Ngày 12/10, Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva nhận định làn sóng đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo đang trở thành một động lực quan trọng đối với kinh tế toàn cầu. Dòng vốn này không chỉ hỗ trợ duy trì tăng trưởng trong bối cảnh xuất hiện cú sốc nguồn cung năng lượng mà còn mang lại lợi ích đáng kể cho các nền kinh tế châu Á tham gia chuỗi cung ứng phần cứng AI, trong đó có Thái Lan.

Theo bà Georgieva, làn sóng đầu tư vào AI đang tạo ra cú hích về nhu cầu và đầu tư, có thể giúp tăng trưởng tại các nền kinh tế châu Á phát triển tăng thêm 0,5-1 điểm phần trăm. Đối với các nền kinh tế châu Á mới nổi, mức đóng góp bổ sung được ước tính khoảng 0,2-0,8 điểm phần trăm. Những nhận định này được bà đưa ra trong ngày đầu tiên của chuỗi phiên họp thuộc khuôn khổ Hội nghị thường niên IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) tại Bangkok, Thái Lan.

Tháng 7 vừa qua, IMF dự báo kinh tế toàn cầu tăng trưởng 3% trong năm 2026. Tổ chức này dự kiến công bố báo cáo triển vọng kinh tế thế giới cập nhật vào ngày 13/10, trong bối cảnh các yếu tố công nghệ, đầu tư và biến động nguồn cung năng lượng tiếp tục tác động đến triển vọng tăng trưởng.

Bên cạnh những cơ hội kinh tế, người đứng đầu IMF cảnh báo AI có thể tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với thị trường lao động, giáo dục và nguồn thu ngân sách. Bà ví công nghệ này như một “cơn sóng thần diễn ra chậm”, bởi tác động có thể không xuất hiện đồng thời nhưng sẽ từng bước định hình lại nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.

Theo bà Georgieva, quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế ứng dụng AI có thể khiến hoạt động kinh tế dịch chuyển theo hướng gia tăng vai trò của vốn so với lao động. Điều này đặt ra yêu cầu các quốc gia phải chuẩn bị chính sách phù hợp để thích ứng với sự thay đổi về cơ cấu việc làm, năng suất và phân phối thu nhập.

IMF nhận định AI có khả năng nâng cao hiệu quả công việc, nhưng đồng thời có thể làm giảm giá trị hoặc khiến khoảng 40% số việc làm bị xóa bỏ theo thời gian. Một nghiên cứu ban đầu cho thấy 10% số việc làm tại Mỹ hiện đã yêu cầu người lao động có kỹ năng về AI.

Trong khi các công việc thường nhật, mang tính lặp lại có xu hướng thu hẹp, nhu cầu lao động ở một số lĩnh vực khác lại gia tăng. Số việc làm có mức lương thấp đang tăng trong hai lĩnh vực là xây dựng và vận hành trung tâm dữ liệu, những hoạt động gắn với quá trình mở rộng hạ tầng phục vụ AI.

Thực tế này cho thấy lợi ích từ làn sóng đầu tư công nghệ có thể không được phân bổ đồng đều giữa các ngành nghề và nhóm lao động. Khi AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi, yêu cầu đào tạo lại, nâng cao kỹ năng và hỗ trợ người lao động chuyển đổi việc làm sẽ trở nên cấp thiết hơn.

Theo Tổng Giám đốc IMF, Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ là những quốc gia giữ vai trò quan trọng nhất trong chuỗi cung ứng AI. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp tham gia xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ công nghệ này lại đặt tại châu Á, tạo cơ hội để khu vực thu hút đầu tư, mở rộng sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Đối với các nền kinh tế châu Á, việc tận dụng làn sóng đầu tư AI không chỉ nằm ở khả năng cung cấp linh kiện, thiết bị và hạ tầng dữ liệu. Các quốc gia còn cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển năng lực công nghệ và xây dựng môi trường thuận lợi để doanh nghiệp trong nước tham gia vào những khâu có giá trị gia tăng cao hơn.

Tại cùng sự kiện, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Ajay Banga cho biết tổ chức này đang tập trung khai thác tiềm năng của các ứng dụng AI quy mô nhỏ, không phụ thuộc vào các mô hình ngôn ngữ lớn. Mục tiêu là tạo ra những cải thiện đáng kể về năng suất cho nông dân, hệ thống y tế, giáo viên và nhiều nhóm đối tượng khác tại các thị trường mới nổi.

Cách tiếp cận này hướng tới việc đưa AI vào giải quyết những vấn đề thực tế, thay vì chỉ tập trung vào các mô hình công nghệ quy mô lớn. Với những nền kinh tế còn hạn chế về nguồn lực, các ứng dụng phù hợp với điều kiện địa phương có thể giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ và mở rộng cơ hội phát triển.

Trong khi đó, Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam cho rằng các chính phủ cần sớm giải quyết nguy cơ AI làm giảm cơ hội việc làm dành cho sinh viên mới tốt nghiệp. Đây là nhóm lao động có thể gặp khó khăn khi nhiều công việc đầu vào, vốn được sử dụng để tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp, dần được tự động hóa.

Ông đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải ngăn chặn nguy cơ AI tạo ra khoảng cách mới về tăng trưởng và việc làm giữa các nền kinh tế phát triển với các quốc gia đang phát triển. Nếu khả năng tiếp cận công nghệ, vốn đầu tư và nguồn nhân lực chất lượng cao tập trung chủ yếu ở một số nền kinh tế, lợi ích từ AI có thể tiếp tục làm gia tăng chênh lệch về năng suất và thu nhập.

Những cảnh báo tại Hội nghị thường niên IMF và WB cho thấy AI đang trở thành một yếu tố ngày càng quan trọng đối với triển vọng kinh tế thế giới. Làn sóng đầu tư vào công nghệ này có thể thúc đẩy tăng trưởng, tạo thị trường mới và cải thiện năng suất, nhưng hiệu quả dài hạn sẽ phụ thuộc vào khả năng phân bổ lợi ích và quản lý các rủi ro phát sinh.

Đối với các chính phủ, thách thức không chỉ là thu hút đầu tư vào AI mà còn phải xây dựng chính sách giáo dục, đào tạo nghề, việc làm và thuế phù hợp với nền kinh tế đang thay đổi. Việc bảo đảm người lao động có đủ kỹ năng thích ứng, đồng thời giúp các nền kinh tế đang phát triển tiếp cận công nghệ, sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc biến làn sóng AI thành động lực tăng trưởng bền vững và bao trùm hơn.