Tại phường Yên Thắng, Hợp tác xã Vân Trà đang từng bước đổi mới phương thức sản xuất thông qua phát triển liên kết chuỗi giá trị trên diện tích hơn 300 ha lúa. Thay vì sản xuất nhỏ lẻ, hợp tác xã chủ động phối hợp với các đơn vị uy tín trong cung ứng giống, chuyển giao khoa học kỹ thuật, đồng thời đánh giá hiệu quả các giống lúa mới và mô hình canh tác trước khi triển khai nhân rộng.

Trên cơ sở kết quả thực tế, hợp tác xã tuyên truyền, vận động thành viên áp dụng những mô hình phù hợp, thống nhất thời vụ và quy trình kỹ thuật, qua đó nâng cao chất lượng và hiệu quả sản xuất. Đặc biệt, việc tăng cường kết nối với doanh nghiệp để tìm kiếm đầu ra ổn định được xác định là khâu quan trọng nhằm gia tăng giá trị hạt gạo.

Ông Mai Văn Nam, Giám đốc Hợp tác xã Vân Trà cho biết, tổ chức sản xuất theo chuỗi giúp hợp tác xã chủ động điều hành, hướng dẫn kỹ thuật và kiểm soát các khâu canh tác. Nhờ đó, chất lượng nông sản từng bước được nâng lên, giá trị thu được trên mỗi hecta lúa cao hơn so với phương thức sản xuất truyền thống. Hợp tác xã cũng chú trọng lựa chọn các đối tác cung ứng vật tư đầu vào, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật phù hợp với điều kiện đồng ruộng và nhu cầu của thành viên.

Không chỉ trong sản xuất lúa, mô hình liên kết chuỗi giá trị cũng đang mở ra hướng phát triển mới cho lĩnh vực nông sản và dược liệu tại xã Nho Quan. Hợp tác xã Nông sản và Dược liệu Yên Quang đã mở rộng vùng nguyên liệu, đầu tư hệ thống máy móc phục vụ sản xuất, chế biến, từng bước hình thành quy trình khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ.

Bên cạnh đầu tư thiết bị, hợp tác xã hướng dẫn các thành viên lựa chọn giống, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và tuân thủ quy trình canh tác. Việc thống nhất thời vụ, kỹ thuật chăm sóc và kiểm soát chất lượng giúp sản phẩm có tính đồng đều cao hơn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để kết nối với các đơn vị thu mua, chế biến.

Ông Bùi Văn Tôn, Phó Giám đốc Hợp tác xã Nông sản và Dược liệu Yên Quang cho biết, liên kết sản xuất giúp các thành viên hỗ trợ nhau trong quá trình canh tác, chủ động nguồn nguyên liệu và hạn chế rủi ro thị trường. Hợp tác xã cũng tích cực kết nối các đối tác nhằm ổn định đầu vào, đầu ra, nâng cao hiệu quả sản xuất và giá trị sản phẩm.

Sau gần 6 năm hoạt động, hợp tác xã đã phát triển vùng nguyên liệu gần 300 ha. Từ đầu năm đến nay, sản lượng tinh dầu tiêu thụ đạt 1,2 tấn, doanh thu tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cho thấy hiệu quả bước đầu của việc tổ chức sản xuất theo chuỗi, đồng thời mở ra hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, giảm thế độc canh cây lúa và nâng cao thu nhập cho người dân.

Những mô hình trên đang góp phần tạo chuyển biến trong tư duy sản xuất nông nghiệp tại Ninh Bình. Thay vì chỉ chú trọng sản lượng, các địa phương ngày càng quan tâm đến chất lượng, tiêu chuẩn sản phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc và nhu cầu thị trường. Trong đó, hợp tác xã đóng vai trò đầu mối tập hợp nông dân, kết nối doanh nghiệp, tổ chức sản xuất tập trung và thúc đẩy tiêu thụ nông sản.

Theo ông Hoàng Minh Thịnh, Phó Chủ tịch UBND xã Khánh Trung, muốn nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu nông sản cần đẩy mạnh liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Cùng với đó, cần phát triển vùng sản xuất tập trung, lựa chọn cây trồng phù hợp và tuân thủ quy trình kỹ thuật để nâng cao chất lượng, tính đồng đều của sản phẩm, đáp ứng yêu cầu thị trường và bảo đảm đầu ra ổn định.

Đến nay, toàn tỉnh Ninh Bình đã xây dựng được 123 chuỗi liên kết sản xuất, cung ứng nông sản an toàn gắn với truy xuất nguồn gốc. Các chuỗi tập trung ở nhiều lĩnh vực như lúa gạo, rau quả, góp phần kiểm soát chất lượng từ vùng nguyên liệu đến sản phẩm cuối cùng, tạo nền tảng cho việc xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Cùng với phát triển các chuỗi liên kết, tỉnh chú trọng hình thành vùng nguyên liệu tập trung phục vụ sản xuất hàng hóa. Toàn tỉnh hiện có trên 470 mô hình cánh đồng lớn, vùng nguyên liệu được cấp mã số vùng trồng với tổng diện tích 7.680 ha. Trong lĩnh vực thủy sản, có 2 vùng ngao đủ điều kiện thu hoạch phục vụ chế biến xuất khẩu. Đáng chú ý, vùng nuôi gần 1.600 ha tại xã Rạng Đông và Kim Đông đã đạt chứng nhận ASC, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các yêu cầu của thị trường.

Để tiếp tục nâng cao giá trị nông sản, Ninh Bình đang tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách, thu hút doanh nghiệp đầu tư, mở rộng vùng nguyên liệu và tăng cường liên kết giữa các chủ thể trong chuỗi sản xuất. Đặc biệt, phát triển sản phẩm OCOP gắn với vùng nguyên liệu được xác định là giải pháp quan trọng nhằm chuẩn hóa chất lượng, tạo dựng thương hiệu và mở rộng kênh tiêu thụ.

Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu có thêm 200 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó ít nhất 4 sản phẩm đạt 5 sao. Đây không chỉ là mục tiêu gia tăng số lượng sản phẩm được công nhận mà còn hướng tới nâng cao chất lượng, khả năng cạnh tranh và giá trị thương mại của nông sản địa phương.

Ông Nguyễn Hải Đăng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Môi trường Ninh Bình cho biết, phát triển sản phẩm OCOP cần gắn với vùng nguyên liệu ổn định và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị. Việc kiểm soát vùng nguyên liệu, chuẩn hóa quy trình sản xuất sẽ góp phần bảo đảm chất lượng, xây dựng thương hiệu và nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

Thời gian tới, ngành Nông nghiệp Ninh Bình tiếp tục phối hợp với các địa phương hỗ trợ các chủ thể OCOP nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh liên kết sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, tăng cường kết nối với các hệ thống phân phối, mở rộng thị trường tiêu thụ, từng bước đưa nông sản địa phương tham gia sâu hơn vào các kênh phân phối hiện đại.

Việc chuyển từ sản xuất riêng lẻ sang liên kết chuỗi giá trị không chỉ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn tạo nền tảng để nông sản Ninh Bình phát triển theo hướng chuyên nghiệp, bền vững. Đây cũng là hướng đi quan trọng để các sản phẩm địa phương khẳng định thương hiệu, mở rộng thị trường và nâng cao thu nhập cho người sản xuất.