Những ngày đầu tháng 11, chôm chôm nghịch vụ bắt đầu xuất hiện tại các siêu thị và cửa hàng trái cây ở TPHCM. Do nguồn hàng chưa dồi dào, giá bán mặt hàng này đang ở mức cao hơn đáng kể so với thời điểm chính vụ. Tại một số hệ thống siêu thị, chôm chôm Thái được bán với giá khoảng 100.000-120.000 đồng/kg. Trong khi đó, chôm chôm nhãn có nguồn gốc từ các tỉnh miền Tây được nhiều cửa hàng trái cây niêm yết ở mức 120.000-130.000 đồng/kg.

Theo chị Hằng, chủ một cửa hàng trái cây tại phường Thủ Đức (TPHCM), lượng chôm chôm nhập về mỗi ngày hiện không nhiều do các nhà vườn mới bước vào giai đoạn thu hoạch trái vụ. Cửa hàng của chị chỉ tiêu thụ khoảng 10kg/ngày. Dù giá bán cao hơn so với chính vụ, mặt hàng này vẫn có khách mua ổn định. Người tiêu dùng phần nào chấp nhận mức giá cao bởi chôm chôm trái vụ không phải thời điểm nào cũng có sẵn trên thị trường.

Theo các tiểu thương, chôm chôm Thái được ưa chuộng nhờ vị ngọt, chất lượng khá tốt và giá bán tương đối dễ tiếp cận. Trong khi đó, chôm chôm Tiến Cường có giá cao hơn khoảng 15.000-20.000 đồng/kg nên sức mua hạn chế hơn. Tại Đồng bằng sông Cửu Long, chôm chôm đang bước vào giai đoạn thu hoạch nghịch vụ. Nguồn cung chưa nhiều khiến giá thu mua tại vườn tăng mạnh. Theo ghi nhận của các nhà vườn, sản lượng năm nay tương đối khá, không quá khan hiếm như một số năm trước.

Ông Nguyễn Ngọc Nhân, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) chôm chôm Bình Hòa Phước (xã An Bình, tỉnh Vĩnh Long), cho biết hiện số lượng vườn có trái chín chưa nhiều. Tuy nhiên, chôm chôm thu hoạch đến đâu đều được các vựa trái cây trong vùng thu mua hết đến đó.

HTX Bình Hòa Phước hiện có khoảng 40ha chôm chôm, với hai giống chủ lực là chôm chôm Thái và Java. Ngoài ra, một số hộ đã đưa giống Tiến Cường vào sản xuất nhưng diện tích chưa lớn do đây vẫn là giống mới. Hiện chôm chôm Thái được thương lái thu mua tại vườn với giá hơn 40.000 đồng/kg, trong khi chôm chôm Java dao động 27.000-30.000 đồng/kg, cao gấp khoảng 3 lần so với thời điểm chính vụ.

Đáng chú ý, tại những vườn có liên kết cung cấp nguyên liệu cho doanh nghiệp xuất khẩu, giá chôm chôm có thể đạt 46.000 đồng/kg, cao hơn khoảng 4,5 lần so với vụ thuận. Mức giá này mở ra cơ hội cải thiện thu nhập cho người trồng, nhất là những hộ chủ động sản xuất theo nhu cầu thị trường.

Theo các tiểu thương, giá bán lẻ cao hơn giá thu mua tại vườn còn do phát sinh nhiều chi phí trong quá trình phân phối như vận chuyển, phân loại, bảo quản và hao hụt. Bên cạnh đó, nguồn cung hạn chế trong thời điểm nghịch vụ cũng là yếu tố quan trọng đẩy giá bán lên cao.

Tuy nhiên, để có được sản phẩm vào thời điểm trái vụ, nhà vườn phải bỏ ra chi phí sản xuất lớn hơn. Ông Nguyễn Ngọc Nhân cho biết, chi phí chăm sóc chôm chôm nghịch vụ có thể cao gấp đôi so với vụ thuận do đòi hỏi nhiều công lao động và kỹ thuật xử lý ra hoa phức tạp.

Nếu ở vụ thuận, cây chôm chôm ra hoa, đậu trái chủ yếu theo điều kiện tự nhiên thì vào vụ nghịch, nông dân phải chủ động điều tiết nước, che bạt và tạo điều kiện khô hạn giả để kích thích cây ra hoa. Quá trình này đòi hỏi sự theo dõi sát sao nhằm bảo đảm cây sinh trưởng và cho trái đạt chất lượng.

Thông thường, chôm chôm chính vụ được thu hoạch từ tháng 5 đến tháng 7 hằng năm. Trong khi đó, vụ nghịch bắt đầu khoảng tháng 10 âm lịch và kéo dài đến sau Tết Nguyên đán, tùy thuộc vào thời điểm xử lý ra hoa của từng nhà vườn.

Dù giá bán đang ở mức hấp dẫn, sản xuất chôm chôm vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro trước diễn biến khó lường của thời tiết và biến đổi khí hậu. Theo ông Nhân, năm trước, tình trạng xâm nhập mặn đã ảnh hưởng đến nhiều vườn chôm chôm, khiến năng suất giảm mạnh.

Năm nay, mức độ tác động của hạn hán và xâm nhập mặn có phần nhẹ hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chăm sóc, thu hoạch. Tuy vậy, để duy trì hiệu quả sản xuất lâu dài, nhà vườn vẫn cần chủ động nguồn nước, áp dụng kỹ thuật canh tác phù hợp và nâng cao khả năng thích ứng với điều kiện thời tiết.

Giá chôm chôm trái vụ tăng cao đang mang lại tín hiệu tích cực cho người trồng. Tuy nhiên, việc cân đối chi phí sản xuất, bảo đảm chất lượng và duy trì đầu ra ổn định vẫn là những yếu tố quyết định hiệu quả kinh tế của loại cây ăn trái này.