Con đập khổng lồ của Trung Quốc thay đổi tốc độ quay của Trái Đất

Trong suốt quá trình hàng nghìn năm lịch sử nhân loại, con người đã xây dựng nên nhiều công trình đáng kinh ngạc và riêng Trung Quốc từ lâu đã nổi tiếng với những kỳ tích kỹ thuật vĩ đại.

Một ví dụ điển hình là Vạn Lý Trường Thành dài khoảng 21.196,18 km, được xây dựng trong khoảng 2.300 năm (từ thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên đến thế kỷ 17 sau Công nguyên). Mặc dù không thể nhìn thấy bằng mắt thường từ không gian, quy mô của công trình kiến trúc này vẫn vô cùng ấn tượng.

Bên cạnh đó, không thể không kể đến đập Tam Hiệp. Trong suốt hàng thiên niên kỷ, con người đã tích trữ hàng trăm tỷ gallon nước phía sau hàng nghìn con đập trên khắp thế giới. Điều này đã tạo ra tác động có thể đo lường được đến vị trí các cực của Trái Đất. Và giờ đây, có vẻ như dự án thủy điện đập Tam Hiệp trên sông Trường Giang thuộc tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc đang tự mình làm thay đổi tốc độ quay của Trái Đất.

Được khởi công năm 1994 và hoàn thành vào năm 2006, con đập nằm ở quốc gia láng giềng với Việt Nam này chứa khoảng 44 tỷ tấn nước; khối lượng đó đã làm giảm 0,06 micro giây trong tốc độ quay của Trái Đất, theo các nhà khoa học của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA).

Với chiều dài thân đập chính là 2.335 mét và chiều cao đỉnh đập là 185 mét trên mực nước biển, bắc qua sông Trường Giang, đập Tam Hiệp – công trình thủy điện lớn nhất thế giới có thể sản xuất 22.500 MW điện (gấp 3 lần đập lớn nhất ở Mỹ là đập Grand Coulee). 

Sau tất cả, Trái Đất vẫn sẽ tiếp tục quay

Trái Đất hoàn thành một vòng quay quanh trục của nó trong khi quay quanh Mặt Trời mỗi 24 giờ, nhưng không có 2 lần quay (hay 2 ngày) nào thực sự có độ dài hoàn toàn giống nhau. Vì vậy, 0,06 micro giây mà siêu đập thủy điện Tam Hiệp làm giảm trong tốc độ quay của hành tinh của chúng ta là rất nhỏ so với các sự kiện tự nhiên lớn khác. Chẳng hạn, trận động đất mạnh 9,1 độ xảy ra ngoài khơi Nhật Bản năm 2011 (gây ra sự cố hạt nhân Fukushima) thực tế đã làm Trái Đất quay nhanh hơn 1,8 phần triệu giây. Và trận động đất Sumatra năm 2004 đã làm dịch chuyển khối lượng của Trái Đất đủ để rút ngắn độ dài một ngày đi 2,68 micro giây.

Video tổng quan về đập Tam Hiệp (Trung Quốc), con đập mạnh nhất thế giới - Nguồn clip: MegaBuilds

Đập Tam Hiệp - con đập lớn nhất thế giới sẽ không biến mất; vì vậy, nó sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến địa vật lý của hành tinh này. Khi nước tập trung tại một khu vực, mô men quán tính của Trái Đất thay đổi, gây ra sự chậm lại rất nhỏ nhưng có thể đo được trong chuyển động quay. Điều này giống như một vận động viên trượt băng nghệ thuật điều chỉnh tốc độ quay bằng cách co hoặc duỗi tay.

Khi một lượng nước khổng lồ được di chuyển từ nơi này sang nơi khác, hình dạng của Trái Đất thực sự thay đổi, dẫn đến hiện tượng gọi là “dịch chuyển cực thực” (true polar wander) – hiện tượng xảy ra khi Trái Đất tự điều chỉnh để phân bố lại khối lượng và ổn định lại chuyển động quay.

Một báo cáo đăng trên tạp chí Geophysical Research Letters cho biết lượng nước bị chặn lại này đã khiến trục quay của hành tinh dịch chuyển nhẹ gần 1 mét trong vài thập kỷ qua. Nếu Trái Đất tiếp tục chậm lại, một ngày ngắn hơn và nhiều sự kiện thảm họa có thể xảy ra. May mắn thay, trong tương lai gần, chúng ta chưa cần phải lo lắng về điều này; nhưng đó vẫn là điều cần được lưu tâm.