Sáng 24/4, Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị toàn quốc về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Hội nghị được kết nối trực tuyến tới các địa phương, với sự tham dự của Phạm Gia Túc, Nguyễn Văn Thắng cùng lãnh đạo các bộ, ngành và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố.

Giải ngân tăng nhưng chưa đạt kỳ vọng. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được giao trên 1 triệu tỷ đồng, chiếm gần 35,5% tổng chi ngân sách nhà nước, cao hơn năm trước.

Hết quý I/2026, giải ngân đạt 11% kế hoạch, tăng so với cùng kỳ 2025. Đến ngày 15/4, con số giải ngân đạt gần 127,4 nghìn tỷ đồng, tương đương 12,6% kế hoạch Thủ tướng giao. Dù ghi nhận một số bộ, ngành và địa phương đạt kết quả tích cực, Thủ tướng đã nghiêm khắc phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung.

Đầu tư công phải là “vốn mồi” hiệu quả. Phát biểu kết luận, Thủ tướng nhấn mạnh đầu tư công là công cụ điều hành vĩ mô quan trọng, giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt và lan tỏa đầu tư toàn xã hội, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số. Theo đó, đầu tư công không chỉ dừng ở giải ngân nhanh mà phải tạo ra công trình có giá trị sử dụng thực chất, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tạo việc làm và bảo đảm an sinh xã hội.

Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu mọi quyết định đầu tư, phân bổ vốn phải thực hiện hạch toán, đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, đúng theo tinh thần Kết luận 18 của Trung ương.

Chỉ rõ “điểm nghẽn” và trách nhiệm. Người đứng đầu Chính phủ thẳng thắn chỉ ra hàng loạt tồn tại: đầu tư còn dàn trải, công tác chuẩn bị yếu, thủ tục rườm rà, giải phóng mặt bằng chậm, thiếu nguyên vật liệu, phối hợp chưa đồng bộ. Đáng chú ý, nguyên nhân chủ quan vẫn là chính, thể hiện ở tâm lý né tránh trách nhiệm, thiếu quyết liệt, vai trò người đứng đầu chưa được phát huy đầy đủ “Kỷ luật, kỷ cương hành chính chưa nghiêm; có nơi còn chờ đợi, sợ trách nhiệm”, Thủ tướng nhấn mạnh và yêu cầu phải có biện pháp mạnh để xử lý dứt điểm tình trạng này.

Cá thể hóa trách nhiệm, thay thế cán bộ yếu kém. Trong thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu giữ vững kỷ luật đầu tư công, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, phân công cụ thể đến từng cá nhân phụ trách dự án. Các đơn vị cần mạnh dạn thay thế ban quản lý dự án, tư vấn, nhà thầu và cán bộ yếu kém; đồng thời xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực, tham nhũng, thất thoát, lãng phí.

Việc lập kế hoạch giải ngân phải chi tiết theo từng dự án, kịp thời điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án có khả năng giải ngân tốt hơn. Bảo đảm nguồn lực, hoàn thiện thể chế. Thủ tướng yêu cầu các địa phương chủ động bảo đảm nguồn nguyên vật liệu xây dựng cho các dự án; nếu không đáp ứng sẽ bị điều chuyển vốn.

Bộ Tài chính được giao chủ trì xây dựng các dự án luật liên quan đến đầu tư công, ngân sách, đấu thầu; đồng thời nghiên cứu hệ thống chấm điểm (KPI) giải ngân. Cùng với đó, các bộ, ngành cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện tiêu chuẩn, định mức, tháo gỡ vướng mắc về thể chế và tăng cường giám sát.

Mục tiêu đặt ra là phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026, qua đó tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế và mở rộng không gian phát triển trong giai đoạn tới.