Theo tổng hợp của Văn phòng SPS Việt Nam, trong giai đoạn từ ngày 16-31/10/2026, các thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đã đăng tải 30 thông báo liên quan đến các biện pháp an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS). Trong đó, có 14 thông báo dự thảo lấy ý kiến và 16 thông báo đã có hiệu lực.

Đáng chú ý, nhiều thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam như Liên minh châu Âu (EU), Ukraine, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand đã có những điều chỉnh liên quan đến kiểm dịch thực vật, giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRL), chất ô nhiễm và điều kiện nhập khẩu thực phẩm.

Đặc biệt, Ukraine đã đưa sầu riêng tươi hoặc ướp lạnh có xuất xứ từ Việt Nam, mã hàng hóa 0810 60 00 00, vào danh mục thực phẩm và thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc phi động vật phải chịu kiểm soát nhà nước tăng cường khi nhập khẩu.

Theo Thông báo số G/SPS/N/UKR/275/Add.1 ngày 28/10/2026, biện pháp này tập trung kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và có hiệu lực từ ngày 16/10/2026. Đây là yêu cầu mới mà các doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng cần đặc biệt lưu ý, nhất là trong việc rà soát quy trình canh tác, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và kiểm soát chất lượng sản phẩm trước khi xuất khẩu.

Tại EU, 4 thông báo mới tập trung vào các vấn đề kiểm dịch thực vật, mức dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và danh sách các quốc gia, vùng lãnh thổ được phép xuất khẩu động vật, sản phẩm có nguồn gốc động vật vào thị trường này.

Đáng chú ý, EU đề xuất bổ sung một số sinh vật gây hại vào danh mục kiểm dịch, trong đó có nấm Fusarium oxysporum f. sp. cubense Tropical Race 4 – tác nhân gây bệnh héo vàng trên chuối. Đồng thời, thị trường này dự kiến cập nhật yêu cầu nhập khẩu đối với cây giống chuối, cây thủy sinh, hoa hồng cắt cành và một số loại quả. Thời hạn góp ý đối với dự thảo là ngày 29/12/2026. Bên cạnh đó, EU đã ban hành quy định sửa đổi mức MRL đối với hoạt chất difenoconazole trong hoặc trên một số sản phẩm. Quy định mới dự kiến áp dụng từ ngày 5/5/2027.

Tại Nhật Bản, 3 thông báo dự thảo được đưa ra nhằm điều chỉnh mức MRL đối với các hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật. Trong đó, dự thảo liên quan đến hoạt chất Fenazaquin đề xuất giảm mức MRL đối với chanh dây từ 0,7 xuống 0,01 mg/kg và đối với chè từ 10 xuống 9 mg/kg. Thời hạn góp ý là ngày 29/12/2026.

Australia cũng dự kiến điều chỉnh mức MRL của hoạt chất Cyazofamid trong củ gừng từ 0,01 lên 0,1 mg/kg; đồng thời nâng mức MRL tạm thời của Metalaxyl trên dâu tây từ 0,6 lên 2 mg/kg. Trong khi đó, New Zealand đề xuất sửa đổi mức MRL đối với 7 hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật. Không chỉ tập trung vào kiểm dịch thực vật và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, nhiều thị trường còn cập nhật quy định về an toàn thực phẩm, phụ gia và điều kiện nhập khẩu.

Tại Thái Lan, hai dự thảo sửa đổi quy định đối với sữa có hương vị và sữa bò yêu cầu ghi rõ trên nhãn những sản phẩm được sản xuất từ sữa bột hoặc tái tổ hợp từ các thành phần sữa. Đồng thời, dự thảo quy định hàm lượng chất béo tối thiểu 3,2% đối với sữa bò tươi nguyên chất. Thời hạn góp ý là ngày 27/12/2026.

Thổ Nhĩ Kỳ cập nhật yêu cầu kiểm dịch thực vật nhằm phòng ngừa sâu keo mùa thu đối với một số loại rau, cây trồng và sản phẩm thực vật nhập khẩu. Nước này cũng sửa đổi quy định về phụ gia thực phẩm theo hướng bổ sung một số phụ gia mới, giảm mức tối đa nitrit, nitrat trong thịt, sản phẩm cá chế biến và sản phẩm sữa; đồng thời loại bỏ phụ gia E 483 khỏi danh mục được phép sử dụng.

Tại Ma Cao (Trung Quốc), Quy định hành chính số 27/2026 thiết lập 165 mức giới hạn tối đa đối với các chất ô nhiễm kim loại nặng trong thực phẩm, gồm asen, cadimi, chì, thủy ngân và thiếc. Trong đó, 92 mức giới hạn được điều chỉnh hoặc bổ sung mới. Quy định này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/4/2027.

Đối với Hàn Quốc, nước này đề xuất bổ sung 36 loài sinh vật gây hại vào danh mục kiểm dịch, bao gồm nấm, vi khuẩn, vi rút, bọ trĩ và cánh cứng. Quy định dự kiến có hiệu lực trong nửa đầu năm 2027.

Trước những thay đổi liên tục về tiêu chuẩn và điều kiện nhập khẩu tại các thị trường, Văn phòng SPS Việt Nam khuyến nghị cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp xuất khẩu chủ động theo dõi các thông báo SPS, đặc biệt là những quy định đã có hiệu lực và các dự thảo đang trong thời gian lấy ý kiến.

Việc cập nhật kịp thời yêu cầu về kiểm dịch, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, giới hạn chất ô nhiễm và điều kiện nhập khẩu sẽ giúp doanh nghiệp điều chỉnh quy trình sản xuất, tăng cường kiểm soát chất lượng và chủ động đáp ứng tiêu chuẩn của từng thị trường. Qua đó, hạn chế nguy cơ hàng hóa bị cảnh báo, trả về hoặc gián đoạn hoạt động xuất khẩu.