Khơi nguồn tiềm năng từ văn hóa bản địa truyền thống

Theo báo điện biên phủ, phường Mường Thanh sở hữu lợi thế địa hình tuyệt vời nằm trọn trong lòng chảo trù phú. Thiên nhiên ưu đãi cho vùng đất này một khung cảnh thơ mộng với cánh đồng bốn mùa đổi sắc. Những bản làng truyền thống của đồng bào Thái với nếp nhà sàn đặc trưng, tiếng điệu xòe say đắm cùng nghề dệt thổ cẩm tinh xảo đã tạo nên kho tàng tài nguyên văn hóa vô giá. Địa phương đã nhận thức rõ sức hút này để định hướng phát triển du lịch gắn liền với việc bảo tồn bản sắc.

Trên khu đất hướng thẳng ra cánh đồng, chị Nguyễn Thị Hiên đã tiên phong đầu tư mô hình homestay đầy tâm huyết. Thay vì xây mới hoàn toàn, chị tận dụng cơ sở vật chất sẵn có để cải tạo thành 13 phòng nghỉ tiện nghi nhưng vẫn giữ nguyên kiến trúc và lối bài trí mang đậm hơi thở văn hóa bản địa. Mỗi không gian phòng nghỉ đều có tầm nhìn thoáng đạt hướng về khoảng không rộng lớn, mang lại cho du khách cảm giác bình yên, tách biệt hoàn toàn khỏi sự ồn ào của nhịp sống đô thị.

Trước khi bắt tay đón những vị khách đầu tiên, chị Hiên đã dành nhiều tâm sức tìm hiểu các mô hình du lịch cộng đồng thành công ở nhiều nơi. Đồng thời, chị dày công nghiên cứu kỹ lưỡng về đời sống, phong tục của đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh để ứng dụng vào không gian nghỉ dưỡng. Từ chiếc khăn piêu, tấm thổ cẩm cho đến những vật dụng sinh hoạt hàng ngày đều được sắp đặt hài hòa, gợi mở cho du khách những câu chuyện văn hóa sâu sắc.

Cùng với dịch vụ lưu trú, bài toán thiếu hụt trải nghiệm thực tế cũng là trăn trở chung của nhiều hộ kinh doanh. Dọc theo quốc lộ 279, bản Ten là "cái nôi" của đồng bào Thái đen với hơn 100 hộ sinh sống, thu hút đông đảo du khách dừng chân thưởng thức ẩm thực. Thế nhưng, nhiều chủ cơ sở nhận ra rằng một bữa cơm truyền thống hay vài tiết mục văn nghệ đơn thuần vẫn chưa đủ sức níu chân du khách ở lại lâu hơn.

Bà Lường Thị Chung, chủ một cơ sở ẩm thực lâu năm tại bản Ten, chia sẻ nguyên văn: “Du khách không chỉ muốn đến để ăn một bữa cơm, hay xem các tiết mục văn nghệ, mà còn muốn được trực tiếp trải nghiệm đời sống bản địa, tìm hiểu nghề truyền thống, tự tay tạo ra những sản phẩm truyền thống. Nhưng cơ sở của tôi lại chưa có điều kiện, cũng như kinh nghiệm để tổ chức được các hoạt động này”.

Kết nối trải nghiệm nâng tầm giá trị du lịch cộng đồng

Ðể giải quyết những điểm nghẽn trong phát triển dịch vụ, người dân bản Ten đã chủ động tham gia các lớp tập huấn chuyên sâu về bảo tồn văn hóa gắn với du lịch. Tại đây, họ được bồi dưỡng kỹ năng tổ chức bài bản, học cách ứng dụng công nghệ số để quảng bá hình ảnh, từ đó thay đổi tư duy làm kinh tế thay vì chỉ cung cấp các dịch vụ đơn lẻ.

Sự chuyển dịch này được thể hiện rõ qua chiến lược kết nối đồng bộ của chính quyền địa phương. Ông Trần Văn Sinh, Phó Chủ tịch UBND phường Mường Thanh, nhấn mạnh: “Khôi phục nghề thêu, dệt thổ cẩm nhằm gìn giữ một nghề truyền thống đang có nguy cơ mai một, đồng thời tạo thêm sản phẩm phục vụ du lịch, mở rộng sinh kế cho người dân. Sau lớp học, địa phương sẽ tiếp tục duy trì các tổ, nhóm nghề, hỗ trợ nâng cao tay nghề và từng bước nhân rộng mô hình gắn với du lịch cộng đồng”.

Nhờ cách làm bài bản, phường đã xâu chuỗi thành công các giá trị rời rạc thành một hành trình trải nghiệm khép kín. Du khách đến đây vừa được nghỉ dưỡng tại homestay đậm chất bản địa, vừa thưởng thức ẩm thực, tham gia giao lưu văn hóa và trực tiếp khám phá các làng nghề truyền thống.

Hiệu quả của mô hình liên kết này được minh chứng thực tế qua chia sẻ của chị Nguyễn Thị Hiên: “Điều chúng tôi hướng tới không chỉ là kinh doanh phòng nghỉ, mà còn tạo nên một không gian trải nghiệm thú vị. Mỗi sáng, chỉ cần mở cửa sổ, là du khách có thể ngắm cánh đồng Mường Thanh, hít thở bầu không khí trong lành. Chúng tôi cũng kết nối với phụ nữ các bản lân cận tổ chức giao lưu văn hóa, văn nghệ, trải nghiệm đời sống thường nhật trong cộng đồng. Qua đó, thời gian lưu trú của du khách sẽ kéo dài và tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương”.

Hướng đi đúng đắn trên đang tạo ra những bước bứt phá mạnh mẽ trong bức tranh kinh tế địa phương. Trong định hướng chiến lược giai đoạn 2026 - 2030, phường đặt mục tiêu ngành dịch vụ - du lịch chiếm khoảng 60% cơ cấu kinh tế, phấn đấu đón trên 800 nghìn lượt khách với doanh thu đạt 1.200 tỷ đồng. Những con số ấn tượng trong 7 tháng đầu năm 2026 với khoảng 136 nghìn lượt khách và doanh thu chạm mốc gần 245 tỷ đồng chính là minh chứng sinh động, khẳng định sức sống mãnh liệt của thương hiệu du lịch Mường Thanh giữa lòng chảo lịch sử.