Văn phòng Công tố Mỹ tại khu vực phía Nam bang New York đã truy tố các cộng sự của một nhà sản xuất máy chủ Mỹ với cáo buộc chuyển hướng trái phép hàng tỷ USD máy chủ sử dụng chip Nvidia sang Trung Quốc.

Chính phủ Mỹ thời gian qua đã nỗ lực xác định bằng cách nào các chip hiệu năng cao vẫn có thể lọt vào Trung Quốc mà không được cấp phép, trong bối cảnh các công ty AI Mỹ như Anthropic và OpenAI ngày càng chịu sức ép cạnh tranh từ DeepSeek cùng nhiều đối thủ Trung Quốc.

Theo bản cáo trạng được công bố mới đây, ba cá nhân gồm Yih-Shyan “Wally” Liaw, Ruei-Tsan “Steven” Chang và Ting-Wei “Willy” Sun bị cáo buộc đã cùng nhau vi phạm Đạo luật Cải cách Kiểm soát Xuất khẩu của Mỹ.

Nhóm công tố viên cho biết các máy chủ chứa chip Nvidia của nhà sản xuất này “chịu sự kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt của Mỹ và không được phép bán sang Trung Quốc nếu không có giấy phép”. Những quy định này được áp dụng nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và lợi ích đối ngoại của Mỹ.

Ông Liaw là đồng sáng lập hãng máy chủ Super Micro Computer và hiện là thành viên hội đồng quản trị. Theo dữ liệu từ FactSet, ông đang nắm giữ lượng cổ phiếu Super Micro trị giá khoảng 464 triệu USD.

Theo Super Micro, dù công ty không bị nêu tên là bị đơn trong vụ án, Liaw hiện giữ chức phó Chủ tịch cấp cao phụ trách phát triển kinh doanh, Chang là quản lý bán hàng tại Đài Loan (Trung Quốc), còn Sun là nhà thầu hợp tác với công ty.

Doanh nghiệp đã tạm đình chỉ công việc đối với các nhân viên liên quan và chấm dứt hợp đồng với nhà thầu.

Trong tuyên bố chính thức, công ty khẳng định các hành vi được nêu trong cáo trạng “vi phạm chính sách và hệ thống tuân thủ của doanh nghiệp, bao gồm nỗ lực né tránh các quy định và luật kiểm soát xuất khẩu”. Công ty nhấn mạnh họ duy trì chương trình tuân thủ nghiêm ngặt và cam kết tuân thủ đầy đủ các quy định xuất khẩu và tái xuất khẩu của Mỹ.

Dùng công ty trung gian và giấy tờ giả

Theo cáo trạng, một công ty tại Đông Nam Á đã đóng vai trò trung gian, chuẩn bị hồ sơ giả để tạo vẻ ngoài như họ là bên sử dụng các máy chủ. Một công ty logistics khác sau đó được thuê để đóng gói lại thiết bị nhằm che giấu trước khi chuyển tới Trung Quốc.

Các bị cáo được cho là đã đánh lừa bộ phận tuân thủ của nhà sản xuất máy chủ bằng cách trưng ra những “máy chủ giả” tại kho của công ty trung gian, trong khi thiết bị thật đã được chuyển tới Trung Quốc. Họ còn gây áp lực để nhóm tuân thủ phê duyệt việc giao hàng.

Những “máy chủ giả” này thậm chí còn được sử dụng khi một quan chức kiểm soát xuất khẩu của Mỹ tới kiểm tra.

Theo cáo trạng, các hoạt động này đã mang lại khoảng 2,5 tỷ USD doanh số cho nhà sản xuất máy chủ kể từ năm 2024. Riêng giai đoạn từ cuối tháng 4 đến giữa tháng 5/2025, khoảng 510 triệu USD máy chủ được bán cho công ty trung gian Đông Nam Á trước khi chuyển tiếp sang Trung Quốc.

Các công tố viên nhấn mạnh nhà sản xuất máy chủ không có giấy phép của Bộ Thương mại Mỹ để xuất khẩu máy chủ sử dụng GPU của Nvidia sang Trung Quốc.

Chang bị cáo buộc đã tìm cách ngăn kiểm toán viên kiểm tra các khu vực trong trung tâm dữ liệu nơi công ty trung gian được cho là lưu trữ máy chủ, dù trên thực tế các thiết bị này đã được chuyển tới Trung Quốc. Ông cũng sắp xếp một kiểm toán viên riêng để thực hiện việc kiểm tra.

Theo Văn phòng Công tố, Liaw và Sun đã bị bắt hôm 19/3, trong khi Chang hiện đang bỏ trốn.