Xu hướng tất yếu trong mô hình khám chữa bệnh từ xa

Trong bối cảnh hệ thống y tế hiện đại, dịch vụ lấy máu tại nhà được coi là một phần quan trọng của mô hình khám chữa bệnh từ xa (Telehealth). Thay vì phải dậy sớm, xếp hàng chờ đợi tại bệnh viện, người dân chỉ cần một cuộc điện thoại là có nhân viên đến tận nơi lấy mẫu.

Theo PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội: "Dịch vụ lấy máu xét nghiệm tại nhà ngày càng phổ biến và được nhiều cơ sở y tế triển khai. Bản thân tôi cũng thường hướng dẫn bệnh nhân rằng, nếu không có điều kiện đến bệnh viện hoặc đang mắc bệnh cấp tính mức độ nhẹ, họ hoàn toàn có thể sử dụng dịch vụ này."

Thực tế, dịch vụ này đặc biệt hữu ích với người mắc bệnh mạn tính cần theo dõi định kỳ, người già hoặc các trường hợp bệnh nhẹ. Ví dụ, khi bệnh nhân bị sốt, việc làm xét nghiệm chỉ số CRP tại nhà có thể giúp bác sĩ phân biệt nhanh sốt virus hay sốt do nhiễm khuẩn. Nếu CRP không tăng, người bệnh có thể yên tâm điều trị triệu chứng tại nhà dưới sự theo dõi của bác sĩ mà chưa cần nhập viện ngay.

Những rủi ro tiềm ẩn và tình trạng lạm dụng chỉ định

Dù mang lại nhiều tiện ích, nhưng việc lấy máu tại nhà vẫn tồn tại những kẽ hở về chuyên môn nếu người bệnh quá tin vào quảng cáo hoặc tự ý chỉ định xét nghiệm. PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu chỉ ra rằng, nhiều kỹ thuật viên thường gợi ý làm thêm các gói kiểm tra tổng quát hoặc marker ung thư với tâm lý "đã lấy máu thì làm luôn".

"Cần tránh lạm dụng xét nghiệm. Nhiều kỹ thuật viên có xu hướng gợi ý làm thêm các xét nghiệm khác A, B, C với tâm lý 'đã lấy máu thì làm luôn'. Điều này khiến không ít người thực hiện nhiều xét nghiệm không thực sự cần thiết, đặc biệt là các marker ung thư", PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu cảnh báo.

Bên cạnh đó, vấn đề chất lượng mẫu bệnh phẩm sau quá trình vận chuyển cũng là một thách thức. Theo chuyên gia, dù máy móc hiện đại đến đâu, mẫu máu vận chuyển quãng đường dài khó đạt độ ổn định như mẫu được xử lý ngay tại bệnh viện. Các hệ thống bảo quản chuyên nghiệp có chi phí rất cao, không phải đơn vị nào cũng trang bị đầy đủ cho dịch vụ tại nhà. Điều này dẫn đến nguy cơ sai lệch kết quả, gây hoang mang cho người bệnh.

Lời khuyên để trở thành người bệnh thông thái

Để dịch vụ xét nghiệm tại nhà thực sự phát huy hiệu quả, người dân cần có sự kết nối chặt chẽ với bác sĩ điều trị thay vì tự suy diễn dựa trên các con số. Việc lựa chọn cơ sở uy tín và kỹ thuật viên có tay nghề cũng là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn, tránh các phản ứng không mong muốn như cường phế vị khi lấy máu.

PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu đưa ra lời khuyên: "Là người bệnh thông thái, hãy lựa chọn cẩn thận đơn vị lấy máu tại nhà, xác định rõ danh mục xét nghiệm cần thiết qua tư vấn của bác sĩ, trao đổi thẳng thắn với kỹ thuật viên lấy mẫu. Không nên tự suy luận khi thấy kết quả bình thường hay bất thường so với lần trước mà cần chuyển kết quả đến bác sĩ của mình."

Tóm lại, lấy máu xét nghiệm tại nhà là một phương thức hiệu quả và văn minh. Tuy nhiên, sự an toàn và chính xác chỉ được đảm bảo khi người bệnh sử dụng dịch vụ một cách khoa học, có sự hướng dẫn từ những người có chuyên môn y tế thực thụ.