Quy tắc "vàng" trong ăn uống để bảo vệ sức khỏe khi đi du lịch

Sống khỏe 09/05/2026 10:28

Du lịch là dịp để thư giãn và thưởng thức ẩm thực vùng miền thú vị. Tuy nhiên, thay đổi môi trường và chế độ ăn uống dễ khiến hệ tiêu hóa gặp rắc rối, làm mất đi niềm vui của chuyến đi. Áp dụng những nguyên tắc ăn uống khoa học sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe và duy trì năng lượng suốt hành trình.

Nguy cơ tiềm ẩn từ ẩm thực vùng miền và hải sản

anuong_1778293426.png
Khi đi du lịch cần tránh món độc lạ, tươi sống hoặc chế biến tại chỗ. Ảnh: Trịnh Viết Hiệp

Mỗi vùng đất mới luôn chào đón du khách bằng những món ăn đặc trưng mang đậm bản sắc văn hóa địa phương. Tuy nhiên, chính sự khác biệt về cách chế biến và nguyên liệu lạ lại trở thành thử thách lớn cho hệ tiêu hóa, đặc biệt là với những người có cơ địa nhạy cảm. Việc thay đổi thực đơn đột ngột có thể khiến cơ thể không kịp thích nghi, dẫn đến các tình trạng như đầy hơi, khó tiêu hoặc dị ứng. Nhiều người vì muốn trải nghiệm trọn vẹn hương vị bản địa đã chủ quan lựa chọn các món ăn tươi sống ngay trên bờ biển. Cách chế biến này tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm rất cao, đặc biệt là với hải sản tươi sống vốn chứa nhiều vi khuẩn tự nhiên có hại nếu không được xử lý đúng cách.

Bên cạnh đó, các loại hải sản quen thuộc như tôm, cua, ghẹ, mực hay hàu dù có giá trị dinh dưỡng cao nhưng lại là tác nhân gây dị ứng phổ biến. Với những người có bệnh nền như gout, việc tiêu thụ quá nhiều hải sản trong các bữa tiệc du lịch có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh. Thậm chí, ngay cả tại các khách sạn sang trọng, sự xuất hiện của quá nhiều món ăn hấp dẫn cũng dễ khiến thực khách mất kiểm soát trong việc lựa chọn thực phẩm. Việc ưu tiên các món đắt tiền, lạ miệng mà bỏ qua sự tương thích của cơ thể là sai lầm phổ biến. Khi quan sát một món ăn mới, du khách nên dùng các giác quan và vị giác để cảm nhận trước khi thưởng thức. Hãy ăn một cách từ từ để cơ thể có thời gian làm quen và phát hiện kịp thời các dấu hiệu phản ứng không phù hợp.

Dưới tác động của thời tiết nắng nóng trong mùa du lịch, các loại thức ăn hè phố cũng trở thành mối nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm tập thể. Dù đây là nét văn hóa đặc trưng, nhưng nếu không được kiểm soát về nguồn nước và quy trình chế biến, chúng sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe. Ngoài ra, nguồn nước tại những địa điểm mới cũng cần được lưu tâm đặc biệt. Ngay cả nước máy đã qua khử trùng vẫn có thể chứa các tạp chất không phù hợp với người từ địa phương khác đến. Vì vậy, việc chuẩn bị sẵn nước đóng chai hoặc nước đun sôi để nguội là vô cùng cần thiết để đảm bảo cơ thể luôn đủ nước và an toàn trong suốt chặng đường di chuyển dài ngày.

Bí quyết cân bằng dinh dưỡng và đảm bảo an toàn

monla_1778293521.png
Ngay cả các món ăn sang trọng, đắt tiền trong khách sạn cũng đặc biệt lưu ý khi ăn. Ảnh: Tô Thanh

Để có một chuyến du lịch trọn vẹn, việc tuân thủ các quy tắc dinh dưỡng khoa học là yếu tố then chốt giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru. Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng từ Viện Dinh dưỡng Quốc gia, thực khách không nên vì món ăn đắt tiền hay mới lạ mà ăn quá mức cho phép. Quy tắc quan trọng nhất là chỉ nên ăn vừa đủ, khoảng 80% sức chứa của dạ dày. Việc không lấp đầy dạ dày hoàn toàn sẽ tạo khoảng trống cần thiết để cơ quan tiêu hóa co bóp và xử lý thực phẩm hiệu quả hơn. Thay vì chỉ tập trung vào những món mình yêu thích hoặc các món giàu đạm, du khách cần phân bổ khẩu phần ăn đa dạng giữa các nhóm chất bao gồm tinh bột, chất đạm, chất béo, chất xơ và vitamin.

Sự cân bằng giữa các nhóm thực phẩm không chỉ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt mà còn ngăn chặn tình trạng tăng cân không kiểm soát sau mỗi kỳ nghỉ. PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng cũng khuyến nghị thực khách nên hạn chế tiêu thụ quá nhiều đồ ngọt như kem, chè hay các loại bánh mứt. Những thực phẩm này khi nạp vào cơ thể với số lượng lớn sẽ tạo áp lực cực lớn lên hệ tiêu hóa, dễ gây ra tình trạng khó tiêu hoặc tiêu chảy. Ngay cả với rau củ quả, dù là thực phẩm lành mạnh, du khách cũng chỉ nên ăn ở mức độ vừa phải và chú ý khâu vệ sinh. Trái cây tươi cần được rửa sạch và gọt vỏ kỹ lưỡng để loại bỏ hoàn toàn nguy cơ nhiễm hóa chất bảo quản hay thuốc trừ sâu có thể còn sót lại trên bề mặt.

Bên cạnh việc lựa chọn món ăn, địa điểm ăn uống cũng đóng vai trò quyết định đến an toàn sức khỏe. Du khách tốt nhất nên ưu tiên các nhà hàng có giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, có môi trường sạch sẽ và thiết bị khử trùng dụng cụ ăn uống. Một cơ sở ẩm thực an toàn phải đảm bảo nguồn nước sạch, có biện pháp chống bụi bẩn và côn trùng hiệu quả. Đối với việc cung cấp nước cho cơ thể, hãy luôn mang theo các loại nước uống đảm bảo vệ sinh như nước khoáng đóng chai hoặc nước vối, nước trà đun sôi. Việc duy trì thói quen uống nước sạch không chỉ giúp cơ thể chống lại sự mệt mỏi do di chuyển mà còn là lá chắn bảo vệ bạn khỏi các mầm bệnh lây qua đường nước, giúp chuyến hành trình luôn khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng.

Bình An