Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 10 và 10 tháng năm 2026 do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố, trong tháng 10, cả nước có gần 12.600 doanh nghiệp thành lập mới, với tổng vốn đăng ký gần 254.800 tỷ đồng và khoảng 66.300 lao động đăng ký. So với cùng kỳ năm 2025, số vốn đăng ký của doanh nghiệp thành lập mới tăng 47,7%, trong khi số doanh nghiệp giảm 29,9% và số lao động giảm 29,2%. Đáng chú ý, vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp trong tháng đạt 20,2 tỷ đồng, tăng 33,3% so với tháng trước và tăng 110,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Bên cạnh đó, tháng 10 ghi nhận gần 11.100 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 27,4% so với tháng trước nhưng giảm 4,2% so với cùng kỳ năm 2025.

Ở chiều ngược lại, tình hình doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn diễn biến đáng chú ý. Trong tháng, có 4.726 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, giảm 22,1% so với cùng kỳ năm trước. Số doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể là 8.032, tăng 18,6%; trong khi 7.513 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 65,6%. Tính chung 10 tháng năm 2026, cả nước có gần 162.300 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, với tổng vốn đăng ký đạt 2.138,8 nghìn tỷ đồng và 799.400 lao động đăng ký. So với cùng kỳ năm trước, số doanh nghiệp thành lập mới giảm 0,4%, số lao động giảm 17,4%, nhưng tổng vốn đăng ký tăng 34,3%.

Cùng thời gian này, gần 81.400 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, giảm 12,5% so với cùng kỳ năm 2025. Như vậy, tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động đạt hơn 243.600 doanh nghiệp, giảm 4,8%. Bình quân mỗi tháng có khoảng 24.400 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường. Xét theo khu vực kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản có 1.697 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 10,6% so với cùng kỳ năm trước. Khu vực công nghiệp và xây dựng có gần 40.000 doanh nghiệp, tăng 9,1%; trong khi khu vực dịch vụ ghi nhận gần 120.600 doanh nghiệp, giảm 3,4%.

Về tình hình rút lui khỏi thị trường, trong 10 tháng, cả nước có gần 92.000 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, giảm 12,7% so với cùng kỳ năm trước. Hơn 33.700 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, giảm 42,3%. Đáng chú ý, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể lên tới gần 56.300, tăng 109,8%. Bình quân mỗi tháng có khoảng 18.200 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi và thúc đẩy doanh nghiệp phát triển, bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), cho biết tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI đã dành thời gian thảo luận về Dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Dự thảo Luật có nhiều điểm mới, trong đó đáng chú ý là đổi mới phương thức hỗ trợ doanh nghiệp theo hướng lấy nhu cầu thực tế làm trọng tâm. Thay vì cách tiếp cận Nhà nước có gì hỗ trợ cái đó, chính sách sẽ chuyển sang đáp ứng những gì doanh nghiệp cần. Đồng thời, doanh nghiệp được xác định là trung tâm của chính sách, có thêm quyền chủ động lựa chọn các chương trình, dịch vụ hỗ trợ phù hợp với nhu cầu và điều kiện hoạt động. Một trong những hình thức mới được đề cập là cơ chế phiếu hỗ trợ, góp phần tăng tính linh hoạt và hiệu quả trong triển khai chính sách.

Ở góc độ sản xuất, xây dựng, bà Phí Thị Hương Nga, Trưởng ban Thống kê công nghiệp và xây dựng (Cục Thống kê), cho biết cơ quan này đề xuất các cấp, ngành cần theo dõi sát diễn biến thị trường, kiểm soát ổn định giá nguyên vật liệu đầu vào và vật liệu xây dựng.

Cùng với đó, cần tập trung tháo gỡ dứt điểm những vướng mắc trong thanh quyết toán nợ đọng xây dựng cơ bản nhằm khơi thông dòng tiền cho các nhà thầu; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi với mức lãi suất hợp lý. Những giải pháp này được kỳ vọng góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, giảm áp lực chi phí và tạo thêm động lực để doanh nghiệp phục hồi, mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời gian tới.