Năm quốc gia Nam Âu đã đồng loạt kêu gọi Liên minh châu Âu hành động khẩn cấp nhằm xử lý một tàu chở nhiên liệu của Nga đang trôi dạt không người điều khiển trên Địa Trung Hải, lo ngại nguy cơ xảy ra thảm họa môi trường nghiêm trọng. Thông tin được công bố trong bức thư chung do Chính phủ Tây Ban Nha công bố mới đây.

Con tàu được nhắc đến là Arctic Metagaz, chuyên vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Phương tiện bị hư hại nặng sau một vụ tấn công nghi do máy bay không người lái trên biển xảy ra đầu tháng 3, tại khu vực gần vùng biển Malta ngoài khơi Libya. Phía Nga cáo buộc các thiết bị không người lái hải quân của Ukraine đã nhắm vào tàu LNG của họ trong vụ việc này.

Trong thư gửi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, lãnh đạo của Italy, Tây Ban Nha, Malta, Hy Lạp và Cyprus cho rằng con tàu đang tạo ra “mối đe dọa nghiêm trọng và tức thời” đối với môi trường biển. Các nước này đề nghị kích hoạt cơ chế bảo vệ dân sự của EU để huy động nguồn lực ứng phó.

Theo các lãnh đạo khu vực, tình trạng hư hỏng nặng của con tàu cùng với loại hàng hóa nguy hiểm trên boong khiến nguy cơ xảy ra sự cố lớn trở nên đáng lo ngại. Họ nhấn mạnh rằng nếu xảy ra rò rỉ hoặc cháy nổ, hậu quả sinh thái có thể lan rộng ngay tại tuyến hàng hải trọng yếu của châu Âu.

Sau vụ tấn công, toàn bộ thủy thủ đoàn đã rời tàu an toàn. Tuy nhiên, phương tiện này hiện trôi dạt không người lái, trong khi vẫn chứa nhiều nhiên liệu dễ cháy. 

Các quốc gia Nam Âu cũng cảnh báo về rủi ro rộng hơn từ những con tàu hoạt động ngoài tiêu chuẩn quốc tế, cho rằng chúng có thể đe dọa an toàn hàng hải cũng như môi trường trên toàn bộ khu vực Địa Trung Hải.

Vấn đề dự kiến sẽ được đưa ra thảo luận tại cuộc họp của Hội đồng châu Âu trong tuần này. Nhóm quốc gia ký thư cho biết họ sẵn sàng phối hợp với Ủy ban châu Âu để tìm ra giải pháp nhanh chóng do EU dẫn dắt.

Đầu tuần này, tàu Arctic Metagaz được xác định đã dạt gần hơn về phía bờ biển Libya. Ông Alfredo Mantovano, Quốc vụ khanh tại Văn phòng Thủ tướng Italy, cho biết Malta đã thiết lập vùng cấm tiếp cận trong bán kính khoảng 7km quanh con tàu do nguy cơ phát nổ.

Con tàu dài khoảng 277m, phần thân xuất hiện nhiều vết cháy đen. Hình ảnh vệ tinh cho thấy một lỗ thủng lớn dài hàng chục mét nằm gần mực nước. 

Theo phía Nga, trên tàu vẫn xuất hiện những tiếng nổ nhỏ lẻ, đồng thời phát hiện rò rỉ khí, độ nghiêng của thân tàu tăng lên và có dấu hiệu cháy tại một số khoang. Khi thủy thủ đoàn rời tàu, phương tiện này vẫn còn khoảng 450 tấn dầu nhiên liệu, 250 tấn dầu diesel cùng lượng lớn LNG.

Các tổ chức bảo vệ môi trường gọi con tàu là một “quả bom hẹn giờ nổi”, cảnh báo rằng nếu xảy ra rò rỉ hoặc phát nổ, hậu quả có thể gây tổn hại lâu dài cho một trong những khu vực đa dạng sinh học nhất của Địa Trung Hải.

Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nhấn mạnh Moscow đang theo dõi chặt chẽ tình hình với tư cách quốc gia treo cờ của con tàu. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng theo luật quốc tế, trách nhiệm ngăn chặn thiệt hại môi trường thuộc về các quốc gia ven biển trong khu vực.