Lợi nhuận doanh nghiệp quý III: Dầu khí, bán lẻ tăng mạnh, xây dựng lao dốc
Lợi nhuận quý III/2026 của các doanh nghiệp niêm yết được dự báo tiếp tục tăng trưởng nhưng không đồng đều. Dầu khí, bán lẻ và ngân hàng có nhiều động lực bứt phá, trong khi ngành xây dựng đối mặt nguy cơ lợi nhuận giảm sâu do chi phí đầu vào tăng cao và nền so sánh lớn.
Theo báo cáo phân tích mới công bố của SSI Research, tổng lợi nhuận quý III của các doanh nghiệp niêm yết dự kiến tăng 21% so với cùng kỳ năm trước, nhưng giảm 21% so với quý II. Đà tăng trưởng lợi nhuận đang chậm lại khi mức tăng lần lượt đạt 54% trong quý I, 48% trong quý II và dự kiến còn 21% trong quý III.
Mức giảm so với quý trước chủ yếu xuất phát từ nhóm bất động sản do yếu tố thời điểm ghi nhận lợi nhuận. Nếu loại trừ ngành này, tổng lợi nhuận của các doanh nghiệp được dự báo tăng 23% so với cùng kỳ và chỉ giảm 10% so với quý trước. Các ngành được kỳ vọng đóng góp tích cực cho tăng trưởng lợi nhuận gồm ngân hàng, vật liệu cơ bản, bán lẻ, logistics và vận tải, nhiệt điện. Tuy nhiên, mức độ tăng trưởng giữa các doanh nghiệp và nhóm ngành có sự khác biệt đáng kể.
Trong số các doanh nghiệp được SSI Research dự báo tăng trưởng lợi nhuận mạnh, Tổng công ty Viglacera (mã chứng khoán: VGC) có lợi nhuận sau thuế ước đạt 331 tỷ đồng, tăng 183% so với cùng kỳ nhưng giảm 60% so với quý trước. Động lực chính đến từ việc doanh nghiệp bắt đầu ghi nhận khoảng 290 tỷ đồng doanh thu cho thuê đất tại khu công nghiệp Trấn Yên mới, cùng với sự phục hồi của mảng sản xuất kính.
Tập đoàn Masan (mã chứng khoán: MSN) được dự báo đạt lợi nhuận khoảng 4.200 tỷ đồng, tăng 125% so với cùng kỳ. Kết quả này chủ yếu nhờ đóng góp đột biến từ mảng khai khoáng, trong khi lĩnh vực bán lẻ và tiêu dùng cốt lõi tiếp tục tăng trưởng ở mức vừa phải.
Cao su Phước Hòa (mã chứng khoán: PHR) cũng được kỳ vọng ghi nhận lợi nhuận 576 tỷ đồng, tăng 118% so với cùng kỳ. Triển vọng tích cực đến từ giá bán cao su bình quân dự kiến tăng 18% trong bối cảnh nguồn cung tại Thái Lan chịu ảnh hưởng bởi mưa nhiều. Bên cạnh đó, doanh nghiệp có thể ghi nhận khoản thu nhập bồi thường đất cao su từ dự án khu công nghiệp VSIP 3, ước khoảng 600 tỷ đồng.
Trong khi đó, báo cáo của Chứng khoán VPBank (VPBankS) dự báo nhóm dầu khí sẽ trở thành một trong những động lực tăng trưởng nổi bật trong quý III. Lợi nhuận sau thuế của nhóm này được kỳ vọng đạt 13.183 tỷ đồng, tăng 147,5% so với cùng kỳ.
Triển vọng khả quan được hỗ trợ bởi giá dầu và đặc biệt là giá các sản phẩm lọc dầu duy trì ở mức cao trong bối cảnh nguồn cung thắt chặt. Hoạt động khai thác dầu khí trong nước tiếp tục được đẩy mạnh, trong khi các doanh nghiệp vận tải dầu khí hưởng lợi từ mặt bằng cước vận tải cao hơn.
Nhóm bán lẻ cũng được VPBankS dự báo đạt lợi nhuận sau thuế 4.322 tỷ đồng, tăng 95% so với cùng kỳ. Các yếu tố hỗ trợ gồm giá bán bình quân sản phẩm công nghệ thông tin tăng, nhu cầu thay mới thiết bị, chu kỳ ra mắt sản phẩm mới của Apple và Samsung, cùng nhu cầu mua sắm mùa tựu trường.
Đối với ngành ngân hàng, lợi nhuận sau thuế quý III của các doanh nghiệp trong danh mục theo dõi của VPBankS dự kiến đạt 67.699 tỷ đồng, tăng 18% so với cùng kỳ. Dù vậy, triển vọng giữa các ngân hàng không hoàn toàn đồng đều.
Một số ngân hàng như VPBank, Techcombank và MB được hỗ trợ bởi tăng trưởng tín dụng, biên lãi thuần (NIM) cải thiện hoặc duy trì ổn định và chi phí dự phòng giảm. Tuy nhiên, áp lực trích lập dự phòng vẫn có thể ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của một số tổ chức tín dụng. Ở chiều ngược lại, xây dựng được dự báo là nhóm ngành chịu tác động tiêu cực nhất. Lợi nhuận sau thuế quý III của nhóm này chỉ đạt khoảng 157 tỷ đồng, giảm hơn 95% so với cùng kỳ năm trước.
Nguyên nhân chủ yếu là biên lợi nhuận gộp thu hẹp do chi phí nguyên vật liệu đầu vào tăng cao. Đồng thời, quý III/2025 có khoản lợi nhuận tài chính phát sinh một lần từ hoạt động thoái vốn, khiến mức nền so sánh của năm nay cao hơn đáng kể.
Ngành chứng khoán cũng được dự báo giảm lợi nhuận hơn 10%, xuống còn 3.175 tỷ đồng trong quý III. Áp lực chủ yếu đến từ nền lợi nhuận cao của cùng kỳ năm trước, khi thanh khoản thị trường và giá trị giao dịch tăng mạnh, tạo mức so sánh bất lợi cho thu nhập môi giới trong kỳ này.
Dù vậy, hoạt động cho vay ký quỹ (margin) được kỳ vọng tiếp tục duy trì ổn định hoặc tăng nhẹ nhờ dư nợ ở mức cao. Nhu cầu huy động vốn trên thị trường trái phiếu cũng có thể hỗ trợ hoạt động ngân hàng đầu tư của các công ty chứng khoán.
Nhìn chung, các dự báo cho thấy lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết trong quý III/2026 vẫn duy trì xu hướng tăng so với cùng kỳ, nhưng động lực tăng trưởng đang tập trung nhiều hơn ở một số ngành. Khả năng kiểm soát chi phí, diễn biến giá hàng hóa và thời điểm ghi nhận doanh thu, lợi nhuận sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng quyết định kết quả kinh doanh của từng doanh nghiệp.






