Kế hoạch mới của Chính phủ: Đánh thức tiềm năng ngành dược liệu Việt Nam

Sống khỏe 11/07/2026 08:18

Ngày 09/7/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã ký Quyết định số 1250/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch thực hiện Thông báo số 68-TB/VPTW của Văn phòng Trung ương Đảng. Không chỉ dừng lại ở mục tiêu bảo tồn một di sản quý báu của dân tộc, quyết định này còn mở ra một bước ngoặt lớn: chuyển hóa y học cổ truyền và dược liệu từ một phương pháp trị liệu truyền thống trở thành một ngành kinh tế chiến lược quốc gia, gắn liền với việc xây dựng thương hiệu quốc gia và phát triển các chuỗi sản phẩm giá trị cao.

Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và hoàn thiện thể chế y tế

Để tạo ra sự chuyển biến sâu rộng, Kế hoạch đặt trọng tâm vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho công tác đào tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và khám chữa bệnh. Định hướng cốt lõi là đẩy mạnh mô hình kết hợp hài hòa giữa y học cổ truyền và y học hiện đại trên toàn hệ thống y tế. Các hướng dẫn chuyên môn, quy trình kỹ thuật sẽ được chuẩn hóa nhằm mang lại hiệu quả điều trị tối ưu nhất.

1_1783677800.jpeg
Đưa y học cổ truyền và dược liệu trở thành ngành kinh tế chiến lược quốc gia

Đặc biệt, hệ thống y tế cơ sở sẽ được tăng cường năng lực thông qua việc nhân rộng các mô hình chăm sóc sức khỏe không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp, dưỡng sinh, bấm huyệt. Sự thay đổi này không chỉ giúp người dân dễ dàng tiếp cận với các phương pháp chữa bệnh an toàn, giảm sự phụ thuộc vào thuốc tây mà còn là bước đệm vững chắc hiện thực hóa Chiến lược phát triển y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Phát triển dược liệu thành ngành kinh tế chiến lược và khẳng định thương hiệu

Một trong những điểm sáng mang tính đột phá của Kế hoạch là việc định vị dược liệu không chỉ là nguyên liệu làm thuốc mà còn là một ngành kinh tế mũi nhọn. Kế hoạch ưu tiên mở rộng các vùng trồng dược liệu quý đạt tiêu chuẩn quốc tế GACP, đặc biệt tập trung tại các khu vực đồng bào dân tộc thiểu số. Điều này mang ý nghĩa kép: vừa bảo vệ đa dạng sinh học, tự chủ nguồn nguyên liệu thay thế nhập khẩu, vừa tạo sinh kế, góp phần giảm nghèo bền vững.

Chuỗi giá trị dược liệu sẽ được đầu tư đồng bộ từ khâu chọn giống, quy hoạch vùng trồng, truy xuất nguồn gốc đến công nghệ chiết xuất và chế biến sâu. Đáng chú ý, Chính phủ chỉ đạo quyết liệt việc siết chặt quản lý, khắc phục triệt để tình trạng dược liệu giả, kém chất lượng, làm trong sạch thị trường. Đồng thời, các sản phẩm dược liệu chất lượng cao sẽ được hỗ trợ để công nhận là sản phẩm OCOP cấp quốc gia, qua đó tạo đòn bẩy thu hút đầu tư, kết hợp phát triển du lịch sinh thái và đưa thương hiệu y học cổ truyền Việt Nam vươn tầm quốc tế.

Ứng dụng công nghệ, đổi mới nguồn nhân lực và gìn giữ y đức

Để ngành y học cổ truyền phát triển bền vững và cạnh tranh toàn cầu, khoa học công nghệ và nguồn nhân lực được xem là chiếc chìa khóa vạn năng. Kế hoạch chỉ rõ nhiệm vụ khẩn trương số hóa kho tàng bài thuốc gia truyền, thiết lập Cơ sở dữ liệu quốc gia về y học cổ truyền và hỗ trợ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ để thương mại hóa các sản phẩm có giá trị. Các bài thuốc, phương pháp điều trị sẽ được đẩy mạnh nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng để kiểm chứng hiệu quả bằng những bằng chứng khoa học cụ thể.

Song hành với công nghệ, công tác đào tạo nhân lực sẽ được đổi mới toàn diện theo hướng chuẩn hóa và liên ngành. Các cơ sở giáo dục đại học được khuyến khích phát triển các chuyên khoa sâu như dược học cổ truyền, công nghệ dược liệu, ung bướu hay nhi khoa y học cổ truyền. Việc bố trí cán bộ chuyên trách từ cấp tỉnh xuống đến tận trạm y tế xã, cùng với chủ trương xã hội hóa, huy động nguồn lực từ các doanh nghiệp, cơ sở y dược tư nhân sẽ tạo nên một hệ sinh thái y tế toàn diện. Qua đó, ngành y học cổ truyền không chỉ phát huy tối đa giá trị chữa bệnh mà còn bảo vệ vững chắc y đức trong sáng của người thầy thuốc trước những biểu hiện trục lợi, lừa đảo.

Mạnh Quỳnh