Kinh tế 5 tháng đầu năm tăng tốc mạnh mẽ, áp lực nhập siêu và lạm phát vẫn hiện hữu

Tiêu điểm 03/06/2026 16:32

Sản xuất công nghiệp tăng cao nhất trong 4 năm, vốn FDI bứt phá, đầu tư công được đẩy nhanh và sức mua thị trường tiếp tục cải thiện đã tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế trong 5 tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, xu hướng nhập siêu gia tăng cùng áp lực lạm phát từ chi phí đầu vào và giá năng lượng đang đặt ra những thách thức cần được theo dõi chặt chẽ.

Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026 do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố ngày 3/6, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà phục hồi tích cực với nhiều chỉ số tăng trưởng khả quan ở các lĩnh vực sản xuất, đầu tư, thương mại và dịch vụ.

Sản xuất công nghiệp tiếp tục là động lực quan trọng của nền kinh tế. Trong tháng 5, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng đầu năm, IIP tăng 9,1%, ghi nhận mức tăng cao nhất trong vòng 4 năm trở lại đây.

Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt với mức tăng trưởng 9,5%, đóng góp 7,4 điểm phần trăm vào mức tăng chung của toàn ngành công nghiệp. Nhiều lĩnh vực sản xuất đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng như sản xuất kim loại tăng 20,2%, sản xuất xe có động cơ tăng 18%, sản xuất hóa chất tăng 16,9% và sản phẩm khoáng phi kim loại tăng 16,2%.

9be7057e-042a-48ad-a7e8-27c6de1685fe_1780463361.png
Kinh tế 5 tháng đầu năm tăng tốc mạnh mẽ, áp lực nhập siêu và lạm phát vẫn hiện hữu

Bên cạnh công nghiệp, đầu tư tiếp tục đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế. Vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước trong 5 tháng đầu năm ước đạt 254.100 tỷ đồng, tương đương 24% kế hoạch năm và tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước.

Thu hút đầu tư nước ngoài tiếp tục là điểm sáng nổi bật. Tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt 24,81 tỷ USD, tăng 34,9% so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, vốn FDI thực hiện đạt 9,75 tỷ USD, tăng 9,6% và là mức giải ngân cao nhất của giai đoạn 5 tháng đầu năm trong vòng 5 năm qua. Lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là điểm đến hấp dẫn nhất đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

Khu vực doanh nghiệp cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực. Trong 5 tháng đầu năm, cả nước có hơn 94.800 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 42,1% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với gần 47.800 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường đạt hơn 142.600 doanh nghiệp.

Hoạt động thương mại và dịch vụ tiếp tục phục hồi mạnh mẽ nhờ nhu cầu tiêu dùng gia tăng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 3,18 triệu tỷ đồng, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, doanh thu lưu trú và ăn uống tăng 13,3%, còn doanh thu du lịch lữ hành tăng 12,2%, phản ánh sự khởi sắc của ngành dịch vụ và du lịch.

Thu ngân sách Nhà nước trong 5 tháng đầu năm đạt gần 1,34 triệu tỷ đồng, hoàn thành 53% dự toán năm và tăng 15,3% so với cùng kỳ năm trước. Chi ngân sách ước đạt 843.700 tỷ đồng, tăng 3,1%, tập trung cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và đầu tư phát triển.

Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực, nền kinh tế vẫn đối mặt với một số thách thức đáng chú ý. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong 5 tháng đầu năm đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5%, còn nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD, tăng tới 30,8%.

Mức tăng nhập khẩu cao hơn đáng kể so với xuất khẩu đã khiến cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu 13,8 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm trước xuất siêu 5,1 tỷ USD. Khu vực kinh tế trong nước tiếp tục nhập siêu lớn, còn khu vực có vốn đầu tư nước ngoài vẫn duy trì trạng thái xuất siêu.

Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 69,6 tỷ USD. Ở chiều ngược lại, Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất với tổng kim ngạch đạt 92,6 tỷ USD.

Áp lực lạm phát cũng là yếu tố cần được theo dõi trong thời gian tới. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 tăng 0,29% so với tháng trước do tác động từ giá điện, nước sinh hoạt, vật liệu xây dựng, giá thuê nhà và giá xăng dầu tăng. Bình quân 5 tháng đầu năm, CPI tăng 4,31%, trong khi lạm phát cơ bản tăng 4,04%.

Mặc dù lạm phát vẫn nằm trong ngưỡng kiểm soát, song xu hướng tăng của chi phí đầu vào, giá năng lượng và một số dịch vụ thiết yếu cho thấy sức ép lên mặt bằng giá vẫn còn hiện hữu trong những tháng cuối năm.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5 diễn ra sáng 3/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành tiếp tục phân tích kỹ diễn biến kinh tế, đánh giá đầy đủ các nguyên nhân tác động để xây dựng các giải pháp điều hành hiệu quả hơn.

Chính phủ dự kiến sẽ ban hành nghị quyết mới với các nhiệm vụ và giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy tăng trưởng trong những tháng còn lại của năm 2026. Đồng thời, các Phó Thủ tướng sẽ trực tiếp làm việc với các bộ, ngành, địa phương và các lĩnh vực tăng trưởng thấp để tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ sản xuất kinh doanh, nhất là đối với công nghiệp, nông nghiệp, xuất nhập khẩu và các mặt hàng xuất khẩu chủ lực đang có dấu hiệu tăng trưởng chậm lại.

Minh Ngọc
Tin đáng đọc