xuất khẩu, trong tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường, giảm 1 thị trường so với tháng 1/2023 (Philippines), và giảm 3 thị trường so với cả năm 2023, gồm Philippines, Kyrgyzstan và Kuwait.
Hội nghị kết nối tiêu thụ cam sành Hàm Yên năm 2023

Hội nghị kết nối tiêu thụ cam sành Hàm Yên năm 2023

Mới đây, tại Hà Nội, Sở Công Thương tỉnh Tuyên Quang và UBND huyện Hàm Yên phối hợp với Trung tâm Khuyến công và Tư vấn phát triển công nghiệp 1 - Cục Công Thương địa phương đã tổ chức “Hội nghị kết nối tiêu thụ cam sành Hàm Yên năm 2023”.
Gạo Việt đạt giải ngon nhất thế giới năm 2023

Gạo Việt đạt giải ngon nhất thế giới năm 2023

Trưa 30/11, tại Philippines, các loại gạo thơm của Việt Nam gồm: ST25 của kỹ sư Hồ Quang Cua, LT28 của Lộc Trời và một giống của Thái Bình seed đã đạt giải Nhất gạo ngon nhất thế giới năm 2023.
Nhiều hoạt động đặc sắc tại ‘Ngày Văn hóa, Du lịch Ninh Thuận tại Cần Thơ năm 2023’

Nhiều hoạt động đặc sắc tại ‘Ngày Văn hóa, Du lịch Ninh Thuận tại Cần Thơ năm 2023’

Tối 4/11, UBND tỉnh Ninh Thuận tổ chức Lễ khai mạc chương trình du lịch “Ngày văn hóa, du lịch Ninh Thuận tại Cần Thơ năm 2023”, với chủ đề “Ninh Thuận - Miền đất hội tụ những giá trị khác biệt”, tại khu vực Tượng đài Bác Hồ, phố đi bộ Ninh Kiều, TP Cần Thơ.
Xuất khẩu nông lâm thủy sản trong tháng 9 đạt 4,8 tỉ USD

Xuất khẩu nông lâm thủy sản trong tháng 9 đạt 4,8 tỉ USD

Trong tháng 9, xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 4,8 tỉ USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm 2022, trong đó xuất khẩu gạo, rau quả tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ.
Tháng 8/2023, xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu của Việt Nam đạt gần 140 triệu USD

Tháng 8/2023, xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu của Việt Nam đạt gần 140 triệu USD

Xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu của Việt Nam trong tháng 8/2023 đạt 139,6 triệu USD, tăng 7,7% so với tháng 7/2023 và tăng 38,4% so với tháng 8/2022.
Du xuân miền Nam: Tây Ninh, Phú Quốc chiếm vị trí tốp đầu

Du xuân miền Nam: Tây Ninh, Phú Quốc chiếm vị trí tốp đầu

uân này, dù muốn lên núi hay xuống biển thì phương Nam nắng ấm cũng đã sẵn sàng để du khách phương xa phải “đắm say” với loạt điểm đến hấp dẫn, đa dạng trải nghiệm cho mọi nhu cầu du xuân. Trong số đó, Tây Ninh, Phú Quốc đang nắm giữ vị trí tốp đầu, với vô vàn điều bất ngờ lớn.
Xem thêm

Thương hiệu nổi bật

partner-vingroup
partner-bivaco
partner-shb
partner-tan-hoang-minh-group
partner-hdbank
partner-sunshine-group
partner-vinacomin
partner-viglacera
partner-giovanni
partner-th
partner-bacabank
partner-danko-group
bidv3
Phiên bản di động