Bộ Y tế đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 8-1:2026/BYT về giới hạn ô nhiễm độc tố vi nấm trong thực phẩm. Đây được xem là bước điều chỉnh cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý an toàn thực phẩm trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu thay đổi, đồng thời bảo đảm sự tương thích với các tiêu chuẩn quốc tế mới nhất.

Tại cuộc họp của Tổ soạn thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cùng đại diện các bộ, ngành và đơn vị chuyên môn đã rà soát các nội dung của dự thảo trước khi lấy ý kiến rộng rãi để hoàn thiện hồ sơ trình ban hành.

Theo Ban soạn thảo, sau hơn 10 năm áp dụng, QCVN 8-1:2011/BYT đã góp phần quan trọng trong kiểm soát nguy cơ nhiễm độc tố vi nấm đối với nhiều nhóm thực phẩm có nguy cơ cao như ngũ cốc, hạt có dầu, cà phê, trái cây và thực phẩm dành cho trẻ nhỏ.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của khoa học, sự thay đổi trong hoạt động sản xuất, bảo quản và thương mại thực phẩm, nhiều quy định hiện hành đã không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản lý. Việc sửa đổi quy chuẩn được đánh giá là cần thiết nhằm cập nhật các bằng chứng khoa học mới và nâng cao hiệu quả kiểm soát an toàn thực phẩm.

Theo Bộ Y tế, việc xây dựng quy chuẩn mới cũng nhằm thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam với tư cách thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), bảo đảm tuân thủ Hiệp định về Hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT) và Hiệp định về Các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động, thực vật (SPS). Các quy định kỹ thuật phải dựa trên cơ sở khoa học, bảo đảm tính minh bạch, không phân biệt đối xử và không tạo ra rào cản thương mại không cần thiết.

Bổ sung nhiều nội dung để phù hợp thực tiễn

Dự thảo Thông tư gồm 5 điều quy định về việc ban hành quy chuẩn, hiệu lực thi hành, điều khoản chuyển tiếp, điều khoản tham chiếu và trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Trong khi đó, dự thảo QCVN 8-1:2026/BYT được xây dựng với 6 phần gồm: quy định chung; quy định kỹ thuật; lấy mẫu và phương pháp thử; yêu cầu quản lý; trách nhiệm của tổ chức, cá nhân; tổ chức thực hiện.

Phần quy định kỹ thuật tiếp tục kiểm soát 6 nhóm độc tố vi nấm phổ biến gồm:

Aflatoxin;

Ochratoxin A;

Patulin;

Deoxynivalenol (DON);

Zearalenone;

Fumonisin tổng số.

Các giới hạn đối với từng nhóm thực phẩm sẽ được rà soát, cập nhật trên cơ sở các đánh giá nguy cơ mới và thực tiễn quản lý.

Hài hòa với Codex và quy định mới của Liên minh châu Âu

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nguy cơ phát triển nấm mốc trong quá trình sản xuất, thu hoạch, bảo quản và vận chuyển thực phẩm. Bên cạnh đó, sự xuất hiện của nhiều loại thực phẩm mới và chuỗi cung ứng toàn cầu khiến nguy cơ ô nhiễm độc tố vi nấm ngày càng đa dạng, đòi hỏi hệ thống quy chuẩn phải được cập nhật kịp thời.

Lãnh đạo Bộ Y tế yêu cầu Cục An toàn thực phẩm tiếp thu đầy đủ ý kiến từ các bộ, ngành, hiệp hội và chuyên gia để hoàn thiện dự thảo. Việc xây dựng quy chuẩn cần bảo đảm tính kế thừa nhưng đồng thời phải cập nhật theo Tiêu chuẩn Codex STAN 193-1995 về chất nhiễm bẩn và độc tố trong thực phẩm (phiên bản cập nhật năm 2025). Đối với các nội dung chưa được Codex quy định, sẽ tham chiếu Quy định EC 2023/915 của Liên minh châu Âu, phiên bản cập nhật mới nhất.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng yêu cầu rà soát đồng bộ các quy chuẩn liên quan, đặc biệt đối với thực phẩm dành cho trẻ em, bảo đảm thống nhất với Luật An toàn thực phẩm và các văn bản pháp luật hiện hành.

Tăng cường bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng

Theo Bộ Y tế, khi được ban hành, QCVN 8-1:2026/BYT sẽ trở thành cơ sở pháp lý quan trọng để cập nhật các bằng chứng khoa học mới trong kiểm soát độc tố vi nấm, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.

Quy chuẩn mới cũng được kỳ vọng giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chất lượng nguyên liệu, đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu, đồng thời tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và hội nhập kinh tế quốc tế, trong khi người tiêu dùng được bảo vệ tốt hơn trước các nguy cơ từ thực phẩm nhiễm độc tố vi nấm.