Ngày 19/7/2025, Trung Quốc đã chính thức khởi công dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo tại thành phố Nyingchi, Khu tự trị Tây Tạng. Đây là một trong những công trình năng lượng trọng điểm quốc gia, được đánh giá có quy mô và mức đầu tư thuộc hàng lớn nhất thế giới hiện nay.

Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 1,2 nghìn tỷ nhân dân tệ (tương đương 4,576 triệu tỷ đồng). Đây được kỳ vọng sẽ trở thành dự án giúp  tối ưu hóa cơ cấu năng lượng, thúc đẩy phát triển kinh tế và tăng cường năng lực cung ứng điện sạch của Trung Quốc.

Về quy mô kỹ thuật, công suất lắp đặt của dự án dự kiến đạt từ 60 đến 81 triệu kW, cao gấp 2,7-3,6 lần so với công trình thủy điện Tam Hiệp (22,5 triệu kW) -  hiện là một trong những nhà máy thủy điện lớn nhất thế giới. Khi hoàn thành, sản lượng điện hàng năm của dự án ước đạt khoảng 300 tỷ kWh, có thể đáp ứng nhu cầu điện của khoảng 300 triệu người, tương đương gần 3% tổng mức tiêu thụ điện quốc gia.

Tổng chiều dài hệ thống đường hầm lên tới khoảng 200km, trong đó có những đoạn hầm đơn dài tới 50km, với độ sâu chôn lấp tối đa khoảng 3.000m. Đây được xem là một trong những công trình có yêu cầu kỹ thuật cao nhất thế giới trong lĩnh vực xây dựng thủy điện.

Bên cạnh đó, công trình được thiết kế với tiêu chuẩn chống động đất cấp 9 nhằm bảo đảm an toàn vận hành trong khu vực có hoạt động địa chất phức tạp.

Theo kế hoạch, điện năng từ dự án sẽ được truyền tải đến nhiều khu vực khác nhau, đồng thời đáp ứng nhu cầu tiêu thụ tại chỗ ở Tây Tạng. Thời gian xây dựng dự kiến kéo dài từ 10 đến 15 năm. Trong đó, một số tổ máy có thể đi vào vận hành từ năm 2030 và hoàn tất toàn bộ dự án vào khoảng năm 2035.

Dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo có thể được mô tả là một dự án quốc gia "mang tính sử thi". Đây không chỉ là dự án phát triển thủy điện lớn nhất thế giới mà còn là một dự án chiến lược toàn diện tích hợp kỹ thuật siêu việt, đổi mới công nghệ, cách mạng năng lượng sạch, phát triển kinh tế khu vực (đặc biệt là Tây Tạng), bố cục chiến lược năng lượng quốc gia (truyền tải điện từ Tây sang Đông) và hợp tác xuyên biên giới với Nam Á.

Việc triển khai thành công sẽ giúp tăng cường đáng kể năng lực cung cấp năng lượng sạch của Trung Quốc và góp phần đạt được mục tiêu "giảm phát thải carbon kép". Bên cạnh đó, nó còn giúp thay đổi hoàn toàn cơ cấu năng lượng và mô hình phát triển kinh tế của Tây Tạng để hình thành một cụm công nghiệp xanh.

Đồng thời, "siêu thủy điện" phần nào thể hiện năng lực của Trung Quốc trong việc xây dựng các dự án quy mô lớn và sản xuất thiết bị cao cấp trong điều kiện cực kỳ phức tạp. Dự án góp phần cung cấp điện sạch giá rẻ cho khu vực, thúc đẩy kết nối khu vực và phát triển xanh, đồng thời có tác động quốc tế sâu rộng.

Số liệu từ Wind, trong ba thập kỷ qua, kinh tế Tây Tạng duy trì đà tăng trưởng liên tục, với tổng sản phẩm trong khu vực (GDP) đạt 276,49 tỷ nhân dân tệ vào năm 2024, tăng gần 49 lần so với mức 5,61 tỷ nhân dân tệ năm 1995. Trong bối cảnh đó, dự án được kỳ vọng sẽ tiếp tục góp phần nâng cao quy mô và chất lượng tăng trưởng của khu vực trong thời gian tới.