Lãi suất chứng chỉ tiền gửi tại nhiều ngân hàng đang được đẩy lên mức cao nhằm thu hút dòng tiền nhàn rỗi trong dân cư. Với mức sinh lời có thể chênh lệch hơn 2 điểm phần trăm so với tiền gửi thông thường ở cùng kỳ hạn, sản phẩm này ngày càng trở thành công cụ quan trọng để các tổ chức tín dụng bổ sung nguồn vốn.

Tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn 6 tháng có lãi suất lên tới 9%/năm đối với mệnh giá từ 100 triệu đồng. Với mệnh giá tối thiểu 10 triệu đồng, lãi suất vẫn đạt 7,8%/năm. Trong khi đó, tiền gửi trực tuyến thông thường tại ngân hàng này ở các kỳ hạn 6-11 tháng được niêm yết ở mức 7%/năm. Như vậy, với kỳ hạn 6 tháng, mức chênh lệch lãi suất giữa chứng chỉ tiền gửi và tiền gửi thông thường có thể lên tới 2 điểm phần trăm, tùy thuộc mệnh giá tham gia.

Tại Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn 3 tháng được niêm yết lãi suất 7,2%/năm, trong khi tiền gửi trực tuyến thông thường cùng kỳ hạn chỉ ở mức 4,75%/năm. Chênh lệch 2,45 điểm phần trăm cho thấy sức hấp dẫn của sản phẩm này trong cuộc cạnh tranh huy động vốn giữa các ngân hàng.

Ở nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước, lãi suất chứng chỉ tiền gửi cũng ở mức tương đối cao. Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) áp dụng lãi suất 7,5%/năm cho kỳ hạn 6 tháng, 7,7%/năm cho kỳ hạn 9 tháng và 7,9%/năm cho kỳ hạn 12 tháng. Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) niêm yết mức cao nhất 7,4%/năm đối với kỳ hạn 12 tháng, trong khi Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) đưa lãi suất lên tối đa 7,5%/năm.

Một số ngân hàng tư nhân cũng tăng sức cạnh tranh bằng các sản phẩm phát hành mới. Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) vừa đưa ra chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn 6 tháng với lãi suất lên tới 7,89%/năm, tổng mệnh giá phát hành dự kiến 2.000 tỷ đồng.

Các sản phẩm chứng chỉ tiền gửi thường đi kèm điều kiện cụ thể về mệnh giá, kỳ hạn hoặc nhóm khách hàng. Đổi lại, người mua có cơ hội hưởng lãi suất cao hơn so với gửi tiết kiệm thông thường. Đây cũng là phương thức giúp ngân hàng chủ động bổ sung nguồn vốn theo kỳ hạn xác định.

Không chỉ chứng chỉ tiền gửi, lãi suất tiết kiệm thông thường cũng đang tăng, đặc biệt ở các kỳ hạn dài. Từ ngày 12/10, VPBank nâng lãi suất tiền gửi trực tuyến kỳ hạn 15 và 18 tháng từ 7,1% lên 7,9%/năm, tương ứng tăng 0,8 điểm phần trăm. Đây là mức cao nhất trong biểu lãi suất tiết kiệm thông thường dành cho khách hàng cá nhân được ngân hàng này công bố.

Theo khảo sát, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (Sacombank) đang dẫn đầu về lãi suất tiền gửi ở các kỳ hạn 6, 9 và 12 tháng, lần lượt đạt 7,2%, 7,2% và 7,5%/năm. Trong khi đó, VPBank đứng đầu ở kỳ hạn 18 tháng với mức 7,9%/năm, cao hơn Sacombank 0,4 điểm phần trăm.

Bên cạnh biểu lãi suất niêm yết, các ngân hàng còn triển khai chương trình cộng thêm lãi suất để thu hút khách hàng. Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) có thể đưa lãi suất kỳ hạn 6 tháng lên 8,2%/năm trong một số chương trình dành cho khách hàng gửi trực tuyến từ 100 triệu đồng vào cuối tuần. Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) cũng áp dụng chính sách cộng thêm lãi suất tới 1 điểm phần trăm cho một số nhóm khách hàng và kỳ hạn nhất định.

