Ngân hàng trước áp lực hạ lãi suất: Giảm chi phí vốn chấm dứt cạnh tranh huy động thiếu lành mạnh
Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đồng thời tập trung giảm 1,5–2 điểm phần trăm/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Chỉ đạo mới được đưa ra trong bối cảnh nhiều ngân hàng vẫn duy trì mức lãi suất huy động cao, trong khi nhu cầu giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp và người dân ngày càng cấp thiết.
Tính đến ngày 18/10, thị trường tiền gửi ngân hàng vẫn ghi nhận nhiều mức lãi suất hấp dẫn, đặc biệt tại các sản phẩm tiết kiệm trực tuyến, tiền gửi có điều kiện hoặc chương trình ưu đãi dành cho khách hàng mới. Cake by VPBank hiện niêm yết lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng ở mức 7,4%/năm đối với hình thức lĩnh lãi cuối kỳ. Khách hàng gửi tiền lần đầu trên ứng dụng CAKE BANK có thể được cộng thêm 2,2 điểm phần trăm/năm, đưa mức lãi suất theo chương trình lên tới 9,6%/năm.
Tại Bac A Bank, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng, lĩnh lãi cuối kỳ, được áp dụng ở mức 7,1%/năm. PGBank niêm yết 7%/năm cho tiền gửi trực tuyến cùng kỳ hạn, trong khi sản phẩm tiền gửi không rút gốc trước hạn có lãi suất 7,1%/năm. Một số ngân hàng đưa ra mức lãi suất đặc biệt cao nhưng đi kèm yêu cầu về quy mô tiền gửi. PVcomBank áp dụng lãi suất 10%/năm cho kỳ hạn 12–13 tháng với khách hàng gửi tại quầy từ 2.000 tỷ đồng. MSB niêm yết mức 9%/năm cho tiền gửi kỳ hạn 12–13 tháng, áp dụng với số dư tối thiểu 500 tỷ đồng và các điều kiện tương ứng.
SCB áp dụng lãi suất 8,7%/năm cho sản phẩm tiền gửi thông thường kỳ hạn 13 tháng, lĩnh lãi cuối kỳ. Trong khi đó, Nam A Bank đưa ra mức 8,5%/năm cho kỳ hạn 24 tháng và 8,3%/năm cho kỳ hạn 36 tháng đối với khoản tiền gửi từ 500 tỷ đồng trở lên, kèm điều kiện phê duyệt của Tổng Giám đốc. Bên cạnh lãi suất niêm yết, các chương trình cộng thêm lãi suất tiếp tục được sử dụng để thu hút dòng tiền. BVBank triển khai ưu đãi cộng tới 1,9 điểm phần trăm/năm cho khách hàng cá nhân mới gửi tiết kiệm trực tuyến kỳ hạn 6 tháng.
VPBank cũng có chương trình cộng thêm tới 2,5 điểm phần trăm/năm đối với các khoản tiền gửi đáp ứng điều kiện. Những mức lãi suất trên cho thấy sự đa dạng trong chính sách huy động vốn giữa các ngân hàng. Tuy nhiên, cần phân biệt lãi suất niêm yết với lãi suất ưu đãi có điều kiện, bởi mức cao nhất thường chỉ áp dụng cho một số nhóm khách hàng hoặc khoản tiền gửi nhất định.
Ở chiều ngược lại, nhiều ngân hàng đã triển khai các chương trình giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh. BIDV cho biết đã triển khai chương trình tín dụng ưu đãi trên toàn hệ thống với lãi suất từ 6%/năm, thấp hơn mức thông thường tới 2 điểm phần trăm/năm tùy kỳ hạn và lĩnh vực vay vốn. Chương trình áp dụng từ ngày 15/10/2026, tập trung vào các khoản vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam và những ngành, lĩnh vực phù hợp với định hướng ưu tiên của Chính phủ.
Tại phiên thảo luận tổ chiều 17/10 về dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank, cho biết ngân hàng cam kết giảm tối thiểu 2%/năm lãi suất cho vay từ nay đến cuối năm để hỗ trợ doanh nghiệp.
