Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn vừa ký ban hành Nghị quyết số 12/2026/UBTVQH16 quy định về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước năm 2027. Nghị quyết áp dụng đối với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở Trung ương (trừ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bảo hiểm xã hội Việt Nam); các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến việc lập, phân bổ và chấp hành dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước.

Theo Nghị quyết, việc phân bổ dự toán chi thường xuyên phải góp phần thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh; đồng thời ưu tiên nguồn lực cho những lĩnh vực quan trọng và các địa bàn còn nhiều khó khăn, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo.

Nguồn lực ngân sách được ưu tiên thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển giáo dục và đào tạo; đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; phát triển văn hóa Việt Nam và hội nhập quốc tế.

Bên cạnh đó, ngân sách cũng được bố trí để tiếp tục cải cách chính sách tiền lương và thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Việc phân bổ phải phù hợp với khả năng cân đối ngân sách nhà nước theo Kế hoạch tài chính quốc gia và vay, trả nợ công 5 năm giai đoạn 2026-2030 đã được Quốc hội quyết định.

Một trong những yêu cầu trọng tâm của Nghị quyết là nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, cơ cấu lại ngân sách theo hướng giảm tỷ trọng chi thường xuyên, gắn với việc tiếp tục sắp xếp bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả.

Nghị quyết đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng tính chủ động và trách nhiệm của các cấp trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Các cơ quan, đơn vị phải thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và đẩy mạnh cải cách hành chính. Cùng với đó là đổi mới quản lý tài chính đối với khu vực sự nghiệp công, từng bước giảm mức hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách cho các đơn vị sự nghiệp công lập.

Nguồn lực tiết kiệm được định hướng tăng cường cho các chính sách hỗ trợ người nghèo, đối tượng chính sách tiếp cận dịch vụ sự nghiệp công, đồng thời khuyến khích xã hội hóa và huy động nguồn lực xã hội cho phát triển kinh tế - xã hội.

Nghị quyết yêu cầu tiêu chí phân bổ ngân sách phải rõ ràng, đơn giản, thuận lợi cho việc thực hiện, kiểm tra và giám sát; bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch, đồng thời tăng tính chủ động của các cơ quan trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ.

Đáng chú ý, tối đa các khoản chi thường xuyên được đưa vào định mức chi quản lý hành chính của các bộ, cơ quan Trung ương, gắn với yêu cầu triệt để tiết kiệm và chống lãng phí. Các khoản chi hội nghị, hội thảo, đi công tác trong và ngoài nước được yêu cầu tiết giảm. Nghị quyết cũng ưu tiên mức phân bổ kinh phí theo tiêu chí biên chế đối với khối Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Tư pháp, Kiểm toán nhà nước và Thanh tra Chính phủ.

Trên cơ sở định mức tại Nghị quyết, các bộ, cơ quan Trung ương có trách nhiệm ban hành định mức phân bổ dự toán cho các đơn vị trực thuộc để làm căn cứ lập, xây dựng, phân bổ và giao dự toán hằng năm. Việc xây dựng định mức phải phù hợp với đặc điểm thực tế và nguồn thu của từng đơn vị, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch và tuân thủ quy định pháp luật.

Nghị quyết số 12/2026/UBTVQH16 có hiệu lực từ ngày 15/8/2026 và là cơ sở để lập dự toán ngân sách nhà nước năm 2027. Cùng thời điểm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng ký ban hành Nghị quyết số 15/2026/UBTVQH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 95/2025/UBTVQH15 ngày 13/8/2025 liên quan đến danh mục nhiệm vụ, hoạt động và định mức khoán chi đối với một số nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội.