Giá gạo châu Á lập đỉnh gần 2 năm nguy cơ lạm phát lương thực gia tăng
Giá gạo tại châu Á tăng lên mức cao nhất kể từ cuối năm 2024 khi thời tiết khô hạn do hiện tượng El Niño đe dọa sản lượng tại nhiều quốc gia sản xuất lớn. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gia tăng giá lương thực, trong bối cảnh nguồn cung gạo toàn cầu được dự báo suy giảm.
Ngày 5/11, thị trường gạo châu Á ghi nhận đà tăng giá đáng chú ý, đưa mặt hàng lương thực thiết yếu này lên mức cao nhất trong gần 2 năm. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những lo ngại về nguồn cung khi hiện tượng El Niño gây ra tình trạng khô hạn tại nhiều khu vực sản xuất lúa gạo trọng điểm. Hiện nông dân tại nhiều quốc gia châu Á đang bước vào vụ thu hoạch lúa. Tuy nhiên, điều kiện thời tiết khô hạn hơn bình thường đã ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của cây trồng, đặc biệt tại các nước sản xuất lớn như Ấn Độ - quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.
Theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), sản lượng gạo toàn cầu trong niên vụ 2026-2027 có thể giảm lần đầu tiên sau hơn một thập kỷ. Đây là yếu tố làm gia tăng những lo ngại về khả năng cân đối cung cầu trên thị trường quốc tế.
Theo Hiệp hội Các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan, tính đến ngày 4/11, giá gạo trắng 5% tấm của nước này đã tăng lên 499 USD/tấn, mức cao nhất kể từ tháng 12/2024. Trong khi đó, giá hợp đồng tương lai đối với lúa chưa xay xát tại thị trường Chicago (Mỹ) cũng tăng hơn 80% kể từ đầu năm.
Đáng chú ý, đà tăng của giá gạo diễn ra trái chiều với xu hướng giảm của nhiều mặt hàng ngũ cốc chủ chốt khác như ngô và lúa mì. Điều này cho thấy những tác động riêng biệt của yếu tố thời tiết và nguồn cung đối với thị trường gạo toàn cầu.
Hiện tượng El Niño đang diễn ra được đánh giá là một trong những đợt mạnh nhất từng được ghi nhận, gây khô hạn trên diện rộng tại Nam Á và Đông Nam Á. Đây là hai khu vực có vai trò đặc biệt quan trọng đối với ngành lúa gạo, chiếm hơn một nửa sản lượng gạo toàn cầu.
Cơ quan Nông nghiệp Đối ngoại thuộc USDA nhận định, rủi ro lớn nhất đối với sản xuất lúa gạo của Thái Lan tập trung ở vụ trái mùa, do hoạt động canh tác phụ thuộc nhiều vào nguồn nước tưới tiêu. Nếu tình trạng thiếu nước kéo dài, sản lượng vụ này có thể chịu thêm áp lực, qua đó ảnh hưởng đến nguồn cung xuất khẩu.
Không chỉ tác động đến thị trường bán buôn, xu hướng tăng giá gạo cũng đang bắt đầu xuất hiện tại một số quốc gia tiêu thụ lớn. Mặc dù giá bán buôn thường cần một khoảng thời gian nhất định để phản ánh vào giá bán lẻ, Philippines đã ghi nhận những dấu hiệu tăng giá đáng chú ý. Số liệu do Chính phủ nước này công bố ngày 5/11 cho thấy giá gạo trong tháng 10/2026 tăng so với cùng kỳ năm trước.
Là mặt hàng lương thực thiết yếu đối với hàng tỷ người tại châu Á, châu Phi và Trung Đông, mọi biến động về giá gạo đều có thể tạo ra tác động đáng kể đến chi phí sinh hoạt và an ninh lương thực. Trong bối cảnh thời tiết tiếp tục diễn biến khó lường, áp lực lên nguồn cung và giá cả mặt hàng này đang trở thành vấn đề được thị trường đặc biệt quan tâm.
Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) cũng dự báo sản lượng gạo thế giới sẽ giảm trong niên vụ 2026-2027. Nếu nguồn cung tiếp tục thu hẹp trong khi nhu cầu tiêu thụ vẫn duy trì ở mức cao, giá gạo quốc tế có thể còn chịu thêm sức ép tăng trong thời gian tới.
