Nghiên cứu gây sốc: AI chẩn đoán chính xác hơn cả bác sĩ, giới y khoa đứng trước bước ngoặt lớn
Khi được đưa vào các tình huống thực tế, không qua xử lý dữ liệu, mô hình AI của OpenAI đã cho kết quả chẩn đoán chính xác hơn bác sĩ, đặt ra câu hỏi lớn về vai trò của con người trong y tế.
Một nghiên cứu mới do nhóm bác sĩ và nhà khoa học máy tính tại Trường Y Harvard và Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess dẫn dắt cho thấy các mô hình AI đang nhanh chóng thu hẹp - thậm chí vượt qua - năng lực chẩn đoán của bác sĩ trong môi trường cấp cứu.
Nghiên cứu so sánh kết quả chẩn đoán tại phòng cấp cứu của mô hình OpenAI o1-preview với 2 bác sĩ nội khoa giàu kinh nghiệm. Các chẩn đoán này sau đó được đánh giá lại bởi 2 bác sĩ khác, trong điều kiện không biết kết quả đến từ con người hay AI. Kết quả nghiêng về phía AI.
“Chúng tôi đã thử nghiệm mô hình AI trên hầu hết các tiêu chuẩn đánh giá, và nó vượt qua cả các mô hình trước đây lẫn năng lực chẩn đoán của bác sĩ”, Arjun Manrai, đồng tác giả cấp cao của nghiên cứu, cho biết.
AI đang từng bước tái định hình ngành y. Công cụ AlphaFold của Google DeepMind đã thúc đẩy nghiên cứu sinh học phân tử. Một số khoa cấp cứu đã triển khai AI để ghi chép và lập hồ sơ bệnh án. Tại bang Utah (Mỹ), một hệ thống AI thậm chí có thể kê đơn thuốc mà không cần bác sĩ trực tiếp tham gia - dù điều này cũng làm dấy lên lo ngại về rủi ro cho bệnh nhân.
Nghiên cứu từ Harvard là bằng chứng mới nhất cho thấy AI ngày càng đảm nhiệm được những nhiệm vụ cốt lõi của nghề y, với kết quả khiến chính các nhà nghiên cứu cũng bất ngờ.
AI đang thay đổi cách hành nghề y
Điểm đáng chú ý là, khác với nhiều nghiên cứu trước đây, nhóm nghiên cứu không “làm sạch” dữ liệu đầu vào. Các ca bệnh được giữ nguyên như trong hồ sơ bệnh án điện tử thực tế.
Theo Peter Brodeur, đồng tác giả nghiên cứu, năng lực của các mô hình AI đã tiến rất xa.
Ông nói: “Trước đây, chúng tôi đánh giá AI bằng các bài kiểm tra trắc nghiệm. Giờ đây, chúng gần như đạt điểm tuyệt đối, khiến việc theo dõi tiến bộ trở nên khó khăn vì đã chạm đến giới hạn”.
Dù vậy, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh điều này không đồng nghĩa AI có thể thay thế bác sĩ. Brodeur lưu ý rằng AI tuy chẩn đoán tốt nhưng thường đề xuất các xét nghiệm không cần thiết, có thể gây tác dụng ngược.
Tuy nhiên, AI đã bắt đầu ảnh hưởng đến quyết định lâm sàng. Một nghiên cứu khác công bố tháng 12 năm ngoái cho thấy 67% bác sĩ từng không khuyến nghị điều trị đã thay đổi quyết định sau khi AI đưa ra đề xuất ngược lại.
Dẫu vậy, hiện chưa có khung pháp lý rõ ràng để quy trách nhiệm đối với các chẩn đoán của AI, và công nghệ này vẫn chưa giành được niềm tin đầy đủ từ bệnh nhân, theo Adam Rodman, đồng tác giả cấp cao.
“Bệnh nhân vẫn muốn con người đồng hành trong những quyết định sống còn và những lựa chọn điều trị khó khăn”, ông nói.
