Hành trình về miền di sản bên dòng sông Mã

Nằm bên dòng sông Mã thơ mộng, dưới bóng cây cầu lịch sử Cầu Hàm Rồng, Làng cổ Đông Sơn cách trung tâm nội đô Thanh Hóa khoảng 3km. Đây được xem là một trong những ngôi làng cổ đẹp và giàu giá trị văn hóa bậc nhất Việt Nam.

Không chỉ lưu giữ hệ thống nhà cổ hàng trăm năm tuổi, Đông Sơn còn sở hữu quần thể di tích đặc sắc như đền Đức Thánh Cả, miếu Nhị, núi Rồng – động Tiên, cùng Chùa Đông Sơn (Đông Sơn cổ tự hay chùa Phạm Thông). Đặc biệt, nơi đây chính là cái nôi của Văn hóa Đông Sơn – nền văn hóa nổi tiếng với biểu tượng trống đồng, được các nhà khảo cổ phát hiện từ năm 1924.

Bề dày lịch sử ấy tạo nên một phông nền hoàn hảo để Tết cổ truyền được tái hiện trọn vẹn, sâu lắng và đầy tự hào.

Sáng 12/2/2026 (tức ngày 25 tháng Chạp năm Ất Tỵ), UBND phường Hàm Rồng đã chính thức khai mạc chương trình “Tết xưa làng cổ” Xuân Bính Ngọ 2026. Đây là năm thứ tư chương trình được tổ chức, dần trở thành một thương hiệu văn hóa – du lịch đặc sắc của địa phương.

Diễn ra từ ngày 24 tháng Chạp đến hết mùng 5 Tết (21/2/2026), chương trình không chỉ tái hiện không gian Tết quê Bắc bộ, mà còn mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng bền vững cho Đông Sơn.

Tinh thần xuyên suốt của sự kiện là kế thừa và phát huy giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tạo không gian trải nghiệm sống động để người dân và du khách – đặc biệt là thế hệ trẻ – được “chạm” vào Tết xưa bằng tất cả giác quan.

Điểm nhấn nổi bật của “Tết xưa làng cổ” chính là phiên chợ quê được bày trí ngay bên khuôn viên chùa cổ. Những gian hàng mộc mạc trải đầy rau củ tươi xanh, bánh răng bừa, mắm cá quê… xen lẫn các sản phẩm đặc sản và OCOP của Thanh Hóa.

Không đơn thuần là mua bán, chợ quê trở thành không gian ký ức – nơi người lớn tìm lại tuổi thơ, trẻ nhỏ khám phá phong vị Tết truyền thống. Các gian hàng được thiết kế đậm chất làng quê xưa, tạo nên khung hình check-in đầy sắc đỏ của câu đối, đèn lồng và cây nêu ngày Tết.

Ngay trong ngày khai mạc, hàng trăm lượt du khách đã đổ về tham quan, thưởng lãm và mua sắm, góp phần thúc đẩy tiêu dùng nội địa và quảng bá nông sản an toàn của địa phương.

Từ sân bóng làng đến các con ngõ cổ Nhân – Nghĩa – Trí – Dũng, mọi không gian đều rộn ràng tiếng cười. Du khách có thể hòa mình vào chuỗi hoạt động dân gian đậm sắc xuân: Thi nấu bánh chưng; Ông đồ cho chữ đầu năm; Làm tò he; Bịt mắt đập nồi, bịt mắt bắt dê; Đi cà kheo, kéo co, đá cầu; Cờ tướng, cờ người; Chọi gà, ném còn, bắt vịt; Thưởng thức ca trù và giao lưu văn nghệ

Những trò chơi tưởng chừng đã lùi xa trong đời sống hiện đại nay được tái hiện sinh động, giúp mỗi người cảm nhận rõ hơn giá trị tinh thần mà Tết truyền thống mang lại: sự sum vầy, gắn kết và sẻ chia.

Khi Tết trở thành trải nghiệm thương hiệu văn hóa

Dạo bước trong làng cổ những ngày giáp Tết, du khách dễ dàng bắt gặp hình ảnh các gia đình, nhóm bạn trẻ nô nức chụp ảnh bên tường đá rêu phong, trước cổng làng cổ kính hay trong khuôn viên chùa cổ được trang hoàng rực rỡ.

Những ngôi nhà trăm tuổi, những con ngõ nhỏ được trang trí cây nêu, đèn lồng đỏ, câu đối xuân… tạo nên sự giao thoa thú vị giữa chiều sâu lịch sử và hơi thở hiện đại. Đông Sơn vì thế không chỉ là điểm đến tham quan, mà còn là “studio văn hóa” ngoài trời đầy cảm hứng.

Không chỉ dừng lại ở hoạt động văn hóa – du lịch, “Tết xưa làng cổ” còn lan tỏa tinh thần nhân ái. Trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức đã trao 23 suất quà cho các hộ cận nghèo, hộ khó khăn và 29 suất quà cho các em thiếu nhi vượt khó trên địa bàn làng Đông Sơn.

Những phần quà ấy không chỉ mang giá trị vật chất, mà còn gửi gắm thông điệp: để Tết thực sự trọn vẹn, mọi người, mọi nhà đều phải có mùa xuân.

Đồng thời, tại lễ khai mạc, Ban Tổ chức cũng phát động cuộc thi “Ảnh đẹp Hàm Rồng” và sáng tác “Logo biểu trưng Hàm Rồng”, khơi gợi tinh thần sáng tạo và niềm tự hào địa phương trong cộng đồng.

“Tết xưa làng cổ” không chỉ là một sự kiện mùa vụ. Qua bốn năm tổ chức, chương trình đang từng bước định hình như một sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng của Hàm Rồng – Đông Sơn: có chiều sâu di sản, có trải nghiệm thực tế, có yếu tố thương mại bền vững và có trách nhiệm xã hội.

Giữa nhịp sống hiện đại, nơi Tết đôi khi bị giản lược thành kỳ nghỉ ngắn ngày, Đông Sơn chọn cách kể một câu chuyện khác: câu chuyện về ký ức, về nguồn cội và về bản sắc Việt được nâng niu gìn giữ.

Và khi chiều buông xuống bên sông Mã, tiếng cười vẫn vang lên từ phiên chợ Tết, từ sân chơi dân gian, từ những nét chữ ông đồ còn thơm mùi mực mới – Đông Sơn không chỉ đón xuân, mà đang thắp sáng một hành trình bảo tồn và lan tỏa hồn Tết Việt cho hôm nay và mai sau.