Nếu tính cả các chương trình ưu đãi, lãi suất huy động thực tế tại một số ngân hàng đã tiến gần mức 8%/năm. Tuy nhiên, chứng chỉ tiền gửi vẫn có lợi thế riêng khi cho phép các ngân hàng đưa ra mức lãi suất cạnh tranh gắn với những điều kiện phát hành cụ thể.

Theo các chuyên gia, cuộc đua lãi suất huy động diễn ra trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế gia tăng, khiến các ngân hàng phải đẩy mạnh thu hút tiền gửi để bảo đảm nguồn lực cho hoạt động cho vay. Số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, đến cuối tháng 9, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 16,69% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, mặt bằng lãi suất huy động cũng tăng đáng kể so với cuối năm 2025. Đến ngày 20/9, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới đạt 6,38%/năm, tăng 1,15 điểm phần trăm so với cuối năm trước.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà nhận định tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đã xoay quanh một mặt bằng mới. Ở góc độ thanh khoản, hệ thống ngân hàng đã ghi nhận những tín hiệu tích cực. Theo Bản tin Kinh tế vĩ mô quý III/2026 của Công ty Cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm S&I, thanh khoản hệ thống được cải thiện trong tháng 9, thể hiện qua việc lãi suất liên ngân hàng qua đêm có nhiều thời điểm xuống dưới 1%.

Trong tháng, Ngân hàng Nhà nước hút ròng 54.000 tỷ đồng qua thị trường mở (OMO), đưa lượng vốn OMO lưu hành về 135.000 tỷ đồng. Diễn biến này cho thấy áp lực thanh khoản ngắn hạn đã giảm đáng kể so với đầu năm.

Dù vậy, thanh khoản ngắn hạn cải thiện chưa đồng nghĩa áp lực huy động vốn đã được giải quyết. S&I cho biết đến cuối tháng 9, huy động vốn toàn hệ thống tăng 9,78% so với cuối năm 2025, thấp hơn mức tăng 11,59% của tín dụng trong cùng kỳ.

Khoảng cách giữa hai tốc độ tăng đã bắt đầu thu hẹp trong quý III, nhưng chênh lệch vẫn đặt ra yêu cầu các ngân hàng tiếp tục củng cố nguồn vốn. Áp lực này có thể gia tăng khi nhu cầu tín dụng phục vụ sản xuất, kinh doanh, đầu tư công và các dự án quy mô lớn được dự báo tiếp tục tăng trong thời gian tới.

Trong bối cảnh đó, chứng chỉ tiền gửi với mức lãi suất cao hơn tiền gửi thông thường trở thành một trong những giải pháp để các ngân hàng thu hút dòng tiền nhàn rỗi, đồng thời bổ sung nguồn vốn có kỳ hạn xác định. Tuy nhiên, việc tăng lãi suất huy động cũng kéo theo chi phí đầu vào cao hơn, buộc các nhà băng phải cân đối giữa mục tiêu mở rộng tín dụng, thu hút vốn và bảo đảm hiệu quả kinh doanh.

Về dài hạn, S&I cho rằng nhu cầu vốn lớn của nền kinh tế khiến việc phát triển các kênh dẫn vốn trung và dài hạn ngày càng cấp thiết. Bên cạnh tiền gửi ngân hàng và chứng chỉ tiền gửi, thị trường trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu Chính phủ và các hình thức huy động vốn quốc tế sẽ có vai trò quan trọng hơn trong việc đáp ứng nhu cầu vốn cho tăng trưởng.

Đối với những tháng cuối năm, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà nhấn mạnh Ngân hàng Nhà nước sẽ điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường, tình hình kinh tế vĩ mô, lạm phát và mục tiêu chính sách tiền tệ; đồng thời sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho các ngân hàng thương mại.

Cơ quan quản lý cũng sẽ tiếp tục theo dõi lãi suất tiền gửi và cho vay trên thị trường, tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về lãi suất. Về tín dụng, các tổ chức tín dụng được yêu cầu tăng trưởng an toàn, hiệu quả, tập trung vốn vào sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và những động lực tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, các ngân hàng cần tiếp tục triển khai những chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và kiểm soát chặt dòng vốn vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.