Thị trường năng lượng thế giới khởi đầu tháng 6 với diễn biến tăng mạnh khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang. Trong phiên giao dịch ngày 1/6, giá dầu Brent giao kỳ hạn tăng 3,86 USD, tương đương 4,2%, lên mức 94,98 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI) tăng 4,80 USD, tương đương 5,5%, chốt phiên ở mức 92,16 USD/thùng.

Trước đó, trong phiên có thời điểm cả hai loại dầu đều tăng hơn 6% do những lo ngại về nguồn cung. Tuy nhiên, đà tăng đã phần nào thu hẹp sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông chưa nhận được thông tin chính thức về việc các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran bị đình trệ hoàn toàn.

Đáng chú ý, dù giá dầu bật tăng mạnh trong phiên đầu tháng 6, các hợp đồng dầu giao tháng 5 trước đó đã ghi nhận mức giảm từ 17% đến 19%, đánh dấu tháng giảm sâu nhất kể từ giai đoạn thị trường biến động mạnh vào tháng 3/2020.

Theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran, nước này đã quyết định đình chỉ mọi hoạt động trao đổi với Mỹ thông qua các bên trung gian khi hai bên chưa tìm được tiếng nói chung trong các nỗ lực chấm dứt xung đột tại Trung Đông.

Nguồn tin cũng cho biết Iran cùng các lực lượng đồng minh đang xem xét phương án phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz và mở rộng các mặt trận chiến lược khác, trong đó có khu vực eo biển Bab el-Mandeb. Đây là hai tuyến hàng hải có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.

Theo đánh giá của ngân hàng Mizuho, riêng eo biển Bab el-Mandeb hiện đảm nhận vai trò trung chuyển từ 4 đến 6 triệu thùng dầu mỗi ngày của Saudi Arabia. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này cũng có thể tác động mạnh đến nguồn cung dầu quốc tế.

Trong bối cảnh rủi ro nguồn cung gia tăng, xuất khẩu dầu thô của Mỹ đã tăng mạnh lên mức kỷ lục 5,6 triệu thùng/ngày trong tháng 5. Dữ liệu từ công ty phân tích Kpler cho thấy con số này vượt mức kỷ lục 5,2 triệu thùng/ngày được thiết lập trước đó vào tháng 4.

Nguyên nhân chủ yếu là các nhà máy lọc dầu tại châu Á và châu Âu đang tích cực tìm kiếm nguồn cung thay thế trong trường hợp tuyến vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn. Bên cạnh đó, việc dầu WTI được giao dịch với mức giá thấp hơn đáng kể so với dầu Brent cũng giúp dầu Mỹ trở nên hấp dẫn hơn đối với các khách hàng quốc tế.

Tuy nhiên, triển vọng thị trường dầu mỏ vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các số liệu kinh tế mới công bố cho thấy hoạt động sản xuất tại Trung Quốc tiếp tục suy yếu, làm dấy lên những lo ngại về nhu cầu tiêu thụ năng lượng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Ngân hàng đầu tư Goldman Sachs cảnh báo nhu cầu yếu từ Trung Quốc và châu Âu có thể trở thành rủi ro đáng kể đối với thị trường dầu trong những tháng cuối năm 2026. Theo dự báo của tổ chức này, giá dầu Brent trong quý IV có thể duy trì quanh mức 90 USD/thùng, trong khi dầu WTI được kỳ vọng ở mức khoảng 83 USD/thùng.

Các chuyên gia của Energy Aspects và Signal Maritime cho rằng xuất khẩu dầu của Mỹ có thể giảm hơn 1 triệu thùng/ngày trong tháng 6 khi khoảng cách giá giữa dầu WTI và Brent thu hẹp đáng kể, làm giảm lợi thế cạnh tranh của dầu Mỹ trên thị trường quốc tế.

Ông Andrew Lipow, Chủ tịch Lipow Oil Associates, nhận định nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục kéo dài, lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu có thể suy giảm nhanh chóng, tạo điều kiện cho các đợt tăng giá mạnh trong một đến hai tháng tới.

Trong khi đó, giới vận tải biển quốc tế cho rằng việc khôi phục lưu thông bình thường qua eo biển Hormuz sẽ phụ thuộc vào các thỏa thuận hòa bình cụ thể và những cam kết rõ ràng về an toàn hàng hải đối với tàu thương mại hoạt động trong khu vực.