Tham vọng 'tuyết giữa sa mạc' lung lay: Quốc gia châu Á hủy loạt hợp đồng tại dự án 1.000.000 tỷ đồng
Chỉ vài tháng trước, Trojena vẫn được xem là một trong số ít hạng mục của Neom – dự kiến phục vụ 9 triệu người – đang tiến triển đúng kế hoạch, trong khi nhiều phần khác bị cắt giảm mạnh. Tuy nhiên, dấu hiệu khó khăn đã xuất hiện từ tháng 1, khi Saudi Arabia thông báo không kịp tổ chức Đại hội Thể thao Mùa đông châu Á theo kế hoạch và sẽ phải lùi thời gian.
Saudi Arabia đã bất ngờ hủy bỏ hai hợp đồng xây dựng lớn tại một trong những dự án tham vọng nhất thế giới, làm dấy lên khả năng chấm dứt kế hoạch đưa môn trượt tuyết đến vương quốc sa mạc này.
Các hợp đồng bị hủy thuộc dự án khu nghỉ dưỡng trượt tuyết trị giá 38 tỷ USD (1.000.000 tỷ đồng) mang tên Trojena. Dự án này từng được kỳ vọng trở thành khu trượt tuyết ngoài trời đầu tiên tại khu vực Vịnh Ba Tư, đồng thời là “trung tâm thể thao mùa đông và phiêu lưu đẳng cấp thế giới”.
Trojena là một hạng mục thuộc siêu dự án Neom – kế hoạch phát triển quy mô lớn của Saudi Arabia nhằm xây dựng một khu vực đô thị tương lai, qua đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Công ty xây dựng Webuild (Italy) cho biết dự án Neom đã hủy hợp đồng trị giá 5 tỷ USD để xây dựng một con đập, vốn được thiết kế nhằm tạo ra hồ nước trên sườn núi và đang trong quá trình thi công. Trong khi đó, Tập đoàn Eversendai (Malaysia) cũng xác nhận hợp đồng cung cấp thép cho công trường đã bị chấm dứt.
Theo các nguồn tin am hiểu, việc hủy bỏ này gần như chắc chắn sẽ khiến giấc mơ hoàn thành dự án trong thời gian gần bị đổ vỡ. Đại diện Neom hiện chưa đưa ra bình luận chính thức.
Hiện chưa rõ liệu quyết định chấm dứt hợp đồng có liên quan đến căng thẳng với Iran – yếu tố đã gây gián đoạn ngành dầu mỏ của Saudi Arabia – hay không. Tuy nhiên, trước những khó khăn trong xây dựng và chi phí đội lên, nước này đã bắt đầu thu hẹp quy mô các siêu dự án từ năm ngoái.
Khác với nhiều hạng mục khác của Neom bị cắt giảm từ sớm, Trojena đã được triển khai xây dựng trong nhiều năm. Các kết cấu thép khổng lồ để xây khách sạn và hệ thống đường trượt trên cao đã được dựng lên tại khu vực dự kiến trở thành “làng trượt tuyết”.
Dự án được xem là biểu tượng thách thức giới hạn địa lý của Saudi Arabia. Dù khu vực núi đá đỏ gần biên giới Jordan chỉ thỉnh thoảng có tuyết, Neom vẫn lên kế hoạch đầy tham vọng: Bơm nước khử mặn lên hồ nhân tạo dài gần 3 km, sau đó sử dụng để tạo tuyết phủ kín các sườn núi và đường trượt. Quốc gia này thậm chí từng giành quyền đăng cai Đại hội Thể thao Mùa đông châu Á năm 2029 tại đây.
Các bản thiết kế cho thấy những biệt thự quy mô lớn mang phong cách viễn tưởng, gợi liên tưởng đến các bộ phim như Star Wars hay Dune. Các kỹ sư cũng đã phá một phần núi để xây dựng khách sạn nằm sâu trong vách đá. Con đập – hiện hoàn thành khoảng 30% – được thiết kế uốn cong ra ngoài, đi ngược lại nguyên tắc kỹ thuật thông thường.
Chi phí dự án liên tục leo thang. Tài liệu nội bộ năm 2023 cho thấy tổng mức đầu tư đã tăng lên 38 tỷ USD, gấp đôi so với ước tính hai năm trước.
Chỉ vài tháng trước, Trojena vẫn được xem là một trong số ít hạng mục của Neom – dự kiến phục vụ 9 triệu người – đang tiến triển đúng kế hoạch, trong khi nhiều phần khác bị cắt giảm mạnh. Tuy nhiên, dấu hiệu khó khăn đã xuất hiện từ tháng 1, khi Saudi Arabia thông báo không kịp tổ chức Đại hội Thể thao Mùa đông châu Á theo kế hoạch và sẽ phải lùi thời gian.
Hai tuần trước, CEO Webuild Pietro Salini vẫn tỏ ra thận trọng lạc quan, cho rằng tiến độ thi công vẫn ổn định, dù không loại trừ khả năng chậm lại trong tương lai. Hiện tại, việc rút lui khỏi dự án để lại một quần thể công trình dở dang giữa vùng núi phía Nam biên giới Jordan. Hình ảnh trên mạng xã hội cho thấy lòng hồ khổng lồ mới chỉ được san lấp bằng cát, xung quanh là các kết cấu bê tông đồ sộ, trong khi khu làng trượt tuyết tương lai mới chỉ là mạng lưới khung thép cao hơn 30 mét.
Theo các nhà quản lý dự án, riêng Trojena đã cần tới 130.000 tấn thép – gấp đôi lượng sử dụng để xây dựng tòa nhà Empire State Building.