Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã ký ban hành Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg ngày 29/6/2026 quy định danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập. Quyết định sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 14/8/2026, thay thế Quyết định số 23/2019/QĐ-TTg ban hành trước đó.

Theo quy định mới, có 12 nhóm hàng hóa bắt buộc phải thực hiện thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước, kiểm soát chất lượng, an toàn và phòng ngừa các rủi ro liên quan đến sức khỏe cộng đồng, môi trường, quốc phòng và an ninh.

Danh mục gồm thuốc lá điếu, xì gà và các chế phẩm từ cây thuốc lá; rượu; bia sản xuất từ malt; ô tô chở người dưới 16 chỗ; máy bay và du thuyền; xăng các loại; máy điều hòa không khí có công suất từ 90.000 BTU trở xuống; bộ bài; giấy vàng mã; tiền chất thuốc nổ, vật liệu nổ công nghiệp theo quy định của Bộ Công Thương; hàng hóa thuộc danh mục ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh do Chính phủ ban hành; cùng hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia, vùng lãnh thổ có cảnh báo nguy cơ dịch bệnh theo thông báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đối với các lô hàng nhập khẩu có nhiều chủng loại, trong đó vừa có hàng thuộc danh mục bắt buộc vừa có hàng không thuộc danh mục nhưng sử dụng chung một vận đơn, toàn bộ lô hàng phải thực hiện thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập.

Bên cạnh quy định bắt buộc, Quyết định cũng cho phép doanh nghiệp được lựa chọn thực hiện thủ tục hải quan ngoài cửa khẩu nhập đối với một số trường hợp nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa. Cụ thể, thiết bị, máy móc và vật tư nhập khẩu phục vụ xây dựng nhà máy, công trình được phép làm thủ tục tại cơ quan hải quan nơi có nhà máy, công trình hoặc kho của dự án.

Hàng hóa nhập khẩu phục vụ gia công, sản xuất tiêu dùng trong nước, sản xuất xuất khẩu hoặc hoạt động của doanh nghiệp chế xuất được làm thủ tục tại cơ quan hải quan nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính, chi nhánh hoặc cơ sở sản xuất theo quy định.

Đối với hàng hóa đưa từ nước ngoài vào khu phi thuế quan hoặc kho ngoại quan, doanh nghiệp được làm thủ tục tại cơ quan hải quan quản lý khu vực này, ngoại trừ một số trường hợp tạm nhập tái xuất thuộc diện quản lý đặc biệt.

Quyết định cũng cho phép hàng hóa nhập khẩu để bán tại cửa hàng miễn thuế, hàng hóa phục vụ cứu trợ khẩn cấp, hàng chuyên dùng phục vụ quốc phòng, an ninh được thực hiện thủ tục tại các cơ quan hải quan phù hợp theo quy định của Luật Hải quan.

Riêng đối với xăng nhập khẩu từ nước ngoài hoặc từ kho ngoại quan đưa vào thị trường nội địa, doanh nghiệp được làm thủ tục tại cơ quan hải quan nơi thương nhân có kho xăng dầu đáp ứng đầy đủ điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan.

Ngoài ra, hàng hóa nhập khẩu đóng chung container đưa về địa điểm thu gom hàng lẻ, hàng gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc chuyển phát nhanh, cũng như hàng hóa thực hiện thủ tục tại các cảng cạn ICD Mỹ Đình và ICD Long Biên (Hà Nội) tiếp tục được áp dụng theo các quy định riêng của pháp luật và quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Đối với các tờ khai đã đăng ký trước thời điểm Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg có hiệu lực nhưng thuộc danh mục quy định tại Quyết định số 23/2019/QĐ-TTg, cơ quan hải quan sẽ tiếp tục giải quyết thủ tục theo quy định hiện hành đến khi hoàn tất, bảo đảm không làm gián đoạn hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Việc ban hành quy định mới được kỳ vọng sẽ tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động nhập khẩu, đồng thời vẫn tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thông qua việc mở rộng các trường hợp được làm thủ tục ngoài cửa khẩu nhập đối với những loại hàng hóa và mô hình sản xuất, kinh doanh phù hợp.