Ngăn chặn khoảng trống quản lý trong giai đoạn chuyển tiếp

Theo Thông báo số 141/TB-VPCP ngày 20/3/2026, Thường trực Chính phủ đã thống nhất kéo dài thời hạn tạm ngưng hiệu lực Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP. Quyết định này nhằm chờ đợi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) chính thức có hiệu lực, đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên khẳng định, việc tạm ngưng các văn bản mới không đồng nghĩa với việc buông lỏng quản lý. Thứ trưởng yêu cầu: "Cần chú trọng tăng cường các giải pháp chỉ đạo, điều hành nhằm đề cao trách nhiệm của các Bộ, ngành Trung ương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong nâng cao trách nhiệm quản lý nhà nước, đẩy mạnh hậu kiểm, kiểm tra và giám sát để bảo đảm an toàn thực phẩm, không để xảy ra khoảng trống quản lý".

Trong thời gian này, Nghị định số 15/2018/NĐ-CP tiếp tục là căn cứ pháp lý chủ đạo để các cơ quan chức năng thực thi nhiệm vụ. Việc duy trì ổn định hành lang pháp lý cũ giúp tránh xáo trộn đột ngột cho doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực nhập khẩu thực phẩm, đồng thời tạo "khoảng thời gian vàng" để các địa phương như Tỉnh Tuyên Quang, Tỉnh Lào Cai, Tỉnh Phú Thọ... kiện toàn bộ máy nhân sự hậu kiểm.

Chuyển dịch mạnh mẽ phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm

Một trong những chiến lược cốt lõi được Bộ Y tế và Chính phủ xác định là chuyển dịch trọng tâm từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Thay vì tạo ra các rào cản hành chính phức tạp trước khi sản phẩm ra thị trường, phương thức mới đề cao tính tự giác và trách nhiệm của nhà sản xuất, kinh doanh.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, công tác giám sát sẽ được thực hiện thường xuyên và đột xuất:

Thanh tra liên ngành: Tăng cường các đoàn kiểm tra, lấy mẫu nghiệm ngẫu nhiên trên thị trường.

Mở rộng phạm vi: Giám sát không chỉ tại các doanh nghiệp lớn mà còn tập trung vào hộ kinh doanh nhỏ lẻ, bếp ăn tập thể và thực phẩm đường phố.

Tính nghiêm minh: Tăng cường trách nhiệm và tính nghiêm minh trong thực thi chính sách, vừa bảo đảm kiểm soát rủi ro, vừa tạo thuận lợi cho thương mại và phù hợp thông lệ quốc tế.

Dự thảo Nghị quyết mới về việc tạm ngưng hiệu lực (dự kiến ban hành trước ngày 28/3/2026) cũng phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương. Điều này giúp loại bỏ sự chồng chéo, đảm bảo mọi khâu từ sản xuất đến tiêu dùng đều được kiểm soát chặt chẽ.

Đẩy mạnh truyền thông và ứng dụng công nghệ trong giám sát

Song song với các biện pháp kỹ thuật, Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu đẩy mạnh công tác truyền thông, tuyên truyền đến tận cấp xã, phường, đặc khu và các doanh nghiệp. Mục tiêu là nâng cao nhận thức của cộng đồng về an toàn thực phẩm, giúp người dân và doanh nghiệp hiểu rõ lộ trình thực thi chính sách mới.

Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành phải minh bạch hóa quy trình quản lý, ứng dụng công nghệ thông tin vào việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Đây được coi là giải pháp then chốt để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Khi hệ thống hậu kiểm được hỗ trợ bởi công nghệ số và cơ sở dữ liệu quốc gia, việc kiểm soát chất lượng sẽ trở nên chính xác và hiệu quả hơn.

Với tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp nhưng đặt sức khỏe nhân dân lên hàng đầu, các cơ quan chức năng đang nỗ lực hoàn thiện khung pháp lý minh bạch, hướng tới một thị trường thực phẩm an toàn và bền vững tại Việt Nam.