Những thói quen sử dụng cà phê gây hại cho hệ tim mạch

Nhiều người thường bắt đầu ngày mới bằng một tách cà phê đậm khi bụng còn rỗng, ngay sau khi vừa thức dậy mà không biết rằng thói quen này tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Phó khoa Dinh dưỡng lâm sàng và Tiết chế thuộc Bệnh viện Nội tiết Trung ương, việc uống cà phê khi dạ dày trống rỗng sau một đêm dài là điều không nên. Trong trạng thái này, cơ thể dễ rơi vào tình trạng “say cà phê” hoặc xuất hiện các vấn đề trào ngược dạ dày thực quản gây khó chịu. PGS Nguyễn Trọng Hưng nhấn mạnh rằng, dù cà phê giúp tinh thần tỉnh táo, nhưng không phải thời điểm nào cũng phù hợp để nạp caffeine, đặc biệt khi chưa có thức ăn lót dạ.

Không chỉ vậy, các chuyên gia tim mạch cũng cảnh báo buổi sáng là giai đoạn chuyển đổi sinh lý quan trọng, khi huyết áp tăng tự nhiên và hormone căng thẳng đạt đỉnh. Nếu nạp caffeine khi bụng đói, nhịp tim và huyết áp có thể tăng kéo dài, khiến hệ tim mạch phải hoạt động nhiều hơn bình thường. Thói quen này, đặc biệt khi đi kèm bỏ bữa sáng hoặc hút thuốc, có thể khiến mạch máu co lại và gia tăng áp lực lên thành mạch đúng vào thời điểm cơ thể nhạy cảm nhất. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu nước vào đầu ngày cũng thường bị bỏ qua, khiến máu trở nên đặc hơn, làm tăng sức cản dòng chảy và gây thêm gánh nặng cho tim.

Đáng chú ý, bác sĩ Nakajima Yumi, chuyên gia nội khoa tại Nhật Bản, cảnh báo chất tannin trong cà phê có thể cản trở khả năng hấp thụ sắt của cơ thể. Khi tannin kết hợp với sắt trong thực phẩm, chúng tạo thành hợp chất làm giảm khả năng hấp thu khoáng chất này. Nghiên cứu thực tế cho thấy một tách cà phê dùng cùng bữa ăn có thể làm giảm hấp thu sắt tới khoảng 39%. Điều này đặc biệt đáng lưu ý đối với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản hoặc người có nguy cơ thiếu máu. Nếu duy trì thói quen uống cà phê sát bữa ăn trong thời gian dài, lượng sắt dự trữ có thể suy giảm, dẫn đến mệt mỏi và chóng mặt kéo dài mà người bệnh khó nhận ra.

Cách thưởng thức cà phê khoa học giúp tăng cường thể chất

Để tận dụng lợi ích của cà phê mà không gây hại, thời điểm sử dụng đóng vai trò then chốt. PGS Nguyễn Trọng Hưng tư vấn rằng thời điểm tốt nhất để uống cà phê là giữa buổi sáng, trong khoảng từ 9 giờ 30 đến 11 giờ 30. Đây là lúc nồng độ hormone cortisol trong cơ thể bắt đầu giảm dần, đồng thời bữa sáng cũng đã được tiêu hóa phần nào. Uống cà phê trong khung giờ này giúp cơ thể tỉnh táo hơn để làm việc mà không gây kích thích dạ dày hay cảm giác chướng bụng. Chuyên gia cũng lưu ý không nên sử dụng cà phê sau 20 giờ tối vì có thể gây rối loạn giấc ngủ và ảnh hưởng nhịp sinh học.

Về khả năng hấp thụ sắt, bác sĩ Nakajima Yumi khuyến cáo nên uống cà phê cách xa bữa ăn chính để hạn chế tác động của tannin. Với người đang bổ sung viên sắt, cần tránh uống cà phê trong vòng 30 phút trước và sau khi dùng thuốc để đảm bảo hiệu quả hấp thu. Ngoài ra, việc bổ sung các loại trái cây giàu vitamin C như cam hoặc bưởi cũng giúp cơ thể tăng cường khả năng hấp thụ sắt từ thực phẩm thực vật. Chuyên gia đồng thời gợi ý ưu tiên cà phê rang đậm, vì quá trình rang lâu giúp giảm bớt hàm lượng tannin, từ đó giảm áp lực lên hệ tiêu hóa.

Về liều lượng và cách chế biến, ThS.BS Nguyễn Hoàng Anh, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, nhấn mạnh hiệu quả của cà phê phụ thuộc lớn vào phương pháp pha. Ngưỡng an toàn được khuyến nghị là từ 1 đến 3 ly cà phê lọc mỗi ngày, như cà phê lọc giấy hoặc túi lọc, giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch. Ngược lại, việc lạm dụng hoặc sử dụng cà phê không qua màng lọc có thể làm tăng gánh nặng lên hệ tim mạch. ThS.BS Nguyễn Hoàng Anh khuyến cáo duy trì thói quen điều độ, không vượt quá mức khuyến nghị để đảm bảo sức khỏe lâu dài và hạn chế nguy cơ rối loạn chuyển hóa cũng như các vấn đề tim mạch.