Biệt thự cổ gắn liền với vị vua cuối cùng của Việt Nam có thay đổi quan trọng
Mở cửa trở lại đúng dịp nghỉ lễ, di tích thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách đến tham quan.
Mới đây, Sở VHTTDL tỉnh Khánh Hòa cho biết, di tích lịch sử nổi tiếng Biệt thự Cầu Đá (hay còn gọi là lầu Bảo Đại) đã chính thức mở cửa đón khách tham quan trở lại.
Theo đó, di tích được mở từ thứ Hai đến thứ Sáu hàng tuần, bắt đầu từ ngày 25/4. Ngay trong dịp nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, địa điểm này đã thu hút lượng lớn du khách đến tham quan và tìm hiểu giá trị lịch sử - văn hóa.
Hiện tại, hai biệt thự là Xương Rồng (Nghinh Phong) và Bông Sứ (Vọng Nguyệt) đã được gia cố và sửa chữa ở mức tạm thời. Bên trong các công trình, hiện vật và đồ dùng được sắp xếp lại nhằm phục vụ nhu cầu tham quan, tìm hiểu của công chúng.
Cùng với đó, công tác chỉnh trang cảnh quan cũng được triển khai đồng bộ. Khuôn viên được vệ sinh sạch sẽ, bổ sung thêm cây xanh; hệ thống bảng nội quy, sơ đồ và biển chỉ dẫn được lắp đặt đầy đủ. Đội ngũ vận hành gồm bảo vệ, nhân viên vệ sinh và thuyết minh viên cũng đã được bố trí nhằm đảm bảo trải nghiệm cho khách tham quan.
Lầu Bảo Đại là quần thể gồm 5 biệt thự cổ mang phong cách kiến trúc Pháp, được xây dựng từ năm 1923, bao gồm các công trình Xương Rồng, Bông Sứ, Bông Giấy, Phượng Vĩ và Cây Bàng.
Trong giai đoạn 1940 - 1945, đây là điểm nghỉ dưỡng quen thuộc của Bảo Đại - vị vua cuối cùng trong lịch sử phong kiến Việt Nam, Nam Phương Hoàng hậu cùng hoàng gia, từ đó hình thành tên gọi phổ biến “Lầu Bảo Đại”.
Quá trình bảo tồn di tích này trong hơn một thập kỷ qua gặp không ít biến động. Giai đoạn 2011 - 2014, tỉnh Khánh Hòa đã giao hơn 13ha đất và mặt nước, bao gồm toàn bộ 5 biệt thự cổ, cho Công ty CP Đầu tư Khánh Hà để triển khai dự án nghỉ dưỡng cao cấp. Tuy nhiên, dự án sau đó bị cơ quan chức năng kết luận có nhiều sai phạm, gây ảnh hưởng đến cảnh quan và giá trị di tích. Đến năm 2023, doanh nghiệp này đã đề nghị hoàn trả lại các biệt thự. Chính quyền tỉnh Khánh Hòa tiếp nhận và giao cho Trung tâm Bảo tồn Di tích tỉnh Khánh Hòa trực tiếp quản lý.
Tháng 11/2025, UBND tỉnh Khánh Hòa chỉ đạo triển khai các biện pháp dọn dẹp, bảo vệ và sửa chữa tạm thời những hạng mục xuống cấp, trong khi chờ phương án tổng thể. Đến nay, việc trùng tu mới chỉ dừng lại ở mức gia cố cục bộ tại hai biệt thự.
Kế hoạch trùng tu toàn diện khu di tích vẫn chưa thể triển khai do còn vướng mắc trong việc phân định hạ tầng giao thông và kỹ thuật giữa khu di tích và dự án nghỉ dưỡng liền kề. Đây được xem là nút thắt cần sớm tháo gỡ để bảo tồn lâu dài một trong những di sản kiến trúc - lịch sử đặc sắc của Khánh Hòa.