Theo ông Tùng, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam nhưng mới chiếm khoảng 20% tổng dư nợ tín dụng. Điều này cho thấy dư địa mở rộng khả năng tiếp cận vốn của khu vực doanh nghiệp này vẫn còn lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục cải thiện điều kiện vay vốn và giảm chi phí tài chính. Việc các ngân hàng chủ động hạ lãi suất cho vay được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp giảm áp lực chi phí, duy trì dòng tiền và có thêm nguồn lực đầu tư, mở rộng hoạt động trong những tháng cuối năm.
Áp lực điều chỉnh lãi suất được thể hiện rõ hơn sau cuộc họp về điều hành chính sách tiền tệ những tháng cuối năm diễn ra ngày 16/10. Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhận định mặt bằng lãi suất cho vay vẫn ở mức cao, ảnh hưởng đến chi phí vốn, hoạt động sản xuất, kinh doanh và khả năng tiếp cận tín dụng của người dân, doanh nghiệp.
Phó Thủ tướng đề nghị Ngân hàng Nhà nước phối hợp với các cơ quan liên quan và tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm giảm mặt bằng lãi suất, trong đó tập trung giảm 1,5–2 điểm phần trăm/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Đồng thời, cần kiểm soát chặt nợ xấu, bảo đảm an toàn hệ thống và thực hiện tái cấp vốn với lãi suất hợp lý cho các ngân hàng tham gia chương trình cho vay nhà ở xã hội.
Ngày 18/10, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục cụ thể hóa định hướng điều hành thông qua văn bản số 9608/NHNN-CSTT. Theo đó, các tổ chức tín dụng được yêu cầu giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Cơ quan quản lý đồng thời yêu cầu các ngân hàng không chạy đua tăng lãi suất huy động, tránh cạnh tranh thiếu lành mạnh gây bất ổn thị trường tài chính và tiền tệ.
Đối với hoạt động cho vay, các ngân hàng phải tập trung giảm 1,5–2 điểm phần trăm/năm lãi suất đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Để thực hiện mục tiêu này, tổ chức tín dụng cần chủ động tiết giảm chi phí hoạt động, chia sẻ lợi nhuận và triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm hạ chi phí vốn cho khách hàng. Chỉ đạo mới đặt ra yêu cầu điều chỉnh ở cả hai đầu huy động và cho vay. Trong đó, việc giảm lãi suất tiền gửi được kỳ vọng góp phần hạn chế áp lực chi phí đầu vào của ngân hàng, tạo điều kiện để giảm lãi suất cho vay và hỗ trợ phục hồi hoạt động kinh tế.
Bên cạnh yêu cầu giảm lãi suất, Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh các tổ chức tín dụng cần phân bổ vốn phù hợp với định hướng phát triển kinh tế, ưu tiên sản xuất, kinh doanh và những lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng. Các ngân hàng được khuyến khích tăng cường hợp vốn cho những dự án lớn, song không được hạ thấp tiêu chuẩn tín dụng hoặc đánh đổi chất lượng tín dụng để chạy theo mục tiêu tăng trưởng dư nợ.
Cơ quan quản lý cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng theo dõi sát nợ nhóm 2, nợ xấu, các khoản nợ tiềm ẩn rủi ro, nợ ngoại bảng và nợ đã cơ cấu. Việc nhận diện, phân loại và xử lý rủi ro phải được thực hiện kịp thời, tránh tình trạng che giấu hoặc chậm ghi nhận nợ xấu.
Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước cảnh báo có thể xem xét điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong phần còn lại của năm 2026 đối với các ngân hàng không tuân thủ chỉ đạo về lãi suất hoặc có hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Những tổ chức tín dụng vi phạm cũng có thể bị giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thấp trong năm 2027 và phải thực hiện một hoặc một số tỷ lệ bảo đảm an toàn cao hơn quy định.
Trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế gia tăng vào giai đoạn cuối năm, việc điều chỉnh mặt bằng lãi suất được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào mức độ triển khai của từng ngân hàng, khả năng chuyển phần giảm chi phí vốn thành lãi suất cho vay thấp hơn và việc duy trì các tiêu chuẩn an toàn trong hoạt động tín dụng.





