Bà Nguyễn Thị Kim Phượng, 53 tuổi, ở khu phố Tân Tỉnh A, phường Mỹ Phong, tỉnh Đồng Tháp, bắt đầu chăn nuôi lợn từ hơn 20 năm trước. Từ quy mô nhỏ ban đầu, bằng sự cần cù, chịu khó học hỏi và tích lũy kinh nghiệm, bà từng bước mở rộng sản xuất, hình thành mô hình chăn nuôi khép kín, tạo nguồn thu ổn định cho gia đình. Hiện nay, gia đình bà duy trì 4 trang trại chăn nuôi với tổng diện tích khoảng 8 ha tại các xã Chợ Gạo, Hưng Thạnh và phường Mỹ Phong. Các trang trại được tổ chức theo hướng kết hợp nuôi lợn sinh sản, cung cấp con giống và nuôi lợn thịt, qua đó chủ động hơn trong các khâu sản xuất.

Quy mô đàn lợn hiện có khoảng 700 con lợn nái, hơn 3.000 con lợn thịt và khoảng 1.000 con lợn con phục vụ nhu cầu bán giống. Với số lượng vật nuôi lớn, gia đình bà Phượng đặc biệt quan tâm đến việc quản lý đàn, lựa chọn con giống, chăm sóc lợn sinh sản và kiểm soát chất lượng lợn con trước khi xuất bán.

Một trong những kinh nghiệm được bà Phượng chú trọng là giảm sự phụ thuộc vào nguồn thức ăn công nghiệp, chủ động tìm kiếm và phối trộn nguyên liệu phù hợp để tiết giảm chi phí đầu vào. Theo bà Phượng, thức ăn chiếm tỷ trọng đáng kể trong chi phí chăn nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất. Vì vậy, gia đình đã nghiên cứu sử dụng các nguyên liệu như bột gạo, bột năng, khô đậu nành cùng một số phụ phẩm phù hợp để phối trộn thức ăn cho đàn lợn.

Các nguyên liệu được xử lý trước khi đưa vào phối trộn. Trong quá trình chế biến và cung cấp thức ăn, gia đình sử dụng máy khuấy, máy bơm hỗ trợ một số công đoạn, kết hợp lao động trực tiếp để bảo đảm hoạt động chăn nuôi diễn ra thường xuyên. Việc tự phối trộn thức ăn đòi hỏi người nuôi phải có kinh nghiệm trong lựa chọn nguyên liệu, xử lý và điều chỉnh tỷ lệ phối trộn phù hợp với từng giai đoạn phát triển của vật nuôi. Đổi lại, cách làm này giúp gia đình chủ động hơn về nguồn cung, thuận lợi trong tính toán chi phí và linh hoạt điều chỉnh phương thức sản xuất theo điều kiện thực tế.

Bên cạnh việc kiểm soát thức ăn, bà Phượng còn chú trọng chất lượng con giống, vệ sinh chuồng trại và theo dõi sức khỏe đàn lợn. Công tác phòng, chống dịch bệnh được thực hiện thường xuyên thông qua vệ sinh khu vực chăn nuôi, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và duy trì các biện pháp an toàn sinh học. Trong bối cảnh dịch bệnh trên đàn lợn vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là dịch tả lợn châu Phi, việc kiểm soát chặt chẽ các khâu trong quá trình chăn nuôi có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo vệ đàn vật nuôi và hạn chế thiệt hại kinh tế.

Không chỉ chủ động nguồn thức ăn, gia đình bà Phượng còn lựa chọn mô hình kết hợp nuôi lợn giống và lợn thịt nhằm đa dạng hóa nguồn thu. Tại các trang trại hiện có 20 con lợn đực giống tốt phục vụ công tác phối giống, thụ tinh nhân tạo, góp phần chủ động nguồn con giống cho hoạt động sản xuất.

Nhờ đó, gia đình vừa đáp ứng nhu cầu tái đàn tại các trang trại của mình, vừa cung cấp lợn con cho khách hàng tại Đồng Tháp, Vĩnh Long và Tây Ninh. Đối với lợn thịt, sản phẩm được tiêu thụ thông qua các cơ sở giết mổ trong khu vực.

Theo bà Phượng, có thời điểm lợn con đạt trọng lượng khoảng 7 kg được bán với giá hơn 2,5 triệu đồng/con. Tuy nhiên, trước những biến động của thị trường và ảnh hưởng từ tình hình dịch bệnh, giá lợn con hiện giảm xuống còn khoảng 1,7 triệu đồng/con. Trước sự thay đổi của thị trường, gia đình bà từng bước điều chỉnh cơ cấu sản xuất. Nếu như trước đây chủ yếu tập trung vào lợn giống, thì khi giá lợn con giảm, bà tăng tỷ trọng nuôi lợn thịt để chủ động hơn trong việc phân bổ nguồn lực và duy trì hiệu quả kinh tế.

Theo bà Phượng, người chăn nuôi cần thường xuyên theo dõi diễn biến giá cả, tính toán chi phí thức ăn, thời gian nuôi và trọng lượng xuất chuồng để hạn chế rủi ro. Gia đình lựa chọn các giống lợn Landrace và Pietrain, kết hợp chế độ chăm sóc, điều kiện chuồng trại phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất.

Từ 4 trang trại chăn nuôi lợn giống và lợn thịt, mỗi năm gia đình bà Nguyễn Thị Kim Phượng đạt doanh thu trên 5 tỷ đồng. Đây là thành quả sau nhiều năm cần cù lao động, tích lũy kinh nghiệm và kiên trì đổi mới phương thức sản xuất. Với những kết quả đạt được, bà được công nhận danh hiệu Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi cấp tỉnh và cấp toàn quốc.

Đánh giá về mô hình này, ông Đào Ngọc Thi, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Nông dân phường Mỹ Phong, cho biết trang trại của bà Phượng có quy mô lớn, tổ chức chăn nuôi theo hướng khép kín từ con giống đến thức ăn. Cơ sở cơ bản bảo đảm vệ sinh môi trường, đồng thời thực hiện công tác phòng, chống dịch bệnh theo quy trình.

Theo ông Thi, đây là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế rủi ro, nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi. Bên cạnh phát triển sản xuất, bà Phượng còn tích cực tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương, hỗ trợ gia đình chính sách và hộ nghèo.

Mô hình của bà Nguyễn Thị Kim Phượng cho thấy, việc kết hợp kinh nghiệm thực tiễn với kiến thức khoa học kỹ thuật, chủ động nguồn đầu vào và tổ chức sản xuất phù hợp có thể giúp người chăn nuôi nâng cao khả năng thích ứng trước những biến động của thị trường. Đây cũng là hướng đi đáng tham khảo đối với các hộ chăn nuôi đang tìm kiếm giải pháp giảm chi phí, kiểm soát dịch bệnh và phát triển sản xuất ổn định, bền vững.