Ông Trump bị chỉ trích dữ dội sau phát ngôn gây tranh cãi về Iran
Phát ngôn gây tranh cãi của Tổng thống Donald Trump về việc “xóa sổ cả một nền văn minh” ở Iran đã châm ngòi làn sóng kêu gọi phế truất từ các nghị sĩ Mỹ.
Sự dè dặt trước đó của các nghị sĩ Dân chủ về việc tìm cách loại Tổng thống Mỹ Donald Trump khỏi nhiệm sở nhanh chóng biến mất sau phát ngôn mới nhất của ông liên quan đến Iran. Trước đó, dù ông Trump đã lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và tiến hành tấn công Iran mà không xin phép Quốc hội, những nỗ lực phản đối ông vẫn chưa được thúc đẩy mạnh.
Bài đăng trên Truth Social vào sáng ngày 7/4, trong đó ông Trump cảnh báo “cả một nền văn minh sẽ bị xóa sổ trong đêm nay”, đã châm ngòi cho làn sóng kêu gọi luận tội hoặc kích hoạt Tu chính án thứ 25 để bãi nhiệm ông.
Đến tối cùng ngày, Mỹ và Iran thông báo đạt được một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần.
“Hành động này là một lời đe dọa diệt chủng”, Hạ nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez viết trên mạng xã hội X. Bà cũng kêu gọi các cá nhân trong chuỗi chỉ huy từ chối thực hiện các mệnh lệnh trái pháp luật.
Tối hậu thư của ông Trump được đưa ra trước thời hạn ông đặt ra trong tối ngày 7/4, yêu cầu Iran đạt thỏa thuận với Mỹ và mở lại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới.
Dù vậy, khả năng ông Trump bị loại khỏi nhiệm sở hiện được đánh giá là thấp, khi các thành viên nội các - những người cần đóng vai trò chủ chốt nếu kích hoạt Tu chính án thứ 25 - vẫn công khai ủng hộ ông.
Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer cho biết ông “vui mừng khi Tổng thống Trump đã xuống thang và đang tìm cách thoát khỏi những tuyên bố cứng rắn trước đó”.
Tuy nhiên, thỏa thuận tạm ngừng giao tranh có thể chưa đủ để làm dịu các lời kêu gọi hành động tại Quốc hội, nơi hàng chục nghị sĩ Dân chủ – cùng một số ít nghị sĩ Cộng hòa – đã lên tiếng chỉ trích Tổng thống Mỹ. Nhiều người cho rằng việc đạt được lệnh ngừng bắn không làm thay đổi bản chất vấn đề.
Hạ nghị sĩ Melanie Stansbury cho hay: “Việc một Tổng thống đồng ý ngừng bắn 2 tuần ngay trước khi đưa ra lời đe dọa có thể cấu thành tội ác chiến tranh không có nghĩa là ông ấy đủ năng lực để tiếp tục nhiệm vụ”.
Hai lần bị luận tội, chưa từng bị kết tội
Ông Trump từng 2 lần bị Hạ viện luận tội trong nhiệm kỳ đầu, nhưng đều không bị Thượng viện kết tội. Dù đã có những nỗ lực trong nhiệm kỳ Quốc hội hiện tại nhằm thúc đẩy luận tội, các sáng kiến này chưa nhận được sự ủng hộ đáng kể từ phía Dân chủ.
Tháng 12 năm ngoái, chỉ có 140 nghị sĩ Dân chủ bỏ phiếu ủng hộ một đề xuất của Hạ nghị sĩ Al Green nhằm thúc đẩy tiến trình luận tội.
Vào tháng 3, Hạ nghị sĩ Maxine Waters – người từng nhiều lần kêu gọi luận tội ông Trump – nhấn mạnh rằng vấn đề này sẽ không thể được xem xét chừng nào Đảng Dân chủ còn ở thế thiểu số tại cả 2 viện Quốc hội.
Cả 2 kịch bản luận tội hoặc kích hoạt Tu chính án thứ 25 hiện đều khó xảy ra, khi Đảng Cộng hòa kiểm soát cả 2 viện và không có dấu hiệu bất đồng trong nội bộ chính quyền liên quan đến cuộc chiến với Iran.